Các loại cây thủy sinh đỏ cho bể cá của bạn

Bể có cây sống bao giờ cũng đẹp và tự nhiên hơn. Nhưng thứ thật sự giữ mắt người xem lại là sự tương phản. Trồng thêm vài loại cây lá đỏ sẽ tạo ra điểm nhấn màu rực rỡ, nổi hẳn lên giữa một bể thủy sinh phong cách tự nhiên.

Vì vậy, người chơi ở trình độ nào cũng săn cây đỏ. Có điều, chọn được loại ưng ý không dễ. Mỗi loại cần ánh sáng và thông số nước khác nhau, và không phải cây đỏ nào cũng lên màu rực như nhau.

Dưới đây là danh sách khá đầy đủ các loại cây đỏ sống tốt khi trồng ngập nước trong bể, kèm yêu cầu riêng và cách chăm từng loại.

Cây đỏ có nhiều sắc độ khác nhau. Vì sao chúng có màu đỏ?

Cây thủy sinh có màu đỏ, tím, cam hay xanh lá là nhờ các sắc tố nằm trong tế bào. Chính những sắc tố này tạo nên màu đặc trưng của từng loại cây.

Lấy diệp lục làm ví dụ. Đây là sắc tố chính làm cây có màu xanh lá. Diệp lục là thành phần chủ chốt của bộ máy quang hợp. Thiếu nó thì thực vật bậc cao không thể tồn tại. Diệp lục phản xạ ánh sáng xanh lục, vì vậy mắt ta thấy cây có màu xanh.

Tuy vậy, trong cây còn rất nhiều sắc tố khác. Với cây đỏ, có hai nhóm cực kỳ quan trọng là carotenoid và anthocyanin.

• Anthocyanin

  Anthocyanin tạo ra các màu đỏ, xanh lam, cam và tím ở thực vật. Một số loại cây thủy sinh đỏ có chứa sắc tố này.

  Trong cây, anthocyanin làm nhiều việc. Chúng là chất chống oxy hóa. Chúng bảo vệ cây khỏi tổn thương do tia UV (ánh sáng mạnh) và một số tác nhân gây stress khác từ môi trường.

  Nhìn chung, màu của hoa, quả và lá phần lớn là do các sắc tố này.

• Carotenoid

  Carotenoid là một nhóm sắc tố khác, cho ra các màu đỏ, cam và vàng. Giống anthocyanin, chúng cũng đảm nhận nhiều chức năng trong cây.

  Carotenoid bảo vệ cây khỏi ánh sáng dư thừa và khỏi tổn thương DNA. Chúng cũng tham gia vào quá trình quang hợp.

  Nói đơn giản, carotenoid giữ cho diệp lục không bị oxy hóa khi gặp ánh sáng mạnh. Chúng nhận phần năng lượng hóa học dư thừa từ diệp lục rồi chuyển hóa đi. Để làm được việc này, cây cần rất nhiều carotenoid. Chính lượng carotenoid lớn đó làm cho các loài cây thủy sinh có màu đỏ.

  Một số cây xanh cũng có các sắc tố này. Nhưng ở cây thủy sinh đỏ, chúng thể hiện rõ hơn hẳn.

  Carotenoid còn tham gia vào quá trình phát triển và sinh trưởng của cây. Chúng góp phần điều hòa hoạt động của các gen kiểm soát sự phát triển của hoa và sự lão hóa của lá. Có trường hợp carotenoid còn có thể ảnh hưởng đến hình dáng và cấu trúc của cây.

Những gì ảnh hưởng đến màu cây đỏ

Cây thủy sinh đỏ có nhiều sắc độ, từ hồng nhạt đến tím. Có cây đỏ trọn cả lá, có cây chỉ hơi ửng đỏ.

Cây lên đỏ đậm hay nhạt thường tùy vào một số điều kiện trong bể, như:

• ánh sáng,
• vi lượng và đa lượng (phân nước hoặc phân nhét nền có chứa sắt),
• lượng CO2,
• độ cứng

Ánh sáng

Cường độ ánh sáng tác động thẳng đến lượng carotenoid cây tổng hợp được. Từ đó, nó quyết định cây lên đỏ đến mức nào.

