10 loại cây thủy sinh dễ trồng mà người mới nào cũng nên thử

Bể thủy sinh trồng cây giờ rất phổ biến. Cây làm bể trông tự nhiên hơn. Cây cũng hút rất tốt các hợp chất nitơ độc hại sinh ra từ chất thải của cá. Thế nhưng nhiều người mới hăm hở bắt tay vào làm rồi thất bại, chỉ biết đứng nhìn cây xanh cứ thế ngả nâu. Dưới đây là 10 loại cây thủy sinh dễ trồng, chọn ra từ kinh nghiệm hơn mười năm trồng, nhân giống và bán cây thủy sinh. Cây nào cũng chịu được điều kiện khắc nghiệt, và giá cũng không đắt.

1. Marimo (bóng rêu marimo)

Marimo nổi tiếng là "cây" thủy sinh dễ nuôi nhất thế giới. Thật ra nó không phải rêu, cũng không phải cây. Marimo là một khối tảo Cladophora tự cuộn tròn thành hình cầu ngoài tự nhiên. Chăm marimo gần như chỉ có một việc. Mỗi lần thay nước, bạn lăn nhẹ quả marimo trong lòng bàn tay cho nó giữ dáng tròn và để mặt nào của khối tảo cũng nhận được ánh sáng. Marimo khá rẻ mà trông lại lạ mắt, nên nhiều người mua hẳn cả đàn để thả kín bể betta hay bể cá vàng. Bạn cũng có thể gỡ marimo ra rồi quấn quanh lũa thành một cái cây thu nhỏ. Muốn tìm hiểu kỹ hơn, bạn xem thêm bài hướng dẫn chăm sóc marimo đầy đủ.

2. Amazon sword (cây kiếm Amazon)

Đây là loại cây thủy sinh kinh điển. Nó nổi tiếng vì lớn rất to và có thể phủ xanh mướt cả bể. Với cây này, đèn và nền không quan trọng bằng chuyện cho ăn thật nhiều phân nhét gốc. Lúc mới mua về, cây thường mang lá to và tròn. Đó là lá cạn, tức lá mọc ngoài không khí. Khi xuống nước, đám lá to này sẽ rữa dần. Lý do là cây rút dinh dưỡng từ chúng để ra lá thủy, tức lá mọc dưới nước, dài và hẹp hơn. Lá mới mà bắt đầu ngả vàng thì bạn cần nhét thêm phân gốc. Đến một lúc nào đó, cây có thể lớn đủ để thành cây mẹ. Khi ấy nó vươn ra những cành dài, trên cành mọc cây con để bạn đem trồng sang bể khác.

3. Cryptocoryne wendtii

Loại crypt dễ chăm này là một trong những cây đáng trồng nhất, vì nó không cần phân nước hay châm CO2 (carbon dioxide). Cây mọc chậm, sống ổn dưới gần như mọi mức sáng và trên gần như mọi loại nền. Crypt thích ăn dinh dưỡng qua rễ. Vì vậy, nếu bạn dùng nền trơ ít dinh dưỡng thì nhớ nhét phân gốc đều đặn, khoảng ba tháng một lần, để cây khỏe nhất. Crypt wendtii có nhiều dòng, như xanh, nâu, tropica và đỏ. Muốn lá đỏ đậm hơn, bạn có thể tính đến chuyện châm thêm sắt vào nước bể. Cũng như Amazon sword, crypt nổi tiếng hay rữa lá khi mới cho vào bể mới. Gặp cảnh này thì đừng vội vứt cây "chết" đi! Cứ để cây nằm yên trong nền. Khi đã quen với thông số nước trong bể, cây sẽ hồi lại nhanh và ra lá mới.

4. Aponogeton crispus

Cây ưa sáng yếu này mọc lên từ củ. Lá cây dài, mép gợn sóng, uốn lượn rất đẹp trong bể. Đây cũng là một trong những loài chính mà các chuỗi cửa hàng thú cưng bán dưới cái tên "củ betta", vì nó cực dễ chăm. Bạn chỉ cần đặt củ lên mặt nền rồi ngồi xem nó nảy lá, ra rễ rất nhanh. Thỉnh thoảng cây bước vào giai đoạn ngủ kéo dài vài tháng, và các lá lớn sẽ tàn dần. Cứ để cây trong bể, rồi chồi mới sẽ lại mọc lên. Chỉ với vài đô la là bạn đã thử được loại cây đẹp này. Cây lớn rất nhanh, khá cao, thậm chí còn ra hoa.

5. Bacopa caroliniana

Nếu bạn muốn thử cây thân thì bacopa là lựa chọn tốt để bắt đầu. Loài này có nguồn gốc từ miền nam nước Mỹ. Thân cây mọc thẳng đứng, lá nhỏ và hơi tròn. Bacopa không cần châm CO2 nhưng rất thích phân nước như Easy Green. Cây sống được dưới đèn yếu. Có đèn mạnh và châm thêm sắt thì đầu lá sẽ chuyển sang màu đỏ đồng. Giống phần lớn cây thủy sinh, bacopa ở các trang trại thường trồng trên cạn. Khi bạn trồng xuống nước, phần ngọn bắt đầu ra lá thủy, còn lá cạn phía dưới tàn dần. Lâu dần, nửa dưới thân trơ trụi, trông như một cái thân cây gầy khẳng khiu. Lúc đó bạn chỉ việc cắt ngọn đem trồng lại cho khóm cây dày hơn. Nhân giống bacopa cũng làm y như vậy. Cây cao lên tới đâu thì bạn cắt ngọn và trồng sang chỗ mới tới đó.

