5 mẹo giúp chăm bể thủy sinh nhanh và đỡ cực hơn

Chăm bể làm nhiều người bỏ cuộc, ngang ngửa với rêu hại. Công việc lặp lại mỗi tuần, nếu làm theo kiểu tốn công thì chẳng mấy chốc chơi cá thành một việc phải gánh.

Bài này gom năm mẹo nhỏ để buổi chăm bể nhẹ hơn: tận dụng ốc bladder, xử lý rêu bám bằng máy hút, đo nước bằng bút TDS, mồi ống xi phông không cần dùng miệng, và cắm lại ngọn cây đã tỉa sao cho cây không nổi.

Ốc bladder có đáng sợ không

Ốc bladder hay đi theo cây mới mua về. Nhiều người coi chúng là ốc hại vì chúng đẻ rất nhanh. Con nào cũng có thể đóng vai con đực hoặc con cái, và mỗi lần một con đẻ khoảng 40 trứng. Vì vậy chỉ ít lâu sau là bể đầy ốc.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:00 Một con ốc bladder bò trên lớp sỏi sáng trong bể.
• Xem video từ ▶ 0:40 Ốc bladder nhỏ bám trên đám cây rêu xanh trong bể.

Nhìn từ góc độ chăm bể thì đây lại là đội dọn dẹp miễn phí. Chúng ăn rêu hại và thức ăn thừa. Số lượng ốc tăng giảm theo lượng thức ăn có trong bể:

• Bể không bị rêu hại mà ốc vẫn nở rộ: bạn đang cho cá ăn quá nhiều, ốc đang dọn phần thức ăn thừa. Không có chúng thì phần thức ăn đó sẽ thối ở các góc bể và kéo theo rêu hại.
• Bể đang nhiều rêu hại: ốc sẽ đẻ nhiều hơn để ăn hết chỗ rêu đó.
• Khi bạn giảm lượng thức ăn hoặc xử lý được nguyên nhân gây rêu, số ốc sẽ tự giảm nhanh. Ốc bladder sống không lâu, cá và tép cũng ăn trứng và ốc con.

Như vậy, trong lúc bạn chưa xử lý xong rêu hại, ốc giữ cho bể sạch. Khi bể ổn định lại, chúng tự thưa đi. Thay vì diệt ốc, bạn nên đọc số lượng ốc như một tín hiệu xem mình cho ăn đã hợp lý chưa.

Hút rêu hại thay vì chà bằng bàn chải

Khi rêu hại cứ quay lại mà không tìm ra lý do, nhiều người phải gỡ rêu bằng tay mỗi tuần. Việc này rất mất thời gian. Bàn chải lông làm khá tốt với rêu tóc xanh (green hair algae) vì sợi rêu quấn được vào lông bàn chải. Còn với rêu nâu (brown algae) thì bàn chải gần như vô dụng. Loại rêu này rất mềm, chà vào là nó vỡ vụn và trôi đi bám khắp bố cục.

Thay vào đó, có thể dùng một loại máy hút nền không rút nước ra khỏi bể. Máy kiểu này dùng để vệ sinh nền mà không lo bể bị cạn. Với rêu xanh, bể nhỏ có thể hút sạch trong vài giây. Với rêu nâu, máy hút gọn mà không làm rêu vỡ vụn như khi dùng bàn chải.

Lưu ý là loại máy hút này là sản phẩm của chính người giới thiệu nó. Bạn nên coi đây là một lựa chọn để tham khảo, không phải món bắt buộc phải có.

Dùng bút TDS thay cho test GH, KH hằng tuần

Nhiều người mỗi tuần đều lấy nước ra, nhỏ từng loại thuốc thử rồi ngồi chờ đổi màu để đo GH và KH. Bút đo TDS cho ra một con số khá chính xác ngay lập tức. Bạn dùng con số đó làm mốc chính để biết sau khi thay nước cần bù thêm bao nhiêu khoáng.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:51 Cận cảnh bút đo TDS với màn hình hiển thị số đo bên cạnh hồ.
• Xem video từ ▶ 5:11 Nhúng bút TDS vào cốc nước để đọc ngay con số TDS.