Quan trọng: Thứ quyết định là cường độ ánh sáng, không phải thời gian chiếu! Bể chiếu đèn mạnh 6–8 tiếng mỗi ngày cho kết quả tốt hơn bể chiếu đèn yếu 10–12 tiếng. Lý do là sắc tố cần một lượng năng lượng nhất định mới kích hoạt được, và lượng năng lượng đó phụ thuộc vào cường độ ánh sáng.

Vì vậy, phần lớn cây đỏ thích ánh sáng mạnh. Cũng có vài loài giữ được màu đỏ trong điều kiện nào cũng vậy. Tiếc là những loài như thế không nhiều.

CO2

Cây thủy sinh đỏ cần bao nhiêu CO2 là do lượng ánh sáng quyết định. Vì thế, CO2 cũng gián tiếp ảnh hưởng đến màu của cây.

Đèn quá mạnh mà CO2 lại quá ít thì cây sẽ bắt đầu bị đói. Mà cây đã đói thì không thể nào trông bình thường được.

Vi lượng và đa lượng

Dinh dưỡng có mặt trong mọi hệ thống năng lượng của cây. Thiếu dinh dưỡng thì cây không tích lũy và chuyển hóa năng lượng được. Mà sắc tố lại phụ thuộc vào chính những quá trình này.

Ngoài ra, cây lớn lên thì cần nguyên liệu để xây dựng cơ thể, chủ yếu là nitơ và phốt pho. Thiếu hai chất này thì lá sẽ vàng, cây chậm lớn hoặc ngừng lớn hẳn. Bạn cần châm đều đặn các loại phân có chứa những nguyên tố này vào nước.

Sắt (ion Fe) là thành phần không thể thiếu của diệp lục. Fe còn có mặt trong một số carotenoid. Vì vậy, cây thủy sinh, nhất là cây đỏ, cần nồng độ sắt lúc nào cũng ở mức bình thường.

Các bài viết liên quan:

• How to Spot Nutrient Deficiencies in Aquatic Plants (Cách nhận biết thiếu dưỡng chất ở cây thủy sinh)
• Everything about Nitrates in Planted Tanks (Tất cả về Nitrat trong bể thủy sinh)
• Phosphates in Freshwater Tanks (Phốt phát trong bể nước ngọt)

Độ cứng của nước

Thật ra, độ cứng (Mg và Ca) cũng ảnh hưởng đến màu của cây thủy sinh.

Chẳng hạn, magie là một thành phần của sắc tố. Nhưng thiếu canxi thì cây không hấp thu magie đúng cách được, vì hai nguyên tố này phụ thuộc lẫn nhau. Khi thiếu magie, cây không có nguyên liệu để tổng hợp sắc tố. Màu đỏ của cây lúc đó may lắm cũng chỉ ở mức kém.

Chuyện này hay gặp ở nước rất mềm. Nhiều người vẫn nghĩ ngược lại, nhưng thực tế cây đỏ lên màu tốt hơn hẳn trong nước cứng, với KH trên 6 và GH trên 12.

Dù vậy, kể cả khi mới chơi, bạn vẫn chọn được loài hợp với mình nếu chịu tìm hiểu trước yêu cầu chăm sóc của chúng.

Hơn 50 loại cây thủy sinh đỏ phổ biến

Dưới đây là danh sách đầy đủ các loại cây đỏ trồng ngập nước được trong bể:

Kết luận

Như bạn thấy, có rất nhiều loại cây đỏ trồng ngập nước được, và loại nào cũng có yêu cầu chăm sóc riêng.

Vì thế, bạn nhất định phải tự tìm hiểu kỹ trước khi mua. Có như vậy bạn mới giữ được một bể thủy sinh khỏe mạnh, cây lên tốt với những loại cây đẹp này.