Cách làm lại bố cục bể thủy sinh: dỡ bể cũ, thay nền, dựng bố cục mới

Chơi bể một thời gian, ai cũng có lúc muốn đổi bố cục. Có khi nền cát không còn hợp với cây, có khi chỉ là chán kiểu cũ. Làm lại toàn bộ bể nghe thì nặng nề, nhưng nếu đi đúng thứ tự thì một buổi là xong phần lớn công việc.

Bài này đi qua từng bước của một lần làm lại bể dạng khối cao: dỡ bố cục cũ, dọn bể, thay cát bằng phân nền, dựng lũa đá theo kiểu đảo, trồng lại cây cũ rồi đổ nước. Cuối bài có vài lưu ý về chuyện thả cá lại.

Chuẩn bị gì trước khi dỡ bể

Cá và tép phải ra khỏi bể đầu tiên. Bắt hết ra một cái xô và để đó cho đến khi bể mới làm xong. Đừng dỡ lũa đá khi cá còn trong bể, vì nước sẽ đục ngầu và rất dễ đè trúng tép.

Cây cũ còn đẹp thì giữ lại để trồng vào bố cục mới. Lần làm lại này dùng lại phần lớn cây có sẵn, nên chi phí chỉ nằm ở nền và vật liệu bố cục.

Dỡ bố cục cũ và dọn bể theo thứ tự nào

1. Bắt cá, tép ra xô.
2. Gỡ lũa, đá và nhổ cây ra. Cây định dùng lại thì để riêng một chỗ.
3. Rút cạn nước trong bể.
4. Xúc hết lớp cát cũ ra.
5. Lau rửa bể cho sạch rồi mới bắt đầu dựng bố cục mới.

Phần dọn dẹp tốn sức hơn nhiều người nghĩ, nhất là khi phải xúc cát ra khỏi một cái bể cao. Bạn nên dành trọn một buổi cho việc này và đừng làm vội.

Vì sao thay cát bằng phân nền

Bể cũ dùng cát. Bể mới chuyển sang phân nền (soil) chất lượng tốt, vì bố cục mới trồng khá nhiều cây và cần nền có dinh dưỡng. Nền cát hợp với bể ít cây hoặc trồng cây bám đá, lũa. Muốn trải thảm tiền cảnh và trồng nhiều cây thân thì phân nền dễ chơi hơn.

Dựng lũa đá thế nào cho bể khối cao

Bể dạng khối có chiều cao lớn so với mặt đáy. Với kiểu bể này, bố cục đảo (island) dễ lên đẹp: cụm lũa đá dồn vào giữa, xung quanh chừa khoảng trống cho nền và cây.

Bố cục ở đây rất gọn, chỉ có ba khúc lũa và năm viên đá. Cứ bày thử, xoay qua xoay lại vài lần cho đến khi thấy ưng. Sau khi đã chốt, vẫn có thể dời một viên đá phía sau để cân lại bố cục. Chỉnh lúc này dễ hơn nhiều so với khi đã trồng cây.

Bố cục đơn giản có hai cái được. Bể dễ chăm vì ít góc khuất cho cặn bẩn tích tụ. Và cây mới là thứ làm người xem trầm trồ, lũa đá chỉ làm khung.

Bón lót trước khi trồng

Trước khi trồng, vùi vài viên phân nhét gốc (root capsule) xuống nền. Phân nền vốn đã có dinh dưỡng, viên nhét gốc bổ sung thêm ở dưới đáy. Nhờ vậy sau này không phải châm nhiều phân nước.

Bố trí cây trong bể mới

Toàn bộ cây trồng lại đều lấy từ bể cũ. Cách xếp cây theo tầng như sau:

Trong video

• Xem video từ ▶ 8:17 Thảm Helanthium tenellum phía trước, đá và lũa ở giữa bể.
• Xem video từ ▶ 9:01 Cây thân đỏ bên trái và cụm cây xanh phía sau bể.

Phía sau trồng cây thân, phía trước trải thảm, cây bám đá và rêu phủ lên lũa đá. Xếp kiểu này thì bể có chiều sâu mà không cần nhiều loại cây.

Đổ nước và thả cá lại

Trồng xong thì đổ đầy nước vào bể. Lần này cá và tép được thả lại ngay sau đó. Thật ra đây không phải cách nên làm theo, vì bể vừa set lại chưa ổn định. Nếu vẫn muốn thả cá sớm, bạn phải bám sát lịch thay nước và giữ cho nước thật sạch trong những tuần đầu.

Trong video

• Xem video từ ▶ 9:16 Bể đã đổ đầy nước, lũa và cây thủy sinh mới trồng bên trong.

Thiết bị đi kèm khá cơ bản. CO2 là bộ tự chế, lọc có công suất khoảng 900 lít/giờ, đủ cho một bể cỡ này. Sau vài tuần cây mới bắt đầu lên, lúc đó mới thấy rõ bố cục mới ra sao.

Bắt đầu từ đâu

• Chuẩn bị xô chứa cá, tép và chỗ để cây cũ trước khi đụng vào bể.
• Bày thử lũa đá cho đến khi ưng ý rồi mới trồng. Bể khối cao thì thử bố cục đảo với ít vật liệu.
• Vùi phân nhét gốc xuống nền trước khi trồng cây.
• Nếu thả cá ngay sau khi đổ nước, lên lịch thay nước dày cho mấy tuần đầu.