ปลาปอมปาดัวร์

ปลาปอมปาดัวร์เข้าสู่วงการปลาสวยงามครั้งแรกในปี 1933 และสร้างความฮือฮาอย่างมาก ปลาที่โตเต็มวัยอาจยาวได้ประมาณ 15 ซม. จากหัวถึงหาง เมื่อมองจากด้านหน้า ลำตัวจะแบนบางมากเมื่อเทียบกับขนาดตัว แต่เมื่อมองจากด้านข้างจะเกือบกลม จึงเป็นที่มาของชื่อ discus (ดิสคัส) ซึ่งในภาษาละตินหมายถึงจานหรือถาด สีพื้นลำตัวในธรรมชาติเป็นสีน้ำตาล มีลายแถบสีฟ้าสดใสพาดทั่วครีบหลังและครีบก้น และลามไปถึงบริเวณหลังและท้อง ครีบหลัง ครีบท้อง และครีบก้นมีขอบสีแดงสด ปลาสายพันธุ์หนึ่งจากทะเลสาบเตเฟ (Lake Tefe) ในบราซิล มีลายแถบสีเขียวหรือสีฟ้าเหลือบโลหะสดใสทั่วทั้งครีบและลำตัว และบางครั้งเรียกกันว่า รอยัลดิสคัส (Royal Discus)

สีหลายแบบ (แดง เหลือง ส้ม และซันเซ็ตดิสคัส (Sunset Discus) ซึ่งมีสีเหลืองอมส้ม) ไม่ได้มาจากธรรมชาติ แต่ได้มาจากการเพาะพันธุ์คัดสายอย่างพิถีพิถันมาหลายปี

ขนาดตู้ขั้นต่ำสุดสำหรับปลาปอมปาดัวร์วัยอ่อนคือ ยาวประมาณ 100 ซม. กว้าง 50 ซม. และสูง 50 ซม. ปลาโตเต็มวัยต้องการตู้ยาวประมาณ 150 ซม. หรือจุน้ำอย่างน้อยประมาณ 284 ลิตร จึงจะอยู่ได้อย่างสบายและมีโอกาสเพาะพันธุ์สำเร็จ แนะนำให้ใช้ตู้ที่ปลูกไม้น้ำไว้ดีและมีระบบกรองที่ดี ปลาปอมปาดัวร์ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลงของสภาพน้ำ และยิ่งปริมาณน้ำมาก การเปลี่ยนแปลงก็จะยิ่งค่อยเป็นค่อยไป

ปลาปอมปาดัวร์ต้องการน้ำที่บริสุทธิ์และสะอาดมาก กรองผ่านพีท ในตู้ไม้น้ำที่เซ็ตตัวมานานจนระบบลงตัวดีแล้ว อุณหภูมิควรคงที่ที่ 28 °C ค่า pH 6.5–7.5 ความกระด้าง (GH) 1–12 dGH สำหรับการเพาะพันธุ์: 30 °C ค่า pH 6–6.5 ความกระด้าง 0–5 dGH

ปลาปอมปาดัวร์เป็นปลาเลือกกิน จึงสำคัญมากที่ต้องให้อาหารสดและอาหารแช่แข็ง หากเลี้ยงด้วยอาหารแผ่นเพียงอย่างเดียว ปลาจะตายอย่างรวดเร็ว แต่อาจให้เป็นอาหารเสริมเป็นครั้งคราวได้ ในช่วงเลี้ยงลูก ลูกปลาจะกินอาหารจากข้างลำตัวของพ่อแม่ ดังนั้นทั้งตัวผู้และตัวเมียจึงต้องได้รับโปรตีนเพิ่มขึ้น

เป็นปลานิสัยสงบมาก ไม่ขุดคุ้ยพื้นตู้ และไม่ขุดถอนหรือทึ้งไม้น้ำ ปลาปอมปาดัวร์อยู่ร่วมกับปลาชนิดอื่นได้ดี ยกเว้นในช่วงวางไข่ ซึ่งจะปกป้องลูกอย่างดุเดือด

วิธีที่ดีที่สุดคือเลี้ยงปลาปอมปาดัวร์วัยอ่อนเป็นฝูงแล้วปล่อยให้จับคู่กันเอง ปลาปอมปาดัวร์จะจับคู่กันไปตลอดชีวิต เมื่อได้คู่แล้วจะไม่อยู่รวมกับฝูงอีก แต่จะจับจองพื้นที่ส่วนหนึ่งของตู้เป็นอาณาเขตของตัวเอง หากต้องการเพาะพันธุ์ให้สำเร็จ ควรเหลือไว้ในตู้เพียงคู่เดียว ส่วนปลาวัยอ่อนที่เหลือให้ย้ายไปตู้อื่น ซึ่งอาจมีคู่อื่นจับคู่กันได้อีก

ผู้ที่มีความชำนาญเท่านั้นจึงจะแยกเพศได้ ในช่วงวางไข่ ปุ่มเพศของตัวผู้จะแหลม ส่วนของตัวเมียจะแบนและกลม เมื่อมองจากด้านบนในช่วงผสมพันธุ์ ตัวเมียจะดูอ้วนกว่าเล็กน้อยเพราะมีไข่เต็มท้อง

ในช่วงประมาณ 4 วันแรก พ่อแม่ปลาจะคอยย้ายลูกปลาไปมาตามจุดต่าง ๆ ในตู้ คล้ายกับปลาเทวดา เมื่อลูกปลาเริ่มว่ายน้ำได้เอง จะเข้าไปเกาะข้างลำตัวพ่อแม่ทันทีและกินบางอย่างจากใต้เกล็ดของพ่อแม่ โดยมุดหัวเข้าใต้เกล็ดแล้วสะบัดไปมา ในที่สุดพ่อหรือแม่ตัวหนึ่งจะเริ่มเหนื่อยและสะบัดลูกปลาออก ลูกปลาก็จะย้ายไปหาอีกตัวหนึ่ง เป็นเช่นนี้ต่อเนื่องไปหลายสัปดาห์ จนลูกปลาพร้อมจะใช้ชีวิตเองตามไม้น้ำ

ปลาปอมปาดัวร์อาศัยอยู่ในภูมิภาคกว้างใหญ่ที่เรียกว่าแอมะซอน (Amazonas) เช่นเดียวกับปลาเทวดา (Pterophyllum) และ Cichlasoma festivum โดยมีถิ่นกระจายตั้งแต่ช่วงกลางของแม่น้ำแอมะซอนลึกเข้าไปจนถึงป่าดิบในแอ่งที่ราบน้ำท่วมถึงของเวเนซุเอลาและเปรู

มักพบปลาปอมปาดัวร์ได้บ่อยตามพืชน้ำที่ขึ้นหนาแน่นบริเวณคุ้งน้ำที่น้ำไหลเอื่อย ใต้ตลิ่งที่ยื่นออกมา และตามซอกหิน ในบริเวณน้ำตื้นจะดูแลลูกปลาอยู่ใต้ใบของบัวสาย (Nymphaea) ชนิดต่าง ๆ