Cá chuột mõm dài đốm nhòe

Cá chuột mõm dài đốm nhòe (Corydoras ourastigma) là một loài cá da trơn có giáp, sống ở lưu vực Rio Purus, Brazil. Người ta dễ nhầm nó với Gastrodermus guapore, Hoplisoma caudimaculatum, H. simile và Brochis spectabilis. Tuy vậy, trong số này chỉ có nó là mõm dài rõ rệt. Đốm nhòe ở cuống đuôi trông giống của H. simile nhưng có màu xám đến đen. Hiện chưa có ghi chép nào về môi trường sống của loài này.1

Cá đạt chiều dài chuẩn (SL) 65 mm. Đáy bể nên có kích thước 60 × 38 cm, tương đương thể tích khoảng 68 lít (60 × 38 × 30 cm).1

• Nhiệt độ: 24–26°C
• pH: 6,0–7,2
• Độ cứng: 2–15 dGH1

Nên dùng nền cát mịn, kèm vài hòn đá nhẵn và khúc lũa để cá có chỗ trú. Cá cũng thích những khoảng trồng cây dày và một ít cây thả nổi che bớt mặt nước. Loài này ưa nước giàu oxy, vì vậy bạn nên tạo chút dòng chảy và làm mặt nước xao động. Giống mọi loài cá chuột khác, không dùng lọc dưới nền và phải giữ nền thật sạch. Cá rất nhạy với nền bẩn hoặc bể chăm sóc kém. Nuôi trong điều kiện không đạt, chúng có thể bị mất râu.1

Cá ăn được hầu hết các loại thức ăn khô dạng chìm. Chúng cũng ăn các loại thức ăn sống và đông lạnh cỡ nhỏ như trùng huyết, artemia và giun đất cắt nhỏ. Cho ăn đa dạng thì cá sẽ luôn ở thể trạng tốt nhất.1

Loài này rất hiền và hợp với nhiều kiểu bể cộng đồng. Đừng nuôi chung với cá quá to hoặc hung dữ. Những bạn cùng bể hợp gồm cá characin nhỏ, cá họ chép nhỏ, cá mê cung, cichlid lùn và các loài cá da trơn hiền khác. Lúc nào cũng nên nuôi Corydoras theo đàn, vì khi có đồng loại bên cạnh chúng mạnh dạn và hoạt bát hơn hẳn. Một đàn nên có ít nhất 6 con.1

Giống phần lớn cá chuột, C. ourastigma dễ phân biệt đực cái nhất khi nhìn từ trên xuống. Con cái tròn và bè thân hơn con đực thấy rõ, nhất là lúc bụng đầy trứng.1

Hiện chưa có thông tin nào về chuyện cho loài này sinh sản trong bể nuôi. Tuy vậy, nhiều khả năng có thể cho đẻ theo cách giống nhiều loài Corydoras khác. Bể đẻ cỡ khoảng 45 × 30 × 30 cm là vừa. Đáy có thể để trống, rải cát hoặc sỏi mịn. Nên dùng lọc bọt biển hoặc lọc hộp chạy bằng máy sủi khí, vì cá bột không bị hút vào các loại lọc này. Thả thêm vài bụi cây như rêu java. Nhiệt độ khoảng 24°C và pH 6,5–7 là ổn. Khi cho cá chuột đẻ, để số đực nhiều hơn số cái bao giờ cũng tốt hơn. Tỷ lệ khuyến nghị là 2 đực cho 1 cái. Vỗ cả đàn bằng thức ăn đa dạng gồm đồ sống, đông lạnh và thức ăn khô. Khi thấy rõ cá cái đã căng trứng, hãy thay một lượng nước lớn (50–70%) bằng nước mát hơn, đồng thời tăng sục khí và dòng chảy trong bể. Ngày nào cũng làm vậy cho đến khi cá đẻ.

Đến đây cũng nên nói thêm vài điều chung về chuyện cho cá chuột đẻ. Nhiều loài đẻ theo mùa. Ở quê nhà, chúng sinh sản vào mùa mưa, trùng với thời điểm mùa đông ở Anh. Vì vậy nếu thử cho đẻ vào mùa hè mà không thành, có thể nên đợi đến mùa đông rồi thử lại. Ngoài ra, có loài phải mất vài năm mới thành thục, nên bạn cần kiên nhẫn. Cuối cùng, có loài đơn giản là cần cách làm khác, chẳng hạn khác về thời điểm thay nước hay mức oxy. Nếu mãi chưa thành công, đừng ngại thử những cách khác nhau.

