Cách khoan lỗ trên bể kính thủy sinh một cách dễ dàng

Phần lớn người chơi cá khởi đầu bằng các loại lọc bán sẵn ở cửa hàng thú cưng, mua về là dùng được ngay. Nhưng sẽ có lúc bạn muốn nâng hệ thống lọc lên một bậc. Khi đó người ta khoan một lỗ gần mép trên của bể rồi lắp bulkhead vào. Bulkhead là một khớp nối nhựa kín nước, giữ cho lỗ khoan không bị rò. Nước trong bể sẽ chảy thẳng ra hệ thống lọc tự thiết kế, ví dụ lọc tràn (sump), lọc thùng hay hệ thống thay nước tự động.

Mỗi người khoan kính theo một kiểu hơi khác nhau. Người thì dùng máy khoan bàn, người thì dùng dầu khoáng hay nước rửa chén, có người khoan từ cả hai mặt kính, và còn nhiều cách khác nữa. Qua hàng trăm bể đã khoan cho cửa hàng cá và phòng nuôi cá riêng, tất cả những cách này đều đã được thử. Cách làm dưới đây là kỹ thuật chọn ra sau ngần ấy lần thử và đã được kiểm chứng.

Dù vậy, khoan kính lúc nào cũng có rủi ro. Bạn nên đeo đồ bảo hộ đầy đủ. Hướng dẫn này không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thương tích, mất mát hay hư hỏng nào xảy ra khi bạn tự làm. Kính càng dày thì bể càng ít nứt. Bể dưới khoảng 150 lít có kính mỏng hơn, và tỷ lệ vỡ khi khoan thường rơi vào khoảng 10–25%.

Vật liệu cần chuẩn bị

• Bể kính không phải kính cường lực
• Bulkhead (loại slip x slip)
• Mũi khoan lỗ đầu kim cương, cỡ vừa với bulkhead
• Máy khoan điện
• Kẹp
• Bình hoặc chai đựng nước
• Một tấm gỗ phẳng dày khoảng 2,5 cm
• Bút lông dầu hoặc bút thường
• Băng keo giấy
• Kìm
• Kính bảo hộ
• Găng tay bảo hộ

Kiểm tra kính có phải kính cường lực không

Một số bể dùng kính cường lực cho tấm đáy, còn thành bên thường là kính thường. Muốn biết thành bên có phải kính cường lực hay không, bạn đặt laptop hoặc điện thoại vào trong bể, sao cho nhìn được màn hình qua tấm kính định khoan. Cho màn hình hiện nền trắng. Sau đó bạn cầm một chiếc kính râm phân cực, nhìn vào màn hình qua kính râm và xoay nó như xoay vô lăng.

Với kính thường, màn hình sẽ như chuyển từ trắng sang đen kịt khi bạn xoay kính râm. Với kính cường lực, trên màn hình sẽ hiện ra những sọc hoặc vệt loang. Trên mạng có nhiều video minh họa hiện tượng này nếu bạn muốn xem thêm.

Hướng dẫn khoan bể

1. Đặt bể nằm nghiêng để mặt kính cần khoan quay lên trên.
2. Áp tấm gỗ sát cạnh bên và mép trên của bể. Đặt mũi khoan lỗ vào chỗ muốn lắp bulkhead rồi chấm một điểm ở tâm lỗ. Lỗ phải nằm đủ thấp để thỏa hai điều kiện. Thứ nhất, ống tràn hoặc ống xả phải nằm ngang mặt nước. Thứ hai, đai ốc khóa của bulkhead không được vướng vào mép bể khi siết. Bạn cũng đánh dấu lên tấm gỗ để nhớ mặt nào áp vào mép bể.
3. Nhấc tấm gỗ ra và khoan một lỗ trên gỗ đúng chỗ vừa chấm. (Tốt nhất là dùng một mũi khoan lỗ khác dành riêng cho gỗ. Dùng luôn mũi đầu kim cương thì vẫn khoan được, chỉ là gỗ có thể bốc khói một chút.) Lúc này tấm gỗ thành khuôn dẫn hướng, giữ cho mũi khoan không trượt khi bạn khoan kính.
4. Có khuôn dẫn rồi, bạn áp tấm gỗ sát cạnh bên và mép trên của bể như lúc đầu, sau đó kẹp chặt lại.
5. Dán băng keo ở mặt trong bể, ngay chỗ sẽ khoan. Khi mũi khoan xuyên thủng, miếng kính tròn sẽ dính lại trên băng keo thay vì rơi xuống làm nứt bể. Băng keo còn hạn chế mẻ kính, nhờ vậy lỗ khoan ra khá sạch.
6. Đổ nước vào lỗ trên khuôn gỗ. Nước sẽ rỉ ra bớt, vì thế bạn phải châm thêm liên tục để kính lúc nào cũng đủ ướt. Nước cuốn trôi bụi kính và giữ cho mũi khoan không bị quá nóng.
7. Bóp cò cho máy khoan quay chậm, rồi tăng dần lên tốc độ vừa. Ấn nhẹ và đều tay, để sức nặng của máy tự đẩy mũi khoan đi xuống. Cố giữ mũi khoan thật thẳng, đừng để máy nghiêng. Máy nghiêng thì lỗ có thể bị cắt lệch.
8. Mục tiêu là mài từ từ xuyên qua lớp kính. Tùy độ dày kính của bể, bước này có thể mất 5–20 phút. Nếu kính bắt đầu kêu rít, bạn đổ thêm nước lên mũi khoan và vào lỗ khuôn gỗ rồi khoan tiếp.
9. Khi tiếng mài bắt đầu đổi tần số là lỗ sắp thủng hoặc đã thủng. Mép lỗ có thể hơi lởm chởm. Gioăng của bulkhead sẽ che kín chỗ đó, nên bạn không cần mài nhẵn.
10. Cẩn thận gỡ băng keo ra, và đừng chạm vào thành trong của lỗ kính.

Lắp bulkhead

Lỗ vừa khoan khá dễ vỡ. Vì vậy bạn hãy đặt bể vào đúng chỗ sẽ để lâu dài rồi mới lắp bulkhead. Luồn bulkhead qua lỗ sao cho phần đầu có gờ và gioăng nằm trong bể, còn đai ốc khóa nằm bên ngoài. Vặn đai ốc bằng tay trước, sau đó dùng kìm siết chặt hẳn.

Chúc mừng bạn đã khoan xong chiếc bể đầu tiên!

Lưu ý cuối

Bạn nên dùng mũi khoan lỗ loại tốt và thay mới thường xuyên. Loại mũi dùng trong hướng dẫn này khoan được khoảng 8–10 bể là đã mòn quá mức. Mũi càng dùng lâu thì bể càng dễ vỡ lúc khoan. Nếu định khoan nhiều bể, bạn nên mua luôn một bộ nhiều mũi cho đỡ đau đầu.