ปลาเรนโบว์เซเลเบส

ปลาเรนโบว์เซเลเบส (Marosatherina ladigesi) เป็นปลาเรนโบว์จากเกาะสุลาเวสี (ชื่อเดิมคือเซเลเบส) ประเทศอินโดนีเซีย หลายปีที่ผ่านมาเคยถูกจัดอยู่ในสกุล Telmatherina และปัจจุบันเป็นชนิดเดียวในสกุล Marosatherina จากการถูกจับมากเกินไปเพื่อป้อนตลาดปลาสวยงาม IUCN จึงจัดให้อยู่ในสถานะมีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable) แต่ปัจจุบันมีการเพาะพันธุ์จำนวนมากในฟาร์มแถบตะวันออกไกลและยุโรปตะวันออก ปลาชนิดนี้ต้องการน้ำที่สะอาดมาก มีความกระด้างปานกลางถึงสูงและเป็นด่าง และไวมากต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพน้ำอย่างรวดเร็ว

• ขนาดสูงสุด: 80 มม. SL
• ขนาดตู้ปลา: 76 × 30 ซม.
• อุณหภูมิ: 22–28 °C
• ค่า pH: 7.0–8.0
• ความกระด้าง (GH): 10–25 dGH1

ความยาวมาตรฐาน 80 มม. SL ขนาดพื้นตู้ 76 × 30 ซม. ปริมาตรประมาณ 68 ลิตร (76 × 30 × 30 ซม.)1

• อุณหภูมิ: 22–28 °C
• ค่า pH: 7.0–8.0 ปลาจะอยู่ได้ไม่ดีในน้ำที่เป็นกรด
• ความกระด้าง (GH): 10–25 dGH1

ปลาเรนโบว์ชนิดนี้เหมาะกับตู้ที่ปลูกไม้น้ำหนาแน่น และจะแสดงสีสันได้สวยที่สุดในสภาพแวดล้อมแบบนี้ แนะนำให้ใช้ไม้น้ำลอยผิวน้ำเพื่อลดความสว่างของแสงลงเล็กน้อยด้วย ควรเว้นพื้นที่โล่งระหว่างกลุ่มไม้น้ำ เพื่อให้มีที่ว่ายน้ำและมีพื้นที่ให้ปลาตัวผู้แสดงโชว์ใส่กัน คุณภาพน้ำที่ดีเป็นสิ่งจำเป็นต่อสุขภาพของปลาชนิดนี้ จึงแนะนำให้เปลี่ยนน้ำบางส่วนทุกสัปดาห์ ตรงข้ามกับที่หลายคนเชื่อ ปลาชนิดนี้ไม่จำเป็นต้องเติมเกลือลงในน้ำ แม้ว่าจะทนน้ำกร่อยอ่อน ๆ ได้ก็ตาม1

เป็นปลาที่เลี้ยงง่ายเรื่องอาหาร กินอาหารแห้ง อาหารแช่แข็ง และอาหารมีชีวิตได้เกือบทุกชนิด ควรให้อาหารหลากหลายเพื่อให้ปลาแสดงสีสันได้ดีที่สุด1

เป็นปลาที่รักสงบมาก และด้วยขนาดที่ค่อนข้างเล็กจึงเหมาะกับตู้ปลารวมหลายแบบ ปลาที่เลี้ยงร่วมกันได้ดีได้แก่ปลาชนิดอื่นที่ชอบน้ำกระด้าง เช่น ปลาเรนโบว์ขนาดใกล้เคียงกัน ปลาออกลูกเป็นตัว และปลาบู่น้ำจืด ในตู้น้ำกร่อยสามารถเลี้ยงร่วมกับปลาขนาดเล็กที่รักสงบ เช่น ปลาโมลลี่ ปลาเข็ม ปลาบู่ เป็นต้น เช่นเดียวกับปลาเรนโบว์บางชนิด ปลาชนิดนี้อาจค่อนข้างตื่นตกใจง่าย และจะอยู่ได้ดีกว่ามากเมื่อเลี้ยงเป็นฝูงอย่างน้อย 6-8 ตัว หรือมากกว่านั้นยิ่งดี การอยู่ร่วมกับพวกเดียวกันยังกระตุ้นให้ปลาตัวผู้แสดงสีสันได้สวยที่สุดด้วย พยายามให้มีตัวเมีย 2-3 ตัวต่อตัวผู้ 1 ตัว1