Nếu cá chịu đẻ, chúng thường dán trứng lên kính bể, hay ở chỗ dòng chảy khá mạnh. Lúc đầu cả đàn hoạt động nhiều và hưng phấn hẳn lên, rồi cá đực bắt đầu chủ động đuổi theo cá cái. Cá cái nào đã sẵn sàng sẽ để cá đực dùng râu cọ vuốt mình. Sau đó cặp cá vào "tư thế chữ T" kinh điển. Ở tư thế này, cá đực kẹp râu của cá cái giữa vây ngực và thân mình. Cá đực phóng ra một ít tinh. Người ta cho rằng tinh đi qua miệng và mang của cá cái rồi hướng về phía vây bụng. Cá cái khum hai vây bụng thành một cái "giỏ" và đẻ vào đó một trứng (dù có lúc ra tới 4 trứng). Khi trứng đã thụ tinh, cá cái bơi đi tìm chỗ thích hợp để dán trứng, rồi cả quá trình lặp lại. Nếu cho đẻ theo đàn, bạn thường sẽ thấy nhiều con đực cùng bám theo một con cái lúc nó đi dán trứng. Con nào cũng muốn được chọn để thụ tinh cho lượt trứng kế tiếp.

Cá bố mẹ sẽ ăn trứng nếu có dịp, vì vậy khi cá đẻ xong bạn có 2 cách. Cách thứ nhất là vớt cá bố mẹ ra và nuôi cá con ngay trong bể đẻ. Cách thứ hai là chuyển trứng sang chỗ khác và nuôi cá bột ở đó. Nếu chuyển trứng, bạn sẽ thấy trứng khá chắc. Thường bạn có thể dùng ngón tay nhẹ nhàng lăn trứng dọc theo mặt kính lên trên. Chỗ ấp mới nên dùng cùng nước với bể đẻ và cũng phải sục khí tốt như vậy. Dù ấp trứng ở đâu, tốt nhất cũng nên nhỏ vài giọt xanh methylene vào nước để ngừa nấm. Dù vậy, nhiều khả năng vẫn có một số trứng bị nấm. Thấy trứng nào nấm thì gắp bỏ ngay để nấm không lan sang trứng khác. Trứng nở sau 3–4 ngày. Khi cá bột tiêu hết túi noãn hoàng, chúng ăn được trùng vi tuyến (microworm) và ấu trùng artemia làm thức ăn đầu tiên. Cá bột có vẻ ít bệnh hơn khi nuôi trên một lớp cát mỏng so với nuôi trong bể đáy trống.1

Lưu vực Rio Purus, Brazil.1

Chưa có thông tin.1

Thoạt nhìn, có 4 loài cá chuột khác dễ bị nhầm với C. ourastigma: Gastrodermus guapore, Hoplisoma caudimaculatum, H. simile và Brochis spectabilis. Tuy vậy, chỉ cần nhìn kỹ là phân biệt được khá dễ. G. guapore có hoa văn tương tự nhưng dáng thân khác hẳn, tổng thể tròn trịa hơn nhiều. Loài này cũng hay bơi xa đáy bể trong thời gian dài, còn ourastigma thì không như vậy. H. caudimaculatum cũng có dáng thân khác hẳn, và đốm ở cuống đuôi đậm hơn, viền rõ nét hơn nhiều. H. simile có dáng thân giống caudimaculatum, nhưng đốm đuôi ngả xanh hơn và trông "nhòe". Ngược lại, đốm đen của caudimaculatum có viền sắc nét. Loài cuối cùng là B. spectabilis, khá mới trong giới chơi cá. Loài này lớn hơn hẳn, đạt tới 7 cm, và có hoa văn đốm nhỏ phủ khắp thân. C. ourastigma là loài duy nhất có mõm dài rõ rệt. Đốm của nó cũng "nhòe" giống simile nhưng có màu xám đến đen.1