ปลาไวท์คลาวด์

• วงศ์: Cyprinidae
• ถิ่นกำเนิด: เทือกเขาไป๋หยุน (White Cloud Mountains) ประเทศจีน
• ขนาดโตเต็มที่: 4 ซม.
• อายุขัย: 3–5 ปี
• นิสัย: รักสงบ ชอบอยู่รวมกัน
• ระดับที่อยู่ในตู้: ผิวน้ำถึงกลางน้ำ
• ขนาดตู้ขั้นต่ำ: 40 ลิตร
• อาหาร: กินทั้งพืชและสัตว์
• การเพาะพันธุ์: วางไข่แบบโปรยไข่ เพาะพันธุ์ง่าย
• การเลี้ยง: ง่าย เหมาะกับมือใหม่
• ค่า pH 6.0–8.0
• ความกระด้าง: 5–19 dGH
• อุณหภูมิ: 15–22 °C

ความกระด้างและค่า pH ไม่ใช่เรื่องสำคัญมาก แต่ควรหลีกเลี่ยงค่าที่สุดโต่ง ห้ามใช้ยาที่มีส่วนผสมของทองแดงทุกชนิด เพราะปลาไวท์คลาวด์ไวต่อทองแดงมาก

หากเลี้ยงในช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสม ปลาชนิดนี้แข็งแรงทนทานมากและเหมาะกับผู้เลี้ยงมือใหม่ แม้จะไม่จู้จี้เรื่องคุณภาพน้ำ แต่ก็ไม่ทนความร้อน มีหลักฐานว่าการเลี้ยงปลาไวท์คลาวด์ในน้ำที่อุณหภูมิสูงกว่า 22 °C อยู่ตลอดเวลาจะทำให้อายุสั้นลง

บางครั้งมีการเลี้ยงปลาไวท์คลาวด์ในบ่อเพื่อช่วยควบคุมการแพร่พันธุ์ของยุง แต่เลี้ยงร่วมกับปลาบ่อขนาดใหญ่ไม่ได้เพราะจะถูกกิน ปลาชนิดนี้เลี้ยงร่วมกับกบแคระแอฟริกา (African dwarf frog) ได้ดี แม้จะทนน้ำเย็นได้ แต่ก็ไม่สามารถปล่อยไว้ในบ่อกลางแจ้งช่วงฤดูหนาวในพื้นที่ที่น้ำเป็นน้ำแข็งได้

วัสดุปูพื้นควรเป็นแบบละเอียดและมีสีเข้ม มีไม้น้ำจำนวนมาก พร้อมหินและขอนไม้บ้าง เว้นพื้นที่โล่งไว้ให้ปลาว่ายน้ำ และใช้แสงไฟสลัว ๆ เพื่อให้สีของปลาชนิดนี้เด่นขึ้น

ปลาไวท์คลาวด์กินอาหารได้ทุกประเภท ทั้งอาหารสด อาหารแช่แข็ง และอาหารแผ่น ในถิ่นกำเนิดเป็นปลาที่กินแมลงอย่างตะกละ ชอบลูกน้ำ ไรแดง และไรทะเลเป็นพิเศษ ควรให้อาหารแห้งและอาหารแช่แข็งที่หลากหลาย และให้อาหารสดเมื่อมีโอกาส

ควรเลี้ยงปลาไวท์คลาวด์เป็นฝูงขนาดพอสมควร ทางที่ดีคือ 6 ตัวขึ้นไป หากเลี้ยงตัวเดียวมักจะสีซีดและหลบซ่อนเกือบตลอดเวลา เป็นปลารักสงบและเลี้ยงร่วมกับปลาเล็กนิสัยสงบชนิดอื่นได้ดี ควรหลีกเลี่ยงปลาร่วมตู้ที่ตัวใหญ่กว่า เพราะมีแนวโน้มจะกินปลาไวท์คลาวด์ รวมถึงปลาที่ก้าวร้าวทุกชนิดด้วย

ปลาชนิดนี้มักถูกขายเป็นเพื่อนร่วมตู้ของปลาทอง เพราะทั้งสองชนิดชอบน้ำค่อนข้างเย็น แต่ปลาทองสามารถกินและก็มักจะกินปลาขนาดเท่าไวท์คลาวด์ ดังนั้นการเลี้ยงสองชนิดนี้ไว้ในตู้เดียวกันจึงไม่ใช่ความคิดที่ดี

เพศผู้และเพศเมียแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย การแยกเพศให้แม่นยำจึงอาจทำได้ยาก ตัวผู้มีลำตัวเพรียวกว่าและสีสดกว่าตัวเมีย ตัวเมียที่พร้อมวางไข่จะมีท้องอูมกว่า

ปลาไวท์คลาวด์เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุ 6 เดือนถึง 1 ปี เมื่อพร้อมผสมพันธุ์ ตัวผู้จะแสดงท่าทางข่มกัน กางครีบและโชว์สีที่สดที่สุดเพื่อดึงดูดตัวเมีย

เพาะพันธุ์ง่ายและเหมาะกับผู้ที่เพิ่งเริ่มเพาะพันธุ์ปลาครั้งแรก เป็นปลาวางไข่แบบโปรยไข่และผสมพันธุ์ได้ตลอดปี พ่อแม่ปลาไม่ดูแลไข่และลูก

