Cách dựng bố cục núi đá thủy sinh bằng đá nhân tạo

Đá là phần khung của rất nhiều bể thủy sinh. Tuy vậy, gần như mọi loại đá quen thuộc trên thị trường đều lấy từ núi rừng tự nhiên. Đá nhân tạo là một lựa chọn khác cho người muốn dựng bố cục núi đá mà không phải dùng đá khai thác.

Bài này hướng dẫn từ khâu chọn bộ đá, đặt viên chính, xếp các viên phụ cho đến lúc rải đá mi và cát để hoàn thiện một bố cục núi trong bể 90 x 45 cm.

Vì sao nên cân nhắc đá nhân tạo

Ở một vùng núi tại Quảng Nam, có thời người dân đi nhặt đá bán cho thương lái với giá chỉ khoảng một nghìn đồng mỗi ký. Đá trên mặt núi hết sạch chỉ sau một năm. Sau đó người ta chuyển sang đào, kéo dài thêm vài năm nữa cho đến khi chính quyền vào cuộc ngăn lại. Hậu quả còn tới bây giờ là đất sạt lở và bìa rừng bị phá. Dân chơi thủy sinh dùng đá tự nhiên thì cũng góp một phần vào chuyện đó.

Ngoài lý do môi trường, loại đá nhân tạo trong bài có mấy điểm dễ chịu khi dựng bể:

• Bề mặt xốp, nhiều lỗ nhỏ, là chỗ cho vi sinh có lợi bám và phát triển.
• Mỗi viên có một mặt phẳng. Mặt này có thể dán lên kính sau để làm hậu cảnh.
• Đá có nhiều size đánh số từ nhỏ đến lớn, mỗi viên một hình dáng riêng, bề mặt trông khá tự nhiên.
• Đá nhẹ, kể cả những phiến to. Nhờ vậy việc ghép các viên lại với nhau dễ hơn nhiều.

Với đá tự nhiên, muốn có một bộ đá đi được với nhau thì phải lựa rất lâu, đá lại nặng nên xếp đi xếp lại cũng mệt. Đá nhân tạo thì ghép nhanh và dễ ra một khối hài hòa.

Chọn bộ đá thế nào

Quy tắc đầu tiên là chọn một viên làm tâm điểm. Đó là viên lớn nhất trong bộ đá. Tốt nhất nó vừa cao vừa có đỉnh nhọn để làm đỉnh núi chính.

1. Lấy viên trọng tâm trước. Trong bể mẫu, viên này là số lớn nhất trong dãy size.
2. Lấy thêm ba bốn viên lớn kế tiếp để làm cảnh chính và các đỉnh phụ.
3. Chuyển dần sang các viên nhỏ hơn, mỗi size vài viên.
4. Các size nhỏ nhất nên lấy thật nhiều. Phần tiền cảnh và chi tiết dưới chân núi cần rất nhiều viên nhỏ mới đẹp.

Những viên cỡ trung khá đa dụng. Bạn có thể đặt chúng ở tiền cảnh, hoặc lật mặt phẳng lên dán vào kính sau để làm hậu cảnh.

Đặt viên chính ở đâu và cao bao nhiêu

Viên to nhất, cao nhất và đẹp nhất đặt ở điểm nhấn của bể. Trong bể mẫu, điểm này nằm quanh khoảng một phần ba chiều dài bể. Bạn có thể xê dịch quanh vị trí đó cho đến khi thấy cân mắt.

Trong video

• Xem video từ ▶ 9:36 Viên đá lớn màu sẫm được nhấc lên trước khi đặt vào bể.

Đặt xuống rồi mà đỉnh núi trông thấp quá thì kê thêm bên dưới cho viên đá cao lên. Trong bể 90 cm, viên chính được nâng tới khoảng 10 cm thì đạt độ cao mong muốn. Khi viên chính đã đứng yên và đủ cao, cả bố cục coi như có trục để bám theo.

Xếp các viên phụ cho có chuyển tiếp

Sau viên chính, xếp tiếp các viên nhỏ hơn theo thứ tự lớn trước, nhỏ sau.

• Viên thấp hơn viên chính dùng làm đỉnh phụ. Đặt sao cho nó không tranh chỗ hay che mất đỉnh chính.
• Các viên còn lại quay về phía tâm điểm của viên chính. Nhờ vậy cả khối đá nhìn như cùng một hướng.
• Đến lúc trong tay chỉ còn ít đá, nên đặt thử từng viên trước khi chốt. Mục tiêu là khối núi thấp dần, nhỏ dần một cách tự nhiên.
• Những viên nhỏ nhất thêm vào cuối cùng để tạo chi tiết. Càng nhiều chi tiết nhỏ thì bố cục càng có chiều sâu.

Bề mặt đá nhân tạo khá gồ ghề, các viên áp vào nhau dễ ăn khớp. Ghép xong, cả cụm trông như một khối núi liền.

Rải đá mi để tạo chiều sâu

Ngoài tự nhiên, dưới chân những tảng đá lớn luôn có đá vụn nhỏ hơn, rồi nhỏ hơn nữa. Muốn cảnh núi trong bể giống thật, bạn cần tái hiện lớp đá vụn đó.

Trong video

• Xem video từ ▶ 17:32 Đổ đá mi từ túi quanh chân núi đá trong bể.
• Xem video từ ▶ 17:42 Chân núi đá đã được rải đá mi, nhìn bớt trơ.

Bể mẫu dùng đá mi size M. Cách làm đơn giản: rải đá mi quanh chân các phiến đá và chân núi vừa dựng. Lớp đá mi làm chân núi bớt trơ, cảnh nhìn sâu hơn. Đây là bước nên có, đừng bỏ qua.

Hoàn thiện hậu cảnh, lối đi và tiền cảnh

Bộ đá lựa sẵn có giới hạn, nên phía sau bể mẫu vẫn còn trống. Để lấp chỗ này, bể mẫu chèn thêm đá đen Gia Lai ở hậu cảnh. Phần này làm trước khi cho phân nền vào.

Trong video

• Xem video từ ▶ 22:20 Tay đang chỉnh đá hậu cảnh, phía sau bể còn trống.

Khi xếp hậu cảnh, bạn nên định luôn con đường đi xuyên qua bố cục. Lối đi bắt đầu từ trong sâu và mở rộng dần ra phía trước. Cuối cùng, cát muối tiêu dùng để rải lối đi và phần tiền cảnh phía trước. Loại cát này hợp tông màu với đá nhân tạo nên nhìn khá ăn ý.

Bắt đầu từ đâu

1. Chọn viên trọng tâm trước: viên lớn nhất, cao nhất, có đỉnh nhọn. Sau đó mới lấy các viên phụ.
2. Lấy dư các viên size nhỏ, vì phần chi tiết và tiền cảnh tốn nhiều đá nhỏ hơn bạn nghĩ.
3. Đặt viên chính quanh vị trí một phần ba bể, kê cho đủ cao rồi mới xếp các viên khác quay về nó.
4. Chuẩn bị sẵn đá mi và cát muối tiêu để rải chân núi, lối đi và tiền cảnh sau khi dựng xong khối đá.