Cá da trơn chuột

Tenellus leporhinus (tên cũ là Nemadoras leporhinus) là một loài cá da gai cỡ vừa. Cá đạt chiều dài chuẩn khoảng 8 cm (không tính vây đuôi).1

Cá da trơn chuột (Tenellus leporhinus) là một loài cá da trơn họ Doradidae, từng được ghi nhận ở Venezuela, Guyana và Brazil. Loài này hiếm gặp trong giới chơi cá. Thỉnh thoảng nó lẫn vào các lô cá Hassar hoặc Hemidoras, và hay bị nhầm nhất với Hemidoras stenopeltis. Muốn nhận ra T. leporhinus thì nhìn vây lưng: vây trong, gốc vây có một mảng sẫm. Mõm của nó cũng tròn hơn. Cá nhát và chủ yếu hoạt động về đêm.2

Cá da gai thuộc các giống Doras, Hassar, Hemidoras, Leptodoras, Nemadoras và Tenellus mới nhìn qua thì khá giống nhau. Trước đây chúng hay bị nhầm với nhau, cả trong tài liệu khoa học lẫn sách báo về cá cảnh. Vì thế, với những loài ít khi được nhập về, việc định danh lúc nào cũng còn chút dấu hỏi.

Lứa cá con (3-5 cm) từ Colombia được xác định là Tenellus leporhinus nhờ dáng đầu và hoa văn trên gai vây lưng.1

Chiều dài chuẩn (SL): 80 mm. Đáy bể: 60 × 38 cm. Thể tích: khoảng 68 lít (60 × 38 × 30 cm).2

• Nhiệt độ: 22–25°C
• pH: 6,3–7,0
• Độ cứng: tối đa 20 dGH2

Về chăm sóc, bạn cứ áp dụng mọi nguyên tắc cơ bản khi nuôi cá chuột Corydoras là được.1

Đây là loài nhát và sống về đêm, vì vậy bể nên để ánh sáng dịu. Bạn cần bày nhiều chỗ trốn cho cá, ví dụ chậu đất nung, vài đoạn ống nhựa, hay một đám lũa đan vào nhau. Trong số này, có vẻ cá đặc biệt khoái lũa. Cây thủy sinh không bắt buộc. Dù vậy, có cây thì bớt được ánh sáng rọi xuống đáy và cá có thêm chỗ núp. Cá cũng có vẻ thích bể có dòng chảy ở mức vừa phải.

Nếu bạn thả một hay vài con vào bể cộng đồng, nhiều khả năng chúng sẽ chui thẳng vào chỗ trốn và nằm yên ở đó suốt ban ngày. Muốn ngắm cá nhiều hơn thì bạn có thể lắp thêm một đèn đỏ phía trên bể. Mắt cá không thấy được ánh sáng đỏ. Vì thế, khi bật đèn này vào ban đêm, bạn sẽ quan sát được cảnh cá đi kiếm ăn.2

Cá thường chịu ăn viên chìm cho cá da trơn, viên tảo và các loại thức ăn khô khác. Tuy vậy, bạn vẫn nên cho ăn thức ăn sống và đông lạnh thường xuyên. Trùng huyết có vẻ là món cá mê nhất. Do cá chủ yếu kiếm ăn về đêm, tốt nhất bạn nên thả thức ăn ngay trước khi tắt đèn để chúng không bị thiếu phần.2

Cá con cực kỳ lanh lợi, bơi lội suốt ngày và xem rất vui mắt. Khi trưởng thành, Tenellus hoạt động nhiều hơn vào lúc chạng vạng. Bạn nên luôn nuôi chúng theo đàn, vì loài này lúc nào cũng tìm đến đồng loại. Chúng hoàn toàn hiền với các loài cá khác và không đụng đến cây thủy sinh.1

Loài này rất hiền, nhưng không hợp với mọi bể cộng đồng. Lý do là nó tranh ăn kém các loài sống đáy hiếu động hơn hoặc có tính lãnh thổ. Bạn nên nuôi chung với những loài điềm tĩnh sống ở các tầng nước khác, chẳng hạn characin cỡ nhỏ đến vừa, cyprinid, anabantoid, cá đẻ con và các loài cichlid lùn ít hung dữ. Corydoras, Brochis và các loài Loricariid cỡ nhỏ thường cũng nuôi chung được.

Giống phần lớn các loài Doradidae, ngoài tự nhiên loài này sống theo đàn. Có đồng loại bên cạnh thì cá sống khỏe hơn. Bể chứa thoải mái được bao nhiêu con thì bạn nên nuôi bấy nhiêu. Khi nuôi nhiều con, ban ngày chúng thường rúc chung một chỗ trốn. Đôi khi chúng chen lấn giành chỗ, nhưng thường không con nào bị thương.2

Có lẽ chưa ai cho loài này sinh sản thành công trong bể.2

Dữ liệu bảo tàng cho thấy loài này có mặt ở Venezuela, Guyana và Brazil. Chúng sống ở nhiều hệ thống sông, trong đó có Rio Branco, Rio Orinoco và Rio Essequibo.2

Hiện chưa có dữ liệu chính xác về môi trường sống của loài này. Những loài tương tự như Hassar thường sống ở các nhánh sông và con suối nước chảy chậm.2

Trước đây loài này nằm trong chi Nemadoras. Hiện nay nó được xếp vào chi Tenellus, cùng với T. ternetzi và T. trimaculatus. Loài này hiếm gặp trong giới chơi cá, dù trong các loài từng thuộc Nemadoras thì nó vẫn là loài hay gặp nhất. Ngoài những đợt nhập lẻ tẻ, đôi khi cá lẫn vào các lô Hassar hoặc Hemidoras có ngoại hình na ná. Trong số đó, loài hay bị nhầm với nó nhất là Hemidoras stenopeltis. Phân biệt hai loài này khá dễ. T. leporhinus có vây lưng trong và gốc vây có mảng sẫm, còn H. stenopeltis thì có chóp vây lưng màu sẫm. Ngoài ra, mõm của T. leporhinus cũng tròn hơn mõm loài họ hàng kia.2