Tự đóng tủ và nắp bể cá: ốp ván ép, làm cửa, sơn hoàn thiện

Đóng xong khung tủ và khung nắp bể mới là được nửa đường. Phần còn lại là ốp ván, làm cửa, sơn và treo đèn. Đây là phần quyết định cái tủ trông gọn gàng hay lộ khung gỗ thô, và quyết định bạn có dễ thò tay vào chăm bể hay không.

Bài này đi qua cách hoàn thiện một bộ tủ và nắp bể tự đóng theo hướng đơn giản nhất. Dụng cụ cần ít, người không rành nghề mộc vẫn làm được, và toàn bộ chi phí giữ dưới 100 USD (khoảng 97 USD cho cả tủ lẫn nắp).

Cần chuẩn bị những vật liệu gì

• Ván ép dày khoảng 1,2 cm: cần hai tấm nguyên khổ 122 x 244 cm. Ván mỏng hơn thì rẻ hơn và vẫn dùng được, miễn cửa hàng có đủ số lượng.
• Nẹp góc tròn (quarter round): loại nẹp gỗ tiết diện một phần tư hình tròn, hay thấy ở góc tường và tủ bếp. Nó bo tròn góc và che mối nối giữa hai tấm ván.
• Vít bắt gỗ: dùng luôn loại vít đã bắt khung là được.
• Sơn bóng màu đen gốc nước: dễ sơn, ít mùi, ít độc hơn sơn dầu và khô nhanh. Hai lớp sơn xong trong khoảng ba giờ.
• Bản lề, nam châm, chốt bi (roller catch) để giữ cửa đóng.
• Một đoạn ống dây oxy và súng bắn ghim để treo đèn.

Vì sao chọn sơn đen thay vì sơn màu gỗ

Sơn màu gỗ hay lau dầu cho lộ vân gỗ thì đẹp, nhưng phải hợp với sàn nhà và màu tường. Nếu chưa chắc bể sẽ đặt ở phòng nào, hoặc sắp chuyển nhà, màu đen là lựa chọn an toàn. Đen là màu trung tính, đặt cạnh nội thất kiểu gì cũng không lạc tông. Cách sơn và cách lau màu gỗ gần giống nhau, nên nếu thích màu gỗ bạn vẫn làm theo các bước dưới đây được.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:32 Bể đặt trên tủ sơn đen, nắp đen, hợp với tường màu sáng.

Ốp ván vào khung tủ thế nào

Nhiều người cắt ván dư ra một chút so với khung, để tấm ván mặt trước phủ lên mép tấm ván hông. Cách đó che được mép ván. Ở đây thì làm ngược lại: cắt ván đúng bằng kích thước khung. Như vậy ở mỗi góc tủ còn một khe nhỏ, vừa chỗ để gắn nẹp tròn bo góc.

Trong video

• Xem video từ ▶ 9:09 Cận cảnh mép ván đen ốp vào khung tủ, thấy rõ khe ở góc.
• Xem video từ ▶ 9:14 Tay chỉ vào nẹp tròn bo góc ở mép tấm ván đen.

1. Đo từng mặt của khung, cắt ván đúng kích thước. Nếu không có máy cưa thì nhờ cửa hàng cắt sẵn.
2. Áp tấm ván vào khung, bắt một con vít ở mỗi góc. Không cần bắt vít dày đặc mỗi 5 cm.
3. Ván ép hay bị cong vênh. Nếu tấm nào cong, thêm một vít ở giữa cạnh cho nó áp sát khung.
4. Gắn nẹp tròn vào các góc để che khe và mối nối.
5. Sơn hai lớp, đợi lớp đầu khô hẳn mới sơn lớp sau.

Khi ván đã bắt vít thẳng vào khung, cả khối tủ còn cứng hơn lúc chỉ có khung trần.

Làm nắp bể sao cho mở được hết

Nắp bể cũng làm tương tự: bắt tấm mặt trên trước, rồi mới bắt các tấm xung quanh. Điểm cần nghĩ kỹ là cửa mở ở đâu. Nếu bể đặt quay đầu ngắn vào tường, thân bể chìa ra giữa phòng như một vách ngăn nhỏ, thì nên làm cửa ở cả hai bên nắp. Nhờ vậy đứng bên nào cũng cho cá ăn và chỉnh đèn được.

Trong video

• Xem video từ ▶ 9:24 Khung gỗ nắp bể nhìn từ trên xuống, mặt nước phản chiếu đèn.

• Chọn bản lề đủ to và đủ chắc để đỡ nắp, đồng thời cho cửa lật ngửa hẳn ra sau. Cửa chỉ hé được nửa chừng thì rất vướng tay.
• Nắp tự đóng thường bị lỏng, đóng không khít. Gắn thêm chốt bi như loại hay thấy ở tủ bếp để giữ cửa đóng chặt.

Cửa tủ dưới: tháo rời hay bản lề

Ngày thường bạn mở tủ dưới chừng một lần, để xem lọc và thiết bị có chạy bình thường không. Với bể cỡ nhỏ, có thể làm cả tấm ván mặt trước tháo rời được. Cách làm là dùng loại móc treo tranh hai mảnh móc vào nhau: một mảnh bắt vào khung tủ, một mảnh bắt vào tấm ván. Muốn mở thì nhấc thẳng tấm ván ra, lúc đó bên dưới thông thoáng như không có vách. Lắp lại thì canh cho khớp rồi thả xuống là xong.

Với bể dài, tấm ván mặt trước sẽ quá to để nhấc ra nhấc vào. Lúc đó nên khoét lỗ trên tấm ván, rồi làm cửa lớn hơn lỗ một chút và gắn bản lề.

Không muốn ốp ván thì làm gì

Ốp ván tốn thêm tiền và công. Nếu chỉ cần cái tủ trông gọn, có một cách rẻ hơn mà vẫn đẹp:

1. Đóng khung tủ như bình thường.
2. Trám kín các khe và mối nối bằng bột trét gỗ.
3. Đợi khô, chà nhám cho mặt gỗ phẳng, không còn thấy mối nối.
4. Sơn toàn bộ khung.

Kết quả là một cái tủ khung sơn đen trơn, không có cửa. Bù lại, lọc và thiết bị bên dưới lúc nào cũng nằm trong tầm tay.

Bắt đầu từ đâu

• Quyết định trước bể sẽ đặt thế nào, quay mặt nào ra ngoài, để biết cần cửa ở những phía nào.
• Đo kỹ từng mặt khung rồi mới mua ván. Nhờ cửa hàng cắt sẵn đúng kích thước nếu không có máy cưa.
• Nếu ngân sách eo hẹp, thử cách trám bột, chà nhám và sơn khung trước, ốp ván tính sau.
• Chọn bản lề cho nắp đủ chắc để lật hẳn ra sau, và mua thêm chốt bi để cửa nắp không bị lỏng.