Các loại cá vàng: Khám phá 13 giống từ Comet đến Fantail

Mẹo chăm sóc và đặc điểm của những giống cá vàng phổ biến.

Bạn đang định thả vài con cá vàng vào bể mới ở nhà? Cá vàng có hơn 100 loại. Có loại cần nhiều chỗ hơn loại khác. Tuổi thọ của chúng thường từ 5 đến 10 năm, nên bạn cần chuẩn bị bể đủ rộng và dành đủ thời gian chăm sóc.

Dưới đây là 13 loại cá vàng bạn có thể cân nhắc nuôi.

Cách chăm sóc cá vàng

Loài cá nào cũng cần bể rộng và lọc tốt. Dù nuôi loài gì, đừng bao giờ thả cá vào bình tròn! Cá vàng là cá ôn đới nên không cần sưởi. Dù vậy, chúng sống khỏe nhất trong bể lớn, có chỗ bơi và có những con cá vàng khác làm bạn.

Bạn nên chọn đồ trang trí không làm cá bị kẹt hay bị thương. Các giống cá vàng thân dài, không mắt lồi, không vây đôi sống tốt ở hồ ngoài trời và có thể nuôi chung với cá koi.

Dù thả thêm loại cá nào, vào bể hay vào hồ, bạn cũng nên cách ly toàn bộ cá mới để chúng không mang bệnh vào bể đang nuôi.

Trước khi thả cá mới vào bể chính, bạn nên cân nhắc cách ly chúng để bệnh không lây lan. Đồ trang trí trong bể cũng phải luôn an toàn với mọi loại cá vàng bạn định nuôi.

Cá vàng Comet

Giống cá vàng phổ biến và dễ nhận ra nhất là Comet tiêu chuẩn. Đây là giống thân dài, có nhiều màu như trắng, nâu, vàng và đỏ. Chúng lớn rất nhanh và đạt kích thước rất lớn. Người ta thường nuôi Comet trong hồ ngoài trời lớn hoặc bể trong nhà cỡ lớn. Bể tối thiểu cho giống này là 190 lít.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 30 đến 35 cm
• Tuổi thọ: từ 20 năm trở lên
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân dài, màu đỏ, trắng, vàng hoặc nâu

Cá vàng Shubunkin

Shubunkin trông rất giống Comet. Thân chúng cũng dài như Comet, nhưng vây dài hơn và mang màu calico (màu loang), pha trộn các sắc đen, đỏ, trắng và xanh dương. Giống này cũng nuôi được ở hồ ngoài trời hoặc bể trong nhà từ 190 lít trở lên. Kiểu màu này có thể kết hợp với một giống cá vàng có dáng thân fancy để tạo ra vẻ ngoài độc đáo.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 30 đến 35 cm
• Tuổi thọ: 20 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân dài, màu calico (đen, đỏ, trắng và xanh dương)

Cá vàng Sarasa

Sarasa còn có tên là “cá vàng sơn”. Với những mảng đỏ trắng rực rỡ, chúng trông rất giống cá koi kohaku. Sarasa có thân và vây dài nên hợp với cả nuôi trong nhà lẫn ngoài trời. Bạn nên cho chúng một bể rộng rãi, chẳng hạn bể 190 lít.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 30 đến 35 cm
• Tuổi thọ: 20 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân dài, chỉ có hai màu đỏ và trắng

Cá vàng Fantail

Fantail là giống cá vàng fancy được lai tạo để có đuôi đôi, hai thùy đuôi dính liền nhau ở mép lưng. Thân Fantail từ trung bình đến ngắn, nên chúng bơi khá vất vả.

Chỉ nên nuôi giống này trong nhà, bể tối thiểu 76 lít, vì bơi ngoài trời sẽ quá sức với chúng. Fantail bơi chậm nên khó tranh ăn với các loài bơi nhanh. Nếu thả hồ ngoài trời, chúng cũng dễ thành mồi cho động vật săn mồi.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 18 cm
• Tuổi thọ: 12 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân trung bình, nhiều màu, đuôi đôi

Cá vàng Oranda

Oranda có đuôi đôi giống Fantail, nhưng nổi tiếng hơn cả là cái bướu (wen) trên đỉnh đầu. Bướu này là một khối mô da lành tính. Nó có thể phát triển quá mức do cho ăn không hợp lý và do lỗi di truyền bất thường. Bể nên có dung tích 114 lít để chúng đủ chỗ.

Khi bướu mọc quá to, bạn cần nhờ bác sĩ thú y cắt tỉa. Đừng tự cắt, vì bạn có thể làm tổn thương nặng phần mô mắt mỏng manh và khiến cá bị mù.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 15 cm
• Tuổi thọ: 12 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân trung bình đến ngắn, có bướu trên đỉnh đầu, nhiều màu

Cá vàng Ryukin

Ryukin dễ nhận ra nhờ thân rất ngắn và cái bướu gù nhô cao sau đầu. Chúng có màu đỏ, đen, trắng hoặc pha nhiều màu. Ryukin bơi rất kém và ít vận động mạnh, nên bể có thể nhỏ hơn, khoảng 38 lít cho mỗi con. Nhiều loại cá vàng bơi kém cần cho ăn nhiều hơn, để bù lượng calo lớn chúng tiêu hao khi phải gắng sức bơi.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 10 cm
• Tuổi thọ: 10 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân ngắn, có bướu gù sau đầu, vây ngắn, nhiều màu

Cá vàng Ranchu

Ranchu có thân tròn, lưng khom và không có vây lưng. Cuống đuôi chúi xuống nên chúng không bơi lâu được. Vì thế bể nhỏ khoảng 76–114 lít là vừa cho chúng. Tùy con, Ranchu có thể có hoặc không có một phần bướu trên đầu, má hoặc nắp mang. Không có vây lưng nên chúng bơi lại càng khó.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 15 cm
• Tuổi thọ: 8 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân ngắn, không có vây lưng, có thể có hoặc không có bướu trên mặt

Cá vàng Pearlscale

Pearlscale trông chẳng khác gì một quả bóng golf có vây. Thân chúng tròn, ngắn hẳn lại, với những chiếc vảy nhô lên như những hạt ngọc trai nhỏ. Một số con có thể còn sót chút bướu trên đầu. Màu sắc của giống này rất đa dạng.

