Cá cờ Florida

Cá cờ Florida (Jordanella floridae) là một loài cyprinodontid chỉ có ở bán đảo Florida, Mỹ. Chúng sống ở những vùng nước nông nhiều cây cỏ như nhánh sông nước tù, đầm lầy, kênh và mương. Đây là loài cá cảnh được ưa chuộng từ lâu. Cá trên thị trường là cá nhân giống thương mại, còn cá hoang dã thì rất hiếm gặp ngoài nước Mỹ. Nhiều tài liệu viết rằng loài này đào hố và chăm con lâu dài, nhưng thực tế không phải vậy. Chúng đẻ từng phần giống các loài cyprinodontid khác.

Bể có đáy 60 × 30 cm hoặc tương đương (khoảng 54 lít) chỉ tạm đủ cho một cặp. Giống như phần lớn các loài trong họ Cyprinodontidae, loài này sống khỏe nhất khi nuôi theo đàn trong bể hoặc thùng lớn hơn.

• Nhiệt độ: 18–30°C
• pH: 6,5–8,5
• Độ cứng: 2–20 dGH

Bể không cần bày biện cầu kỳ, miễn là có nhiều vật chắn tầm nhìn giữa các con cá.

Bạn nên tạo nhiều chỗ trốn bằng cây thủy sinh, búi len (wool mop) và những thứ tương tự. Nếu dùng lọc thì lọc mút chạy bằng sủi khí là tốt nhất, vì loại này không làm hại trứng và cá bột.

Ánh sáng không quan trọng, muốn lắp đèn thì cứ lắp. Nếu được, nên để tảo sợi mọc trong bể.

Chúng chủ yếu săn những con mồi nhỏ như giáp xác nhỏ dưới nước, giun, ấu trùng côn trùng và các loại động vật phù du khác. Ngoài ra chúng cũng ăn cả tảo và thực vật khác.

Trong bể, phần lớn cá chịu ăn thức ăn khô. Dù vậy, bạn vẫn nên cho ăn thường xuyên các loại mồi sống hoặc đông lạnh cỡ nhỏ như Artemia, Daphnia (bo bo) hay trùng huyết.

Nếu bể hoặc thùng nuôi không có tảo sợi, bạn hãy bổ sung một loại thức ăn khô chất lượng tốt có thêm thành phần thực vật, tốt nhất là tảo.

Loài này nuôi riêng là tốt nhất, nhất là khi bạn muốn cho cá đẻ. Nếu bể đủ rộng, bạn vẫn có thể nuôi chúng trong bể cộng đồng, với điều kiện đã tìm hiểu kỹ các loài nuôi chung.

Mỗi con đực cần có khoảng riêng để chiếm lãnh thổ. Tuy vậy, phần lớn trường hợp vẫn nuôi được từ hai con đực trở lên trong cùng một bể.

Con đực trưởng thành có vây lưng và vây hậu môn dài hơn, màu sắc cũng sặc sỡ hơn hẳn con cái. Màu của con đực càng rực khi vào mùa sinh sản.

Con cái trưởng thành thường có bụng tròn hơn con đực, nhất là khi đang mang trứng. Con cái còn có một đốm sẫm ở phần sau vây lưng, con đực thì không có đốm này.

Nhiều tài liệu, kể cả một số bài báo khoa học, cho rằng loài này đào hố và chăm con lâu dài. Thực ra chúng sinh sản giống các loài cyprinodontid khác và không làm những việc đó.

Đây là loài đẻ từng phần. Nếu giữ nhiệt độ ấm, cá cái sẽ đẻ trứng gần như liên tục. Dù vậy, lý tưởng nhất là để cá đẻ theo mùa vào mùa xuân và cuối hè, giống như ngoài tự nhiên.

Con đực chiếm lãnh thổ tạm thời, đuổi các con đực khác ra và tìm cách dụ con cái vào đẻ. Những con đực đầu đàn có màu đậm hơn.

Cá đẻ từng quả hoặc từng cụm nhỏ. Trứng bám vào tảo hay các bề mặt khác nhờ những sợi tơ nhỏ. Sau khi đẻ xong, cả cá bố lẫn cá mẹ đều không chăm trứng nữa.

Nếu để trứng tại chỗ thì một số trứng có thể bị ăn. Tuy vậy, loài này không quá háu ăn, và nếu bể có nhiều chỗ trốn thì cá bột vẫn sẽ xuất hiện ngay trong bể cá bố mẹ. Muốn được nhiều cá con nhất thì bạn nên vớt trứng ra ấp ở bể riêng, dùng nước có thông số hóa học và nhiệt độ giống bể cá bố mẹ.

Thời gian ấp tùy theo nhiệt độ, thường từ 7 đến 14 ngày. Ngay khi bắt đầu bơi tự do, cá bột đã đủ lớn để ăn ấu trùng Artemia, giun vi (microworm) và các loại mồi tương tự.

Loài này chỉ có ở bán đảo Florida, Mỹ, phân bố ở phía nam lưu vực sông Ochlockonee và sông St. Johns. Chúng không có ở Mexico.

Nơi thu mẫu chuẩn là 'Lake Monroe, Florida, U.S.A.'. Đây là một trong rất nhiều hồ thuộc lưu vực sông St. Johns.

Phần lớn chúng sống ở vùng nước ngọt nông, nhiều cây cỏ, như nhánh sông nước tù, đầm lầy, kênh và mương. Đôi khi người ta cũng bắt gặp chúng ở vùng nước hơi lợ.

Đây là loài cá cảnh được ưa chuộng từ lâu. Cá bán trên thị trường là cá nhân giống thương mại, còn cá hoang dã rất hiếm gặp trong giới chơi cá ngoài nước Mỹ.

Hiện có một dòng 'balloon' thân biến dạng nặng, tạo ra bằng cách lai chọn lọc. Dòng này thỉnh thoảng có bán.

• Goode, G. B. (1879). A preliminary catalogue of the fishes of the St. John's River and the east coast of Florida, with descriptions of a new genus and three new species. Proceedings of the United States National Museum v. 2 (no. 73), 108-121