5 loại tép nước ngọt đáng nuôi cho bể thủy sinh

Từ đầu những năm 2000, ngày càng nhiều người chơi thủy sinh nuôi tép cảnh. Tép có màu đẹp, tập tính lạ mắt và dọn bể rất giỏi. Bể đang toàn cá mà thả thêm vài con tép râu dài, nhiều chân thì thú chơi có thêm một mặt mới khá thú vị. Dưới đây là năm loại tép hay gặp nhất ở các tiệm cá để bạn xem loại nào hợp với mình.

1. Tép ma (ghost shrimp)

Nhiều người nuôi tép lần đầu thường bắt đầu bằng tép ma. Loại này dễ mua ở các chuỗi cửa hàng thú cưng lớn, và tiệm hay bán rẻ làm mồi sống cho cá săn mồi. Do thân trong suốt nên rất nhiều loài, từ tép cỏ, tép râu, tép càng dài cho tới cả tôm, đều bị gọi chung là “tép ma”. Vì vậy rất khó nói chính xác cách chăm chúng. Có loài sống ở nước ngọt, có loài sống ở nước lợ. Có loài chỉ dài 4 cm, nhưng cũng có loài lớn tới 13 cm và có thể tìm cách ăn luôn bạn cùng bể. Mua tép ma là mua về một mớ nhiều loài lẫn lộn, nên không ai dám chắc chúng sẽ sống tốt trong bể của bạn. Dù vậy, phần lớn chúng sống được ở nhiệt độ nhiệt đới 21-27°C. Chúng thường thích pH trên 7,0 và GH (độ cứng của nước) cao hơn để vỏ cứng cáp. Nếu nước nhà bạn mềm, bạn bổ sung khoáng như Wonder Shell hay Seachem Equilibrium và cho ăn thêm thức ăn giàu canxi. Nhiều loài tép ma ăn thịt. Thức ăn cá nào rơi xuống là chúng ăn hết.

2. Tép Neocaridina

Loại tép tiếp theo mà người mới hay mua là Neocaridina davidi. Người ta còn gọi nó là “tép cherry” theo màu đỏ phổ biến nhất. Loài tép dài 4 cm này có nhiều màu khác ngoài đỏ, như vàng, cam, xanh ngọc, blue dream và black rose. Chúng đẹp mà dọn bể cũng rất giỏi. Cả ngày chúng đi nhặt thức ăn vụn và gặm tảo mềm. Bạn nên cho chúng ăn đa dạng: thức ăn chìm cỡ nhỏ của cá, thức ăn tép có canxi và lá bàng (catappa). Lá bàng ngâm lâu trong bể sẽ lên một lớp màng sinh học cho tép con gặm. Chỉ cần nước sạch và đồ ăn đủ chất là tép đẻ ra từng lứa tép con bé xíu khá dễ dàng. Muốn biết thêm cách nuôi và cho tép cherry sinh sản, bạn xem bài chi tiết về nhân giống tép cherry.

Red cherry shrimp and other colors of Neocaridina davidi©

3. Tép Amano

Caridina multidentata là một loài tép thân trong mờ khác trong danh sách này. Tép dài tới 5 cm, dọc hai bên thân có một hàng chấm hoặc vệt nhỏ. Nhìn qua thì chúng khá bình thường. Thế nhưng chúng nổi tiếng nhờ Takashi Amano, cha đẻ của trường phái thủy sinh hiện đại, vì ông hay dùng loài tép này cho bể nhờ tài ăn tảo cực giỏi. Tép Amano có tiếng là ăn tảo nâu (tảo silic), tảo tóc, và nếu đói đủ thì ăn luôn cả BBA (tảo râu đen). So với các loại tép khác, chúng khá khỏe. Chúng sống tốt trong khoảng nhiệt độ rộng 18-27°C, pH 6,5-8,0 và GH trên 4° (70 ppm). Có điều bạn phải đậy nắp bể thật kín. Hễ có kẽ hở là chúng tìm cách trốn ra ngoài. Tép Amano rất háu ăn, giành cả mồi của cá lớn hơn và của tép cherry. Vì vậy khi cho ăn, bạn chọn loại thức ăn thật to để chúng không tha đi được, hoặc thật nhỏ để rải đều khắp bể. Chi tiết hơn thì bạn xem bài hướng dẫn nuôi tép Amano đầy đủ.

4. Tép tre (bamboo shrimp)

Bạn đang tìm một loài không xương sống hiền lành, trông lạ lạ cho bể thêm vui mắt? Atyopsis moluccensis (còn gọi là tép tre, tép gỗ hay tép hoa Singapore) dài 5-9 cm. Chân trước của nó có những chiếc quạt lông để lọc và ăn các hạt li ti trôi lơ lửng trong nước. Vì tép ăn theo kiểu này nên bạn dùng lọc vi sinh (lọc bông mút) chạy nhẹ, đừng dùng lọc treo hay lọc thùng mạnh. Lọc mạnh hút sạch mấy mảnh vụn nhỏ trong nước, và tép không còn gì để ăn. Thức ăn nên là loại bột thật mịn như Hikari First Bites, thức ăn gel Repashy (để nguyên dạng bột chưa pha), artemia mới nở và thức ăn chuyên cho tép ăn lọc. Thấy tép tre xuống nền bới tìm thức ăn thì có thể nó đang đói. Lúc đó bạn tăng khẩu phần mỗi ngày, dùng pipet bơm thức ăn sát chỗ tép đứng, và đặt thêm vật trang trí cao cho nó bám khi giăng quạt bắt mồi. Giống tép Amano, ấu trùng tép tre cần nước mặn mới sống được, nên chúng sẽ không sinh sản trong bể của bạn.

5. Tép Caridina

Tép Caridina có kích thước gần bằng tép Neocaridina, nhưng thường đắt hơn và khó nuôi hơn. Nếu bạn thích thử thách thì có vô số dòng để chọn, như Taiwan bee, tiger, pinto và crystal. Rất nên nuôi chúng trong bể từ 38 lít trở lên, và bể phải thật chín. Bể chín ở đây là bể đã chạy nhiều tháng, có sẵn một hệ sinh thái khỏe mạnh gồm tảo, màng sinh học, cây thủy sinh và các sinh vật li ti. Nhìn chung, chúng sống tốt nhất trong nước mát hơn, khoảng 20-27°C, pH dưới 7,0, KH thấp và GH 4-7° (70-130 ppm). Tuy vậy, chắc ăn nhất là bạn hỏi người bán xem tép đang nuôi ở điều kiện nước nào. Để giữ thông số nước ổn định, nhiều người chơi thích dùng nền hoạt tính có khả năng đệm để hạ pH. Họ cũng dùng nước RODI (nước lọc thẩm thấu ngược rồi khử ion) pha thêm khoáng chuyên cho tép bee.