ปลากัดดิมิเดียต้า

Betta dimidiata (“Two-Tone Betta”) เป็นปลากัดป่าที่มีลักษณะโดดเด่นและพบเห็นได้ยาก สถานะในบัญชีแดงของ IUCN: มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (Vulnerable) เนื่องจากถูกคุกคามจากการสูญเสียถิ่นอาศัยในลำธารป่าที่ราบต่ำอย่างต่อเนื่อง ปลาโตเต็มวัยมีความยาวรวมประมาณ 5–5.5 ซม.

ปลากลุ่มนี้เป็นปลาที่จับจากธรรมชาติ จึงควรเลี้ยงด้วยความระมัดระวัง ควรจัดเตรียมตู้ปลาให้พร้อมก่อนซื้อ และควรเลี้ยงเฉพาะผู้ที่มีประสบการณ์มั่นคงในการเลี้ยงปลาน้ำดำจากป่าพรุมาแล้วเท่านั้น

น้ำดำที่อ่อนและเป็นกรดเหมาะสมที่สุด

• ค่า pH 4.0–6.2
• GH ≤ 3 °d
• KH ≤ 1 °d
• TDS < 100 ppm
• อุณหภูมิ: 24–28 °C การรักษาอุณหภูมิให้คงที่มีความสำคัญต่อสุขภาพโดยรวมและความต่อเนื่องในการเพาะพันธุ์

ควรใส่ใบไม้แห้งให้มาก รากไม้ที่พันกันเป็นกอ และวัสดุจากธรรมชาติ (botanicals) เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่มืดและมีแทนนินสูง ไม้น้ำลอยผิวน้ำและแสงสลัวช่วยลดความเครียดและส่งเสริมให้ปลาแสดงพฤติกรรมตามธรรมชาติ ปลาชอบกระแสน้ำเบาหรือแทบไม่มีกระแสน้ำเลย

เป็นปลากินเนื้อที่ล่าเหยื่อขนาดเล็ก ควรให้อาหารมีชีวิตหรืออาหารแช่แข็งที่หลากหลาย เช่น ลูกน้ำ ไรแดง หนอนแดง หนอนกรินดัล และไรทะเล เมื่อปลาปรับตัวได้แล้วอาจยอมกินอาหารเม็ดเล็กคุณภาพสูงบ้าง แต่อาหารมีชีวิตให้ผลดีกว่าอย่างสม่ำเสมอทั้งด้านสีสัน ความแข็งแรง และความพร้อมในการวางไข่

ควรเลี้ยงเป็นคู่หรือเป็นกลุ่มเล็กที่เฝ้าดูอย่างใกล้ชิด และมีที่หลบซ่อนมากพอ โดยทั่วไปเป็นปลานิสัยสงบ แต่ตัวผู้อาจหวงอาณาเขตในช่วงผสมพันธุ์หรือเมื่อพื้นที่จำกัด หากจะเลี้ยงร่วมกับปลาอื่น ควรเป็นปลาขนาดเล็กมาก นิสัยสงบ และทนน้ำอ่อนได้ เช่น Boraras หรือ Sundadanio การเลี้ยงเฉพาะชนิดเดียวมักเป็นทางเลือกที่ดีกว่า เนื่องจากปลากัดชนิดนี้อ่อนไหวและมีนิสัยเงียบขรึม

ตัวผู้มักมีประกายสีเหลือบอ่อน ๆ สีโทนดินอบอุ่น และครีบที่ยื่นยาวสวยงาม ส่วนตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าและสีหม่นกว่า

Betta dimidiata เป็นปลากัดที่ตัวผู้อมไข่ ตัวผู้และตัวเมียจะเกี้ยวพาราสีด้วยการรัดตัวกันอย่างนุ่มนวล จากนั้นตัวผู้จะเก็บไข่และฟักไว้ในปาก ระยะฟักโดยทั่วไปใช้เวลา 10–14 วัน ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ ไม่ควรรบกวนตัวผู้ที่กำลังอมไข่ เพราะความเครียดอาจทำให้คายไข่หรือลูกปลาออกมาก่อนกำหนด ลูกปลาที่เพิ่งถูกปล่อยออกมาสามารถกินไรทะเลแรกฟัก ไมโครเวิร์ม หรือไรแดงได้ทันที

ถิ่นกำเนิดอยู่ที่กาลิมันตัน เกาะบอร์เนียว (อินโดนีเซีย)

อาศัยในลำธารและแอ่งน้ำในป่าที่เป็นน้ำดำ น้ำอ่อน และเป็นกรด ชื่อของปลาชนิดนี้มาจากลวดลายสีที่ดูเหมือน “แบ่งครึ่ง” หรือมีสองโทน ซึ่งเกิดจากโซนสีเข้มและสีอ่อนที่ตัดกันตลอดลำตัว

Betta dimidiata ที่จับจากธรรมชาติมีความอ่อนไหวสูงต่อการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันของค่า pH ความกระด้าง หรืออุณหภูมิ ควรปรับสภาพน้ำให้ปลาอย่างช้า ๆ และรักษาสภาพน้ำอ่อนที่มีแทนนินสูงให้คงที่อย่างยิ่ง ควรจัดที่หลบซ่อนให้มาก ทั้งรากไม้ วัสดุจากธรรมชาติ ถ้ำ และใบไม้แห้งหนา ๆ เพื่อลดความเครียดและส่งเสริมพฤติกรรมตามธรรมชาติ ตู้ปลาน้ำดำที่ระบบเซ็ตตัวแล้วและมีการรบกวนน้อยที่สุดเป็นสิ่งจำเป็นต่อการเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จในระยะยาว ปลาชนิดนี้มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ในธรรมชาติ