Mốc được dùng ở đây là giữ TDS trong khoảng 120–160 ngay sau khi thay nước. Đây là con số rút ra từ kinh nghiệm cá nhân, không phải chuẩn bắt buộc, nhưng theo kinh nghiệm thì nó thường ổn với phần lớn bể.

Bộ test GH, KH vẫn có chỗ dùng. Bạn lấy ra khi thấy có gì bất thường trong bể hoặc cá có biểu hiện lạ. Còn trong lần thay nước thường ngày, đo TDS mất chừng hai giây là biết nước đã vào khoảng mong muốn chưa.

Mồi ống xi phông mà không cần hút bằng miệng

Nếu thay nước bằng ống xi phông thay vì bơm, chắc bạn từng ngậm một đầu ống để mồi nước. Có cách sạch sẽ và dễ kiểm soát hơn.

Cách 1: ngâm đầy ống rồi bịt bằng ngón cái

1. Nhấn chìm toàn bộ ống vào bể cho đến khi trong ống đầy nước và không còn bọt khí.
2. Lấy ngón cái bịt chặt một đầu ống.
3. Từ từ kéo đầu đang bịt về phía xô hoặc bồn rửa. Trong lúc kéo, không được nhả ngón cái và không để đầu còn lại bị kéo lên khỏi mặt nước trong bể.
4. Khi đầu đang bịt đã nằm trên xô hoặc bồn, nhả ngón cái ra. Nước có sẵn trong ống chảy xuống theo trọng lực và tự kéo nước trong bể ra theo.

Cách 2: dùng ống có van ở hai đầu

Cách này dễ hơn nếu ống của bạn có van hoặc vòi khóa ở cả hai đầu.

1. Khóa van ở một đầu ống.
2. Đổ nước máy vào từ đầu kia cho đến khi đầy ống.
3. Đưa đầu còn mở vào bể. Đầu có van đang khóa đặt ở xô hoặc bồn rửa.
4. Mở van ở đầu đó ra, nước bắt đầu chảy ngay.

Thay nước xong, bạn có thể khóa cả hai van để giữ lại một ít nước bể trong ống. Lần sau chỉ cần thả ống vào và mở van, nhanh hơn nhiều. Với cả hai cách, bạn không bao giờ phải đưa ống bẩn lên miệng nữa.

Cắm lại ngọn cây đã tỉa sao cho không bị nổi

Cây thân đứng lớn rất nhanh, chưa tới một tháng đã có thể phủ kín bể, nên tỉa là việc thường xuyên. Phần ngọn cắt ra lại là phần đẹp và khỏe nhất của cây, bỏ đi thì phí. Vì vậy cắm lại ngọn là một bước nên có trong lịch chăm bể.

Nhiều người mới chơi cắm xong là cây lại nổi lên mặt nước. Lỗi thường không nằm ở cây hay nền mà ở cách dùng nhíp. Có hai lỗi cần tránh:

• Mở nhíp quá rộng. Sau khi cắm thân cây xuống nền, chỉ hé nhíp vừa đủ để nhả thân cây. Nếu mở bung hết cỡ, nhíp tạo ra một cái hố hoặc túi khí dưới nền và đẩy cây trồi lên.
• Rút nhíp thẳng lên. Khi rút thẳng lên, nhíp dễ vướng vào lá và kéo cả cây ra theo. Bạn nên cắm thẳng xuống nhưng rút nhíp ra bằng cách trượt sang ngang.

Hai thao tác này nhìn thì đơn giản, nhưng làm đúng là cây đứng yên ở chỗ bạn cắm. Cách này dùng được cả khi trồng một bố cục mới lúc bể đã đầy nước.

Bắt đầu từ đâu

1. Nếu bể đang có ốc bladder, đừng vội diệt. Hãy giảm lượng thức ăn trước rồi để ý xem số ốc có giảm đi không.
2. Ở lần thay nước tới, thử mồi ống xi phông bằng cách ngâm đầy ống rồi bịt ngón cái.
3. Nếu đang test GH, KH mỗi tuần, cân nhắc chuyển sang đo TDS sau khi thay nước và nhắm khoảng 120–160.
4. Lần tỉa cây tiếp theo, tập hé nhíp vừa đủ và rút nhíp sang ngang khi cắm lại ngọn.