Corydoras sp.: Corydoras mõm dài, mõm yên ngựa và hiện tượng nhại hình (mimicry)

Ngoài tự nhiên, Corydoras mõm dài và Corydoras mõm yên ngựa sống đơn độc hoặc theo đàn nhỏ. Corydoras mõm tròn thì khác, chúng thường sống thành những đàn rất đông. Vì vậy hai nhóm mõm dài và mõm yên ngựa khó bắt hơn nhiều. Cũng vì khó bắt nên chúng đắt hơn hẳn, và dân chơi chuyên Corydoras cũng săn lùng chúng nhiều hơn. Thật ra ba nhóm mõm dài, mõm yên ngựa và mõm tròn không phải họ hàng gần của nhau. Chúng thậm chí thuộc các chi khác nhau, dù xưa nay người ta vẫn xếp chung dưới cái tên Corydoras.

Mang màu giống các loài Corydoras mõm tròn là một lợi thế cho nhóm mõm dài và mõm yên ngựa. Lý do là cá săn mồi ăn cá, sau lần đầu đớp phải một con Corydoras đầy gai, sẽ tránh xa chúng. Thế là nhóm mõm dài và mõm yên ngựa hưởng lợi từ những lần nếm mùi khó chịu mà cá ăn thịt đã gặp với các loài mõm tròn phổ biến. Trong sinh học, hiện tượng một loài bắt chước màu sắc của loài khác như vậy gọi là mimicry (nhại hình).

Có một loài mõm yên ngựa khá hiếm, vốn nổi tiếng là bắt chước Corydoras reynoldsi ở Colombia. Dân chơi gọi loài này là “reynoldsi longnose” hoặc “CW12”. Đây là lần đầu tiên có hẳn một nhóm khá lớn loài cá đẹp này nhập về, nên giờ mới có dịp xem kỹ chúng biến dị đến mức nào trong cùng một loài. Và đúng là chúng biến dị rất nhiều. Bên cạnh những con trông giống CW12 bình thường, còn có những con rất nhạt màu, gần như không có hoa văn. Nếu không có những con mang dạng trung gian giữa hai kiểu này, chắc chẳng ai ngần ngại khẳng định đây là các loài khác nhau.

Tuy vậy, nhiều khả năng cả cá CW12 lẫn cá nhạt màu đều thuộc cùng một loài là Corydoras septentrionalis. Chúng chỉ là các dạng biến dị sinh thái của loài này.