Các biến thể của cá bình tích (Xiphophorus spp.)

Cá bình tích: khỏe, hiền với cá khác và rất dễ đẻ

Cá bình tích (platy) là loài cá nước ngọt đẻ con và rất được dân chơi cá cảnh ưa chuộng. Chúng thuộc chi Xiphophorus, cùng chi với họ hàng gần là cá kiếm (swordtail). Cá bình tích khỏe, sống hòa thuận với các loài cá khác và đẻ rất dễ. Chúng còn có rất nhiều màu sắc và kiểu dáng đẹp mắt.

Cá bình tích chỉ gồm vài loài trong chi Xiphophorus, nhưng màu sắc và kiểu vây của chúng lại khác nhau rất nhiều. Các loài này lai với nhau dễ đến mức nhiều con bán ngoài thị trường là cá lai pha tạp. Dù vậy, chúng đều sống tốt trong những điều kiện giống nhau. Vì thế, sự pha tạp này không thành vấn đề, trừ khi bạn muốn gây giống một dòng thuần. Bạn cứ chọn biến thể nào có ngoại hình mình thích.

Các biến thể màu sắc

Cá bình tích là một trong những loài cá nước ngọt nhiều màu nhất. Màu nền của chúng đi từ vàng nhạt đến đen đậm, ở giữa còn có rất nhiều sắc độ khác. Giống nhiều loài cá khác, cá bình tích cũng có dạng bạch tạng. Mỗi nhóm màu lại chia ra nhiều sắc độ, kèm theo đủ kiểu tên gọi mô tả. Một con cá bình tích thường mang nhiều màu và nhiều sắc độ trên cùng một thân. Những màu hay gặp ở cá bình tích gồm:

• Đen, nửa đen và vây đen (wagtail)
• Xanh dương
• Nâu
• Vàng/vàng nghệ: còn gọi là gold (vàng kim), golden (vàng óng), marigold (vàng cúc vạn thọ), sunburst (vàng rực nắng), sunset (vàng hoàng hôn)
• Xanh lá
• Đỏ: còn gọi là đỏ máu (blood red), đỏ gạch (brick red), đỏ san hô (coral red), đỏ nhung (velvet red)

Kiểu wagtail

Con cá có tia vây đuôi và vây lưng màu đen thì gọi là kiểu wagtail. Kiểu wagtail có thể đi với hầu như mọi màu thân, và cũng có thể kết hợp với những kiểu hoa văn khác. Chẳng hạn, kiểu loang màu (painted hay variegated) vẫn có thể mang đặc điểm wagtail. Wagtail phổ biến nhất ở màu đỏ và vàng, nhưng cũng có con màu xanh dương, vàng hoặc xanh lá. Cá kiếm, một loài khác trong cùng chi, cũng hay có kiểu wagtail.

Kiểu loang màu (variegated)

Kiểu variegated là kiểu màu phổ biến, với những mảng đốm sẫm to nhỏ, hình dạng khác nhau phủ khắp thân. Người ta còn gọi kiểu này là painted (vẽ), vì các mảng đốm trông như những nét chấm của cọ họa sĩ. Kiểu loang màu có thể đi với bất kỳ màu nền, kiểu màu khác hay biến thể đuôi nào. Cá bình tích Mickey Mouse quen thuộc là một ví dụ của kiểu này.

Kiểu muối tiêu (salt-and-pepper)

Đây là một biến thể của kiểu loang màu. Thay vì những mảng lớn, thân cá có nhiều đốm nhỏ sẫm hoặc sáng rải khắp nơi. Cũng như các kiểu màu khác, kiểu muối tiêu có thể kết hợp với nhiều biến thể màu sắc và kiểu vây.

Kiểu tuxedo

Tuxedo là kiểu hai màu. Nửa sau thân cá màu đen, còn nửa trước mang một màu khác. Màu hay gặp ở nửa trước là đỏ và vàng, phối với nửa đen trông rất đẹp. Giống các kiểu màu khác, tuxedo thường đi kèm thêm những biến thể khác, ví dụ kiểu sao chổi (comet) hoặc hai vạch (twin bar).

Kiểu cầu vồng (rainbow)

Con cá pha trộn nhiều màu trên thân thì gọi là biến thể màu cầu vồng. Màu của chúng thường xếp theo đúng thứ tự cầu vồng, chuyển từ đậm sang nhạt rồi kết thúc ở chiếc đuôi đen. Kiểu này còn có một phiên bản ánh kim, gọi là neon.

Kiểu sao chổi hoặc hai vạch (comet / twin bar)

Sao chổi hay hai vạch là một biến thể màu thường đi kèm với các kiểu khác. Ở kiểu này, vây đuôi có viền đen ở cả hai mép ngoài. Nhờ hai đường viền đó mà vây đuôi nổi bật hẳn lên.

Biến thể vây cao (hifin)

Cá bình tích có hai biến thể vây phổ biến, trong đó vây cao (hifin) hay gặp nhất. Cá hifin có vây lưng kéo dài, có con vây dài hẳn ra. Cũng như các đặc điểm khác, hifin xuất hiện ở cá thuộc nhiều kiểu màu khác nhau.

Điểm trừ là biến thể nào có vây kéo dài cũng dễ bị cá khác cắn rỉa. Khi cá bị stress hoặc nước không đủ tốt, những chiếc vây dài này cũng dễ mắc bệnh hơn. Vì vậy bạn nên để mắt kỹ đến sức khỏe của cá và xử lý ngay khi thấy có vấn đề.

Biến thể đuôi kim (pintail)

Đuôi kim (pintail) ít phổ biến hơn hifin nhưng rất dễ nhận ra. Ở cá pintail, phần giữa vây đuôi kéo dài và nhô ra như một cây kim. Vì đặc điểm này mà đôi khi người ta nhầm chúng với cá kiếm, một loài khác trong cùng chi.