Cá tetra phi châu Nannocharax brevis

Cá darter phi châu (Nannocharax brevis) là một loài thuộc họ Citharinidae, chỉ có ở một số vùng của lưu vực sông Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo. Các loài Nannocharax nổi tiếng là khó định danh. Ngoài thị trường, hàng bán dưới tên N. brevis và N. fasciatus có thể gồm nhiều hơn hai loài. Nhìn qua, chúng rất giống nhóm cá darter Nam Mỹ thuộc giống Characidium. Loài này nhiều khả năng sống ở sông suối nước chảy xiết.1

Một bể nhỏ cỡ 45 × 30 × 30 cm (khoảng 41 lít) đã đủ để nuôi vài con.1

• Nhiệt độ: 23–27°C
• pH: 6,0–7,5
• Độ cứng: 5–15 dGH1

Loài này sống khỏe trong bể trồng dày cây, nơi cây mọc um tùm tạo ra nhiều mảng bóng râm. Bạn có thể thêm vài khúc lũa hoặc sỏi tròn nhẵn cho bể đỡ đơn điệu và để cá có thêm chỗ trú. Cá cũng sống rất tốt trong bể dựng theo kiểu suối chảy xiết, giống nơi chúng sống ngoài tự nhiên. Muốn làm kiểu này thì rải nền sỏi thô, rồi xếp thêm vài hòn đá tròn nhẵn do nước mài và vài cành lũa. Đặt lọc hoặc ống phun mưa ở một đầu bể là có được dòng chảy cần thiết. Nếu chỉnh hướng sao cho dòng nước khuấy mặt nước thì bể còn có thêm oxy. Phần lớn cây thủy sinh không chịu nổi điều kiện này. Riêng hai giống bản địa châu Phi là Bolbitis và Anubias thì cứng cáp và thường vẫn sống được.

Ngoài tự nhiên, nước nơi chúng sống lúc nào cũng được thay mới. Vì thế loài này đặc biệt nhạy với chất thải hữu cơ tích tụ trong bể. Muốn giữ nước luôn sạch thì bắt buộc phải thay nước ít một và thường xuyên, mỗi lần 10-20% thể tích bể.1

Ngoài tự nhiên, cá chủ yếu ăn các loài động vật không xương sống sống ở đáy. Vì thế không lạ khi trong bể chúng rất thích thức ăn sống và đông lạnh cỡ nhỏ như trùng huyết hay bo bo. Bạn có thể cho ăn gần như toàn bộ bằng các loại này, vì đa số cá không chịu ăn thức ăn khô.1

Loài này hợp nuôi chung với các loài hiền lành khác ưa điều kiện nước tương tự. Trong bể suối theo phong cách châu Phi, bạn có thể ghép chúng với các loài tetra họ Alestiidae như Alestopetersius caudalis hay Ladigesia roloffi, các loài Garra châu Phi, các loài cá da trơn họ Mochokidae cỡ nhỏ và các loài cichlid ưa dòng chảy như Steatocranus. Chúng cũng sống tốt cùng các loài danionin cùng cỡ, cá bám đá, nhiều loài tetra Nam Mỹ và các loài Loricariidae cỡ nhỏ. Cá có chút tính lãnh thổ. Dù vậy, bạn vẫn nuôi được cả đàn nếu bể có nhiều chỗ nấp. Ngồi xem chúng qua lại với nhau rất vui mắt.1

Có vẻ đến nay vẫn chưa ai cho loài này sinh sản thành công trong bể nuôi.1

Loài này chỉ có ở một số vùng của lưu vực sông Congo, thuộc Cộng hòa Dân chủ Congo.1

Giống các loài Nannocharax khác, loài này nhiều khả năng sống ở những đoạn sông suối nước chảy xiết. Ở đó cá nấp giữa nền đá hoặc trong đám cây mọc ven bờ.1

Hiện giống Nannocharax có 25 loài đã được mô tả. Các loài này cùng với giống Hemigrammocharax, vốn rất giống chúng, hợp thành một nhóm đơn ngành. Không loài nào thật sự phổ biến trong giới chơi cá, nhưng N. brevis và N. fasciatus là hai loài hay gặp nhất. Có điều chúng nổi tiếng là khó định danh, và rất có thể hàng bán dưới hai tên này gồm nhiều hơn hai loài. Ngoài tự nhiên, nhóm cá này chiếm một ổ sinh thái giống với cá darter Nam Mỹ thuộc giống Characidium. Điểm giống nhau còn nhiều hơn thế, vì nhìn qua thì cá của hai giống trông rất giống nhau.

Có vẻ cách chắc chắn duy nhất để biết đúng giống mà không phải mổ cá là xem vảy. Vảy của Nannocharax thường nhám hơn (dạng ctenoid) so với Characidium. Các loài Characidium cũng thường có cuống đuôi dày hơn. Tuy vậy, nhiều con về tới bể cửa hàng đã trong tình trạng khá tệ, nên dấu hiệu này cùng lắm chỉ dùng để đoán tạm.

Chuyện định danh tạm gác lại, Nannocharax là loài cá rất thú vị và có nhiều nét riêng trong bể. Chúng rất tò mò và lúc nào cũng hoạt động. Kiểu bơi đặc trưng của chúng, lúc thì đứng lơ lửng, lúc lại nhảy cóc khắp bể, trông khá dễ thương. Màu sắc của chúng không sặc sỡ, nhưng bù lại tính cách thì chắc chắn rất có duyên.1