ปลาหมอเยลโล่

Labidochromis caeruleus เป็นปลากลุ่มเอ็มบูนา (mbuna) ที่ค่อนข้างรักสงบ มาจากทางตอนเหนือของทะเลสาบมาลาวี ในวงการปลาสวยงามรู้จักกันดีที่สุดจากสายสี 'electric yellow' สายสีนี้เป็นแบบที่พบได้น้อยในธรรมชาติ ซึ่งแบบสีฟ้าขาวพบได้แพร่หลายกว่า ปลาที่วางขายส่วนใหญ่จึงเป็นปลาเพาะในตู้ ในธรรมชาติอาศัยอยู่ตามกองหินและในดงสาหร่าย Vallisneria เดิมทีนำเข้ามาในชื่อ L. tanganyicae และไม่ควรเลี้ยงรวมกับแบบสีอื่นหรือ Labidochromis ชนิดอื่น เพราะอาจผสมข้ามกันได้

• ขนาดโตเต็มที่: 10 ซม. SL
• ขนาดตู้ปลา: 90 × 45 ซม.
• อุณหภูมิ: 24–28 °C
• ค่า pH: 7.7–8.6
• ความกระด้าง: 10–25 dGH

ความยาวมาตรฐาน: 10 ซม. SL ขนาดพื้นตู้: 90 × 45 ซม. ปริมาตร: ประมาณ 154 ลิตร คิดจากตู้ขนาด 90 × 45 × 38 ซม.

• อุณหภูมิ: 24–28 °C
• ค่า pH: 7.7–8.6
• ความกระด้าง: 10–25 dGH

พื้นที่ส่วนใหญ่ในตู้ควรจัดเป็นกองหินเรียงให้เกิดเป็นโพรง โดยเว้นที่ว่างให้ว่ายน้ำได้เล็กน้อยระหว่างกอง วัสดุปูพื้นแบบทรายเหมาะที่สุด

L. caeruleus กินอาหารได้แทบทุกชนิดที่ให้ แต่อาหารประเภทพืช เช่น อาหารแผ่นสาหร่ายสไปรูลินา ผักโขมลวก ฯลฯ ควรเป็นสัดส่วนหลักของอาหาร และเสริมด้วยอาหารสดและอาหารแช่แข็งได้

เป็นปลาที่ค่อนข้างรักสงบ เหมาะกับตู้รวมน้ำกระด้างหลายแบบ ที่ดีที่สุดคือเลี้ยงในตู้จำลองสภาพทะเลสาบมาลาวีร่วมกับปลาอย่างกลุ่มแฮป (Haps) ที่นิสัยสงบ นอกจากนี้ยังเลี้ยงร่วมกับปลาเรนโบว์ที่อยู่น้ำกระด้างได้และปลาในวงศ์ปลาตะเพียนบางชนิดได้ดี เลี้ยงเป็นกลุ่มได้ แต่จะหวงอาณาเขตเมื่อถึงช่วงวางไข่ ตัวผู้อาจไล่ตามตัวเมียค่อนข้างรุนแรง จึงแนะนำให้เลี้ยงตัวเมียหลายตัวต่อตัวผู้หนึ่งตัว สามารถเลี้ยงรวมกับเอ็มบูนาชนิดอื่นได้เช่นกัน หากเลี้ยงในตู้รวมเอ็มบูนา ควรเลี้ยงให้หนาแน่นเกินปกติเพื่อลดความก้าวร้าวและการจับจองอาณาเขต

ตัวผู้ที่โตเต็มวัยมักมีขนาดใหญ่กว่าตัวเมียเล็กน้อย และจะมีสีสดขึ้นในช่วงวางไข่ ตัวผู้อาจมีสีดำที่ครีบมากกว่าด้วย แต่วิธีนี้ยังใช้แยกเพศได้ไม่แน่นอน

เป็นปลาอมไข่โดยตัวแม่ ควรเพาะในตู้เลี้ยงเฉพาะชนิด โดยจัดเป็นฮาเร็มตัวผู้หนึ่งตัวต่อตัวเมียอย่างน้อย 3 ตัว ตู้ขนาดประมาณ 120 ซม. เป็นขนาดที่เหมาะสม และควรจัดตู้ตามที่แนะนำไว้ข้างต้น ใส่หินแบนบางก้อนและเว้นพื้นทรายโล่งไว้บางส่วนให้เป็นจุดวางไข่ ค่า pH ควรอยู่ราว 8.2–8.5 และอุณหภูมิ 25–26.5 °C ขุนปลาด้วยอาหารประเภทพืช อาหารสด และอาหารแช่แข็งให้มาก

