Cá sặc sô-cô-la

IUCN xếp loài này vào nhóm Thiếu dữ liệu trong Danh sách đỏ. Môi trường đầm lầy than bùn nơi chúng sống đang bị phá hủy dần, và đó là mối đe dọa lớn nhất với loài.

Cần lưu ý trước khi nuôi. Cá sặc sô-cô-la là loài chuyên sống trong nước đen và rất nhạy cảm. Loài này chỉ hợp với người chơi đã có kinh nghiệm.

Cá sặc sô-cô-la là một loài cá mê cung đẹp và lạ. Thân cá cao, dẹp hai bên, nền màu nâu sô-cô-la đậm, chạy ngang là các sọc dọc màu kem nhạt hoặc vàng óng. Tùy quần thể và tình trạng của cá, mép vây có thể lên viền đỏ, xanh hoặc kem nhạt.

Cá trưởng thành thường dài 5–6 cm tính cả đuôi.

Bạn rất nên dùng nước thật mềm và có tính axit. Các thông số cụ thể như sau:

• pH 4,0–6,5
• GH 0–4 dGH
• KH 0–1 dKH
• TDS tốt nhất dưới 100 ppm
• Nhiệt độ 25–29 °C

Loài cá này rất nhạy với amoniac, nitrit và nitrat cao. Chúng cũng chịu kém khi hóa tính của nước thay đổi đột ngột. Chỉ nên thả cá vào bể đã chạy ổn định, hệ vi sinh đã trưởng thành.

Trong bể nên có lá khô, botanicals (lá, quả và vỏ cây khô thả vào bể), lũa, cây thủy sinh nổi, và ánh sáng để dịu. Lọc nên chạy nhẹ, dòng chảy càng yếu càng tốt. Bạn cũng không được để chất thải hữu cơ tích tụ trong bể.

Hãy đậy nắp bể thật kín để giữ lớp không khí ấm và ẩm phía trên mặt nước. Chi tiết này đặc biệt quan trọng, vì cá sặc sô-cô-la có cơ quan mê cung và thường xuyên ngoi lên đớp không khí.

Cá sặc sô-cô-la chủ yếu săn mồi nhỏ. Lúc mới về, cá có thể không chịu ăn thức ăn chế biến sẵn. Bạn nên cho cá ăn đa dạng, gồm:

• Bo bo sống hoặc đông lạnh
• Cyclops
• Artemia mới nở
• Lăng quăng (ấu trùng muỗi)
• Giun grindal và trùng huyết cỡ nhỏ
• Thức ăn dạng hạt siêu nhỏ, mềm, chất lượng tốt

Trong giai đoạn cá đang làm quen với bể, thức ăn sống và đông lạnh đặc biệt quan trọng. Mỗi ngày cho ăn một hoặc hai lần, mỗi lần một ít. Bạn cũng nên để ý xem những con nhút nhát có bị con khác giành hết mồi không.

Đây là loài hiền nhưng nhút nhát. Tốt nhất bạn nên nuôi theo nhóm khoảng 4–6 con trở lên, miễn là bể đủ rộng và có đủ chỗ trốn.

Những loài có thể nuôi chung gồm:

• Boraras
• Sundadanio
• Các loài rasbora nhỏ, hiền
• Cá chạch kuhli
• Các loài Parosphromenus hiền
• Các loài cá nước đen nhỏ, hiền

Tránh nuôi chung với cá lớn, cá hung dữ, cá bơi quá năng động hoặc cá tranh ăn mạnh. Cá hay rỉa vây và các loài cá sặc giữ lãnh thổ cũng không nên thả chung. Tốt nhất là nuôi riêng loài này trong một bể. Điều này càng đúng khi bạn đang cho cá mới mua làm quen, hoặc khi muốn cho cá sinh sản.

Cá sặc sô-cô-la ấp trứng trong miệng, một kiểu sinh sản khá lạ. Sau khi ve vãn và đẻ, cá đực có thể gom khoảng 20–40 trứng vào miệng và ngậm ấp chừng hai tuần. Nhiều tài liệu nuôi cá cũ ghi rằng cá cái mới là con ngậm trứng. Tuy vậy, thông tin hiện nay trên FishBase xác định cá đực mới là bên ấp.

Trong thời gian ngậm trứng, cá trở nên lẩn khuất và thường bỏ ăn. Bạn đừng rượt, vớt hay làm phiền nó, vì khi bị căng thẳng cá có thể nuốt trứng hoặc nhả trứng ra sớm. Khi cá con phát triển đầy đủ, cá bố sẽ nhả chúng ra khỏi miệng. Lúc này bạn có thể cho cá con ăn thức ăn sống vừa cỡ miệng, như giun microworm và artemia mới nở. Muốn cho cá sinh sản thành công thì nước phải ấm, cực mềm, có tính axit, và bể phải yên tĩnh.

Cá sặc sô-cô-la có nguồn gốc từ các đầm lầy than bùn và suối nước đen ở Malaysia, Sumatra và Borneo.

Ngoài tự nhiên, loài cá sặc này sống trong nước ấm, cực mềm và có tính axit, dưới tán rừng rậm rạp. Nơi chúng sống có rất nhiều lá rụng và cành cây chìm. Nước ở đó cũng chứa nhiều tanin và các chất humic.

Cần lưu ý thêm. Cá sặc sô-cô-la phải được cho làm quen bể thật cẩn thận, và điều kiện nước phải cực kỳ ổn định. Nếu pH, độ cứng, nhiệt độ hoặc lượng chất thải hòa tan tăng đột ngột, cá có thể yếu đi rất nhanh. Bạn nên tránh sắp xếp lại bể thường xuyên. Cũng nên tránh dòng chảy mạnh, đèn quá sáng và những bạn cùng bể quá ồn ào. Hãy theo dõi kỹ từng con xem cá có chịu ăn không, thân hình ra sao, màu có lạ không, và có con nào tách đàn đứng riêng không.

Đây không phải loài cá thả chung bể cộng đồng thông thường. Loài này hợp nhất với người chơi có kinh nghiệm, giữ được bể nước đen đã chạy lâu, ấm và cực mềm. Người nuôi cũng cần có nguồn thức ăn sống hoặc đông lạnh cỡ nhỏ đều đặn cho cá.