ตัวผู้มีสีสันสวยกว่า และมีครีบหลังอันที่สองกับครีบก้นยื่นยาวออกไปอย่างสวยงาม1

เช่นเดียวกับปลาชนิดใกล้เคียงกัน ปลาชนิดนี้เพาะพันธุ์ได้ไม่ยาก เพราะเป็นปลาที่วางไข่แบบกระจาย อย่างไรก็ตาม การอนุบาลลูกปลาในช่วงแรกอาจค่อนข้างยุ่งยาก ตู้เพาะพันธุ์ควรยาวอย่างน้อยประมาณ 45 ซม. ใช้น้ำกระด้างเล็กน้อยและเป็นด่าง ค่า pH ประมาณ 7.5 อุณหภูมิ 22–23.5 °C กรองฟองน้ำขนาดเล็กที่ใช้ปั๊มลมจะให้ออกซิเจนและการไหลเวียนของน้ำเพียงพอ ควรใส่ไม้น้ำใบละเอียด เช่น มอสส์ชวา หรือไหมพรมสำหรับวางไข่ให้เต็มตู้ ไม่จำเป็นต้องใช้วัสดุปูพื้น ควรขุนพ่อแม่ปลาเป็นกลุ่มในตู้แยกต่างหาก โดยให้อาหารมีชีวิตและอาหารแช่แข็งปริมาณมาก เมื่อปลาพร้อม ตัวเมียจะดูอ้วนท้องขึ้นอย่างเห็นได้ชัด และตัวผู้จะแสดงโชว์ใส่กันแทบตลอดเวลา ให้คัดคู่ที่อ้วนที่สุดและสีสวยที่สุดใส่ลงในตู้เพาะพันธุ์ การลดอุณหภูมิลงเล็กน้อยมักช่วยกระตุ้นให้ปลาวางไข่ได้ ปลาคู่นี้จะวางไข่ต่อเนื่องเป็นเวลาหลายสัปดาห์ โดยวางไข่เป็นชุดทุกวัน ไข่จะติดกับพื้นผิวต่าง ๆ ด้วยเส้นใยเล็ก ๆ พ่อแม่ปลามักกินไข่ และการอนุบาลลูกปลาในตู้แยกทำได้ง่ายกว่า จึงแนะนำให้ตรวจไม้น้ำหรือไหมพรมเป็นประจำ แล้วย้ายไข่ที่พบไปไว้ในตู้อนุบาลที่ใช้น้ำจากตู้เพาะพันธุ์ ไข่จะฟักภายใน 5-10 วันขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ ลูกปลาที่ตัวเล็กมากต้องการอาหารประเภทอินฟูโซเรียในช่วงแรก ก่อนจะเปลี่ยนไปกินอาหารมีชีวิตที่ว่ายอยู่ในน้ำ เช่น ลูกไรทะเลแรกฟัก หลังจากผ่านไปประมาณหนึ่งสัปดาห์ อาหารที่จมลงพื้นไม่เหมาะ เพราะลูกปลามักอยู่ชิดผิวน้ำมาก1

เกาะสุลาเวสี (ชื่อเดิมคือเซเลเบส ซึ่งเป็นที่มาของชื่อสามัญของปลาชนิดนี้) ประเทศอินโดนีเซีย1

อาศัยอยู่ในลำธารน้ำใสที่ไหลช้าบริเวณเชิงเขาและบริเวณปากแม่น้ำ1

หลายปีที่ผ่านมา ปลาชนิดนี้เคยถูกจัดอยู่ในสกุล Telmatherina และเอกสารที่มีอยู่จำนวนมากก็ยังระบุไว้เช่นนั้น แต่ที่จริงปัจจุบันเป็นชนิดเดียวในสกุล Marosatherina ซึ่งเพิ่งตั้งขึ้นไม่นาน น่าเสียดายที่ปลาชนิดนี้ถูกจับมากเกินไปในแหล่งน้ำธรรมชาติเพื่อป้อนตลาดปลาสวยงาม และถูกจัดอยู่ในสถานะ 'มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์' (vulnerable) ในบัญชีแดงของ IUCN โชคดีที่ปัจจุบันมีการเพาะพันธุ์จำนวนมากในฟาร์มปลาทั้งแถบตะวันออกไกลและยุโรปตะวันออก ทำให้ปลาที่จับจากธรรมชาติมีวางขายน้อยลง แม้จะมีข้อมูลจำนวนมากที่บอกในทางตรงกันข้าม แต่ปลาเรนโบว์เซเลเบสไม่ได้เลี้ยงยากเป็นพิเศษในตู้ปลา หากได้รับสิ่งที่จำเป็นพื้นฐาน น้ำที่สะอาดมาก มีความกระด้างปานกลางถึงสูง และค่อนไปทางด่าง จะช่วยป้องกันปัญหาหลายอย่างที่มักพบกับปลาชนิดนี้ อย่างไรก็ตาม ปลาชนิดนี้ไวมากต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพน้ำอย่างรวดเร็ว ดังนั้นเวลาซื้อควรถามร้านว่าเลี้ยงปลาไว้ในน้ำแบบไหน และหากน้ำต่างจากน้ำที่บ้านมาก ควรปรับสภาพปลาให้คุ้นกับน้ำอย่างช้า ๆ1