Cá chuột cờ đuôi

Cá chuột cờ đuôi (Dianema urostriatum) là loài cá da trơn hiền lành thuộc họ Callichthyidae, sống ở một số vùng thuộc lưu vực Amazon của Brazil. Chúng không ở dòng sông chính mà sống trong những con lạch nước chảy chậm, các nhánh sông, hồ ngập lũ và ao. Toàn bộ cá có trên thị trường đều là cá bắt ngoài tự nhiên. Cá mới nhập về có thể khá yếu, nhưng khi đã quen bể thì chúng thường rất khỏe và dễ thích nghi. Loài này hợp với bể cộng đồng cỡ lớn.1

Chiều dài chuẩn (SL): 125 mm. Đáy bể: 120 × 38 cm. Thể tích: khoảng 137 lít. Một nhóm nhỏ cần bể 120 × 38 × 30 cm, tức khoảng 137 lít.1

• Nhiệt độ: 25–28°C
• pH: 6,0–8,0, tốt nhất nên giữ ở mức thấp của khoảng này
• Độ cứng: 5–20 dGH1

Muốn set bể biotope thì bạn dùng nền cát và xếp lũa cùng rễ cây đan chằng chịt. Bạn có thể rải thêm vài nắm lá sồi hoặc lá dẻ gai khô lên đáy bể để bể giống môi trường tự nhiên hơn. Dù vậy, cá cũng sống thoải mái trong các kiểu bể khác, miễn là bể có nhiều chỗ trú ẩn. Bể trồng cây dày là đặc biệt hợp.1

Loài này không kén ăn. Thực đơn nên đa dạng, gồm thức ăn viên chìm dạng khô và các loại thức ăn sống hoặc đông lạnh cỡ nhỏ như trùng huyết, artemia và giun đất cắt nhỏ. Khi đã quen bể, cá thường lên tận mặt nước để ăn.1

Đây là loài cá rất hiền, hợp với nhiều kiểu bể cộng đồng. Chúng không làm hại cả những con cá chung bể nhỏ nhất, dù cá bột tí hon thì có thể bị chúng hút mất. Bạn cùng bể lý tưởng là các loài Amazon khác như cá tetra, cichlid hiền, Corydoras và các loài Loricariidae cỡ nhỏ. Chúng không hợp lắm với bể toàn cá lớn hơn nhiều hoặc cá dữ, dù chúng cứng cáp hơn một chút so với loài họ hàng D. longibarbis. Với đồng loại, chúng hoàn toàn không gây hấn. Nuôi một con vẫn được, nhưng cá sẽ mạnh dạn và năng động hơn hẳn khi sống theo nhóm nhỏ 3–6 con. Khi nuôi theo nhóm như vậy, đôi khi bạn sẽ thấy chúng bơi thành đàn ở tầng giữa. Với một loài cá da trơn, đây là chuyện khá lạ.1

Ở con đực, vài tia đầu tiên của vây ngực hơi dày hơn. Con cái trưởng thành nhiều khả năng có thân tròn hơn con đực.1

Thông tin về chuyện loài này sinh sản trong bể nuôi rất ít, dù người nuôi đã cho đẻ thành công nhiều lần. Theo một số nguồn, đây là loài làm tổ bọt. Tuy vậy, cũng có thông tin trái ngược cho rằng cá đẻ trứng vào những hố đào dưới nền. Nếu muốn thử cho đẻ, có lẽ tốt nhất bạn nên bắt đầu với một nhóm nhỏ 4–6 con. Bạn thả một miếng xốp hoặc một chiếc nắp nhựa nổi trên mặt nước để cá có chỗ làm tổ. Ở chi họ hàng gần là Hoplosternum, vật màu vàng cho kết quả tốt nhất, nên chi tiết này có thể đáng để thử. Tốt nhất là cố định vật nổi ở một chỗ. Có vẻ như cho ăn thật nhiều thức ăn sống là điều quan trọng để cá vào độ sinh sản. Thay nước lượng lớn bằng nước mát cũng quan trọng không kém. Khi thấy trứng, bạn nên vớt cá bố mẹ ra vì chúng có thể ăn trứng. Sau khi cá bột tiêu hết noãn hoàng, chúng thường đã đủ lớn để ăn ấu trùng artemia và/hoặc giun vi sinh (microworm).

Nếu cá mãi không chịu đẻ, bạn có thể thử mô phỏng trọn vẹn mùa khô và mùa mưa như ngoài tự nhiên. Cá đẻ vào đầu mùa mưa. Vì vậy, trước hết bạn hạ mực nước trong bể, tăng nhiệt độ thêm vài độ và cho cá nhịn đói vài tuần để giả lập mùa khô. Bạn cũng có thể tháo lọc ra (đem chạy ở bể khác để lọc vẫn giữ được vi sinh) và tăng nhẹ độ cứng của nước. Vào mùa khô, nước chứa nhiều chất hữu cơ và muối hòa tan hơn, đơn giản vì lượng nước để hòa tan chúng ít đi. Sau vài tuần, bạn nâng mực nước lên bằng nước mát hơn và bắt đầu cho cá ăn thật nhiều. Nếu trước đó đã tháo lọc thì lắp lại. Nếu đã tăng độ cứng, hãy dùng nước thật mềm (tốt nhất là nước RO) để châm thêm.

Trong trường hợp hiếm gặp là cá vẫn không chịu đẻ, hãy nhớ rằng ở nhiều loài Nam Mỹ, những yếu tố như áp suất khí quyển và thời điểm trong năm cũng có thể ảnh hưởng đến chuyện sinh sản. Tùy vùng, mùa mưa kéo dài khoảng từ tháng 9 đến tháng 4, nên một số loài có thể chỉ đẻ trong những tháng này.1

Một số vùng thuộc lưu vực Amazon của Brazil.1

Loài này chủ yếu sống xa các dòng sông chính, trong những con lạch nước chảy chậm, các nhánh sông, hồ ngập lũ và ao.1

Đây là lựa chọn tốt cho bể cộng đồng cỡ lớn. Cá mới nhập về thường hơi yếu và dễ mắc bệnh. Ít nhất một phần nguyên nhân là vì toàn bộ cá bán trên thị trường đều là cá bắt ngoài tự nhiên. Khi đã quen bể, chúng thường rất khỏe và dễ thích nghi.1