ตัวผู้จะทำความสะอาดจุดวางไข่ที่เลือกไว้ แล้วโชว์ตัวรอบ ๆ บริเวณนั้นด้วยสีที่เข้มจัดเพื่อล่อตัวเมียมาผสมพันธุ์ ตัวผู้อาจไล่ตามค่อนข้างก้าวร้าว จึงควรเพาะแบบฮาเร็มเพื่อกระจายความก้าวร้าวนี้ออกไป เมื่อตัวเมียพร้อม จะเข้ามาที่จุดวางไข่และวางไข่ จากนั้นจึงอมไข่เข้าปาก ตัวผู้มีจุดรูปร่างคล้ายไข่อยู่ที่ครีบก้น ซึ่งดึงดูดตัวเมีย เมื่อตัวเมียพยายามเก็บจุดเหล่านี้เข้าปากรวมกับไข่ ก็จะได้รับน้ำเชื้อจากตัวผู้ ทำให้ไข่ได้รับการผสม

ตัวเมียอาจอมไข่จำนวน 5–30 ฟองไว้นานถึง 3 หรือ 4 สัปดาห์ ก่อนจะปล่อยลูกปลาที่ว่ายน้ำได้แล้วออกมา ในช่วงนี้ตัวเมียจะไม่กินอาหาร และสังเกตได้ง่ายจากปากที่ป่องออก หากตัวเมียเครียดมากเกินไป อาจคายไข่ออกมาก่อนกำหนดหรือกินไข่ทิ้ง ดังนั้นหากตัดสินใจย้ายปลาต้องทำอย่างระมัดระวัง เพื่อไม่ให้ลูกปลาถูกกิน ควรรู้ไว้ด้วยว่าหากตัวเมียแยกออกจากฝูงนานเกินไป อาจเสียลำดับชั้นในฝูงไป จึงแนะนำให้รอให้นานที่สุดเท่าที่ทำได้ก่อนย้ายตัวเมีย เว้นแต่ตัวเมียกำลังถูกรังควาน

ผู้เพาะบางรายจะเขี่ยลูกปลาออกจากปากแม่เมื่อครบ 2 สัปดาห์ แล้วนำมาอนุบาลเอง เพราะวิธีนี้มักได้จำนวนลูกปลามากกว่า ลูกปลามีขนาดใหญ่พอจะกินไรทะเลแรกฟักได้ตั้งแต่ออกจากปากแม่

เป็นปลาเฉพาะถิ่นของทะเลสาบมาลาวี พบทางตอนเหนือของทะเลสาบ ระหว่าง Cape Kaiser ถึง Lundo และจาก Chirmbo Point ถึง Charo ส่วนสายสี "electric yellow" มีบันทึกว่าพบเฉพาะระหว่าง Charo ถึง Lion's Cove เท่านั้น

L. caeruleus อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมสองแบบที่แตกต่างกันในทะเลสาบ คือทั้งบริเวณที่เป็นหิน และในดงสาหร่าย Vallisneria ที่ขึ้นหนาแน่น

ปลาชนิดนี้เป็นหนึ่งในปลาหมอสีจากทะเลสาบริฟต์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในวงการ เพราะสีสันที่โดดเด่นและนิสัยที่ค่อนข้างรักสงบ (เมื่อเทียบกับเอ็มบูนาด้วยกัน) ในธรรมชาติมีหลายแบบสี และสายสี "electric yellow" ที่พบเห็นได้ทั่วไปและเป็นที่นิยมมากในวงการ แท้จริงแล้วเป็นแบบที่พบได้น้อยในธรรมชาติ ส่วนแบบสีฟ้าขาวพบได้แพร่หลายกว่า ด้วยเหตุนี้ปลาจากธรรมชาติจึงหาได้ยากในวงการ ปลาที่วางขายเกือบทั้งหมดเป็นปลาเพาะในตู้ ไม่ควรเลี้ยงแบบสีต่าง ๆ (รวมถึง Labidochromis ชนิดอื่น) ไว้ด้วยกันในตู้ เพราะอาจผสมข้ามกันได้ L. caeruleus นำเข้ามาครั้งแรกในชื่อ L. tanganyicae เชื่อกันว่าเป็นเพราะปลาที่เพาะได้ในที่เลี้ยงรุ่นแรกเพาะขึ้นที่ฟาร์มแห่งหนึ่งริมทะเลสาบแทนกันยีกา ปลาชนิดนี้เป็นเอ็มบูนาที่เหมาะอย่างยิ่งสำหรับมือใหม่