6. Christmas moss (rêu Giáng sinh)

Nếu bạn đang set bể đẻ thì kiếm ngay ít rêu Giáng sinh! Tán rêu xốp trông như những cây thông Noel tí hon. Đây là chỗ trốn rất tốt cho cá bột lẫn tép con. Dân chơi bố cục hay buộc rêu lên đá và lũa để dựng nên một khu rừng phủ rêu um tùm. Rêu này mọc chậm. Muốn nó lúc nào cũng đẹp, bạn nên nuôi thêm vài loài ăn rêu hại cỡ nhỏ như tép Amano và châm ít phân nước cho rêu lên nhanh hơn.

7. Vallisneria

Bạn muốn bể trông như một khu rừng dưới nước mà chẳng tốn mấy công? Chỉ cần một loại cây là vallisneria. Có đủ phân nhét gốc và phân nước, loài cây cao, lá như cỏ này sẽ mọc thẳng lên tới mặt nước. Nó cũng lan ra rất dễ nhờ đâm chồi dưới nền. Khi cây đã bén rễ chắc trong bể, bạn còn có thể thả cả những loài cá nổi tiếng hay đào bới hoặc ăn cây, như cá vàng hay cichlid châu Phi. Xem thêm bài hướng dẫn chăm sóc vallisneria.

8. Java fern (dương xỉ Java)

Rêu Java và dương xỉ Java đều mang tên đảo Java của Indonesia. Cả hai đều rất dễ chăm, nhưng hình dáng khác nhau khá xa. Dương xỉ Java có nhiều dòng, như lá hẹp, Windelov (lá ren) và trident. Loại phổ biến nhất có lá dài, đầu nhọn, gân lá hằn sâu. Toàn bộ lá và rễ đều mọc ra từ thân rễ, tức phần thân dày nằm ngang. Vì vậy bạn đừng vùi thân rễ xuống nền. Phần lớn người chơi nhét cây vào khe đá hoặc khe lũa, dần dần rễ sẽ bám chặt quanh đó. Bạn cũng có thể dùng chỉ khâu hoặc keo dán dạng gel để cố định cây. Cách làm từng bước có trong bài hướng dẫn riêng.

Rễ không cần cắm xuống nền, nên cây chủ yếu hút dinh dưỡng từ phân nước có trong nước bể. Có hai cách nhân giống. Bạn có thể cắt đôi thân rễ, hoặc để một lá nổi trên mặt nước. Ít lâu sau, những hàng đốm đen trên lá (gọi là túi bào tử) sẽ thành cây con, có lá và rễ nhỏ của riêng chúng. Đến lúc thích hợp, bạn tách mấy cây con này ra và trồng sang chỗ khác trong bể. Xem thêm bài hướng dẫn chăm sóc dương xỉ Java đầy đủ.

9. Cryptocoryne lutea

Crypt dễ tính và hợp với người mới đến mức danh sách này phải có thêm một loài crypt nữa. Khác với crypt wendtii, loài này có lá xanh, thon dài, nhờ vậy bể có thêm nhiều kiểu lá khác nhau. Giống phần lớn các loài crypt, cây sống khỏe trên gần như mọi loại nền, dưới mọi mức sáng, và không cần châm CO2. Nhìn chung crypt mọc chậm. Nhưng cứ cho cây ba tháng kể từ ngày trồng vào bể, nó sẽ sớm thành một trong những cây bạn thích nhất. Cây mọc nhanh thường phải tỉa liên tục. Còn crypt thì đẹp được rất lâu mà chẳng cần chăm gì đặc biệt, ngoài thỉnh thoảng nhét một viên phân gốc. Muốn biết chi tiết hơn, bạn xem bài viết riêng về crypt.

10. Dwarf Sagittaria (sagittaria lùn)

Bạn cần một cây trải thảm dễ trồng để hoàn thiện bố cục? Sagittaria lùn là loài cây khỏe, lá như cỏ, trông giống vallisneria thu nhỏ. Dưới đèn mạnh, cây giữ dáng thấp và nhỏ. Dưới đèn yếu, cây vươn khá cao để lại gần nguồn sáng. Về dinh dưỡng, cây thích cả phân nhét gốc lẫn phân nước. Sagittaria lùn nhân giống rất dễ, vì nó đâm thân bò (runner) lan khắp nền. Nếu nó lan sang chỗ bạn không muốn, chỉ cần nhổ các chồi mới lên và trồng lại ở chỗ khác.

Trồng kín bể bằng những cây dễ tính trong danh sách này là cách để bể thủy sinh mới của bạn có cơ hội thành công cao nhất. Nếu vì lý do nào đó cây không lên khỏe, bạn có thể xem hướng dẫn miễn phí về các chứng thiếu dinh dưỡng ở cây để tìm cách xử lý.