การเพาะพันธุ์ทำได้สองวิธี วิธีแรกคือเลี้ยงปลาไวท์คลาวด์เป็นฝูงใหญ่ (เลี้ยงเฉพาะไวท์คลาวด์เท่านั้น) ในตู้เดิมแล้วปล่อยให้ผสมพันธุ์กันเอง เนื่องจากปลาชนิดนี้ไม่ได้กินไข่และลูกปลาหนักเท่าปลาชนิดอื่น หากมีไม้น้ำและที่หลบซ่อนอื่น ๆ บริเวณใกล้พื้นตู้ ลูกปลาบางส่วนจะรอดได้

อีกวิธีคือใช้ตู้เพาะขนาดเล็ก 20–40 ลิตร ใส่ตัวผู้ที่สีสดที่สุดสองสามตัวและตัวเมียจำนวนเป็นสองเท่า จัดไหมพรมวางไข่ (spawning mop) และ/หรือกอไม้น้ำไว้ให้ปลาวางไข่ น้ำสำหรับการวางไข่ควรเป็นน้ำอ่อน ค่า pH 6.5–7.5 และอุณหภูมิ 20–22 °C ตู้เพาะที่แยกต่างหากไม่จำเป็นต้องปูพื้น แนะนำให้ใช้ระบบกรองที่ไหลเบา ๆ เช่น กรองฟองน้ำ

ไม่ว่าจะใช้วิธีใด ควรขุนพ่อแม่ปลาด้วยอาหารสดก่อนการวางไข่ โดยเฉพาะไรทะเล ไรแดง และลูกน้ำ หากหาอาหารสดไม่ได้สามารถใช้อาหารแช่แข็งคุณภาพดีแทนได้

เมื่อเริ่มวางไข่ ปลาจะโปรยไข่ไว้ตามไม้น้ำหรือไหมพรมวางไข่นานได้ถึง 24 ชั่วโมง ไข่จะฟักภายใน 36–48 ชั่วโมง ให้แยกพ่อแม่ปลาออกเมื่อไข่เริ่มฟัก ช่วงแรกควรให้ลูกปลากินอาหารผงละเอียดมากหรืออาหารลูกปลาชนิดน้ำ จากนั้นจึงให้ไรทะเลฟักใหม่ ลูกปลาโตเร็วและเลี้ยงง่าย

ถิ่นกำเนิดของปลาชนิดนี้ในประเทศจีนและเวียดนามเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก ส่งผลเสียต่อแหล่งที่อยู่อาศัย และทำให้ปลาชนิดนี้ค่อย ๆ หายไป ตั้งแต่ปี 1980 ไม่มีผู้พบ Tanichthys albonubes ในธรรมชาติอีกเลย จนเชื่อกันว่าสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติแล้ว

โชคดีที่ต่อมามีการค้นพบประชากรดั้งเดิมจำนวนเล็กน้อยในพื้นที่ที่แยกตัวอยู่ภายในมณฑลกวางตุ้งซึ่งอยู่ติดชายฝั่งและเกาะไหหลำของจีน รวมถึงในจังหวัดกว๋างนิญของเวียดนาม ปลาชนิดนี้ยังคงหายากมากในธรรมชาติและถือเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ในจีน ปัจจุบันมีความพยายามปล่อยประชากรที่เพาะเลี้ยงกลับคืนสู่ธรรมชาติ แต่ปลาไวท์คลาวด์ทั้งหมดที่ขายในวงการปลาสวยงามตอนนี้เป็นปลาเพาะเลี้ยงทั้งสิ้น

ปลาไวท์คลาวด์เป็นปลาขนาดเล็กสีสันสวยงาม ครั้งหนึ่งเคยถูกเรียกว่า "นีออนของคนธรรมดา" (the working man's neon) เพราะมีสีคล้ายปลานีออนเตตร้าแต่ราคาไม่แพงเท่า

เป็นเวลากว่าครึ่งศตวรรษที่ปลาไวท์คลาวด์ (Tanichthys albonubes) เป็นปลาชนิดเดียวในสกุลนี้ แต่ในปี 2001 มีการยอมรับปลาอีกสองชนิดที่พบในเวียดนาม ได้แก่ Tanichthys micagemmae และ Tanichthys thacbaensis ในสองชนิดนี้มีเพียง Tanichthys micagemmae (Vietnamese white cloud) เท่านั้นที่มีขายในวงการปลาสวยงาม

ปากเชิดขึ้นด้านบน ขากรรไกรล่างยื่นออกมาเล็กน้อย ไม่มีหนวด ครีบหลังอยู่เลยกึ่งกลางลำตัวไปทางหาง ตรงแนวเดียวกับครีบก้น ลำตัวสีน้ำตาลอมทองแดงเหลือบเงา มีเส้นสีเรืองแสงพาดจากตาไปถึงหาง ซึ่งสิ้นสุดเป็นจุดสีเข้มล้อมรอบด้วยสีแดงสด ท้องมีสีขาวกว่าลำตัว ครีบก้นและครีบหลังมีแต้มสีแดงและขอบสีขาว ปลาชนิดนี้มีหลายสายสี รวมถึงสายสีทอง และสายครีบยาวที่เรียกว่า meteor minnow