Pearlscale bơi rất khó khăn. Chúng ít di chuyển nên cần thức ăn dễ lấy để bù lại, ví dụ viên khô và thức ăn dạng mảnh đã ngâm mềm, thức ăn đông khô, thức ăn sống, và rau như đậu Hà Lan. Bể 76–114 lít là phù hợp.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 10 cm
• Tuổi thọ: 8 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân ngắn, bụng tròn với vảy nhỏ

Cá vàng Moor đen hoặc đỏ

Cá vàng Moor đen hoặc đỏ, còn gọi là cá vàng mắt kính viễn vọng, nổi tiếng với thân ngắn và đôi mắt lồi trông rất dễ thương. Vì mắt như vậy nên chúng nhìn không rõ lắm. Chúng ăn lâu hơn một chút, và lớp kết mạc mỏng manh ở mắt dễ bị trầy xước hay rách.

Khi nuôi Moor đen hoặc đỏ, bạn cần chọn đồ trang trí cẩn thận để cá không bị thương ở mắt. Nên dùng cây và đồ trang trí nhẵn, không có cạnh sắc. Bể tối thiểu nên từ 76 lít.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 18 cm
• Tuổi thọ: 8 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân ngắn, nhãn cầu lồi hai bên, màu đỏ, đen hoặc pha trộn

Cá vàng mắt bong bóng (Bubble Eye)

Cũng giống Moor đen hoặc đỏ, cá vàng mắt bong bóng có ngoại hình rất lạ. Chúng có hai túi lồi rất to ở phía dưới mắt. Hai túi này chứa dịch có độ nổi trung tính, nên không làm cá nổi lên hay chìm xuống khác đi.

Vùng túi mắt rất dễ bị thương, nên bạn cần chọn đồ trang trí cẩn thận, như cây mềm, đá nhẵn và chậu nhẵn. Không nên nuôi chung chúng với các loài cá hung dữ, vì những con đó có thể làm tổn thương mắt cá. Bể tối thiểu là 76 lít.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 13 cm
• Tuổi thọ: 8 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân trung bình đến ngắn, có khối lồi kết mạc phía dưới ở hai bên mắt

Cá vàng Veiltail

Veiltail là một biến thể của Fantail. Tuy vậy, đặc điểm vây đuôi dài bất thường này có thể xuất hiện ở bất kỳ giống cá vàng nào. Veiltail thường có cả các vây khác cũng dài, gồm vây ngực, vây lưng, vây hậu môn và vây bụng.

Không nên nuôi chung chúng với những loài có thể làm rách hay tổn thương bộ vây dài, chẳng hạn các loài hung dữ như cichlid châu Phi và nhiều loài cá barb. Bể của Veiltail cần dung tích 114 lít và chỉ nên dùng đồ trang trí mềm, như vật dụng nhẵn và cây.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 20 cm (đuôi dài!)
• Tuổi thọ: 8 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân trung bình đến ngắn, các vây dài khắp thân

Cá vàng mắt thiên văn (Celestial Eye)

Cá vàng mắt thiên văn trông rất giống cá vàng mắt kính viễn vọng và mắt bong bóng. Đôi mắt lồi của chúng nhìn thẳng lên trời. Giống này cần nhiều thời gian hơn để ăn. Bể nên có 38 lít cho mỗi con.

Bạn nên đặt đồ trang trí ở thấp để cá không va phải những thứ chúng không nhìn thấy. Không nên nuôi chung chúng với các loài có thể làm tổn thương đôi mắt lồi, chẳng hạn các loài hung dữ như cá tetra răng hô, cá barb và nhiều loài cichlid. Đồ trang trí trong bể cũng chỉ nên là đồ nhẵn hoặc mềm, như cây và các vật không có cạnh thô ráp.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 10 cm
• Tuổi thọ: 6 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân trung bình đến ngắn, mắt nhô ra khỏi thân và hướng lên trên

Cá vàng Lionhead

Lionhead là giống cá vàng fancy có ngoại hình rất giống Ranchu. Chúng có vây đuôi đôi và đôi má phúng phính. Bướu trên đầu và mặt của chúng có thể to đến mức che mất tầm nhìn. Ngoài ra còn có một biến thể ít gặp hơn với bộ vây dài hơn.

Lionhead bơi kém và có thể khó tranh ăn. Vì vậy bạn nên nuôi chúng chung với những loài cá hiền không bơi nhanh hơn chúng. Bể nên có dung tích tối thiểu 76 lít cho mỗi con.

Tổng quan về giống

• Chiều dài: 15 cm
• Tuổi thọ: 10 năm
• Đặc điểm hình thái: cá vàng thân ngắn, không có vây lưng, có bướu trên mặt và đỉnh đầu