Bể cá chuột hề của tôi

Tác giả: Martin Thoene — chỉnh sửa lần cuối ngày 12 tháng 5 năm 2007

Bài kể lại trải nghiệm cá nhân khi lắp đặt một bể nuôi cá chuột hề (Clown Loach).

Giới thiệu

Mọi người trên diễn đàn Loach Forum liên tục hỏi tôi về bể cá chuột hề, nên tôi viết bài này để sau này có thể gửi link cho mọi người. Bể được lắp đặt dựa trên nhu cầu của cá chuột hề là mối quan tâm hàng đầu. Trọng tâm chính là quản lý nước tốt bằng những thiết bị tôi đã có sẵn, vì tôi vừa chuyển nhà và tài chính eo hẹp.

Ban đầu đàn cá sống trong bể 120 gallon (khoảng 454 lít) kích thước 4' x 2' x 2' (khoảng 122 x 61 x 61 cm), nhưng tôi muốn cho chúng một bể dài hơn để có quãng đường bơi dài hơn.

Cái bể

Bể có dung tích 125 gallon (khoảng 473 lít) và dài 6 feet (khoảng 1,8 m). Bể có một lịch sử khá "thú vị". Trước đây nó đặt ở quầy lễ tân của một "tiệm massage" khá đáng ngờ và nuôi cá cichlid hồ Malawi (Lake Malawi Cichlids).

Thành phố siết chặt quản lý loại hình kinh doanh này và đóng cửa tiệm. Tình cờ tiệm hoạt động trong cùng tòa nhà với văn phòng của vợ tôi, nên cô ấy biết hết mọi chuyện. Cô nghe nói cá và bể bị bỏ lại và người quản lý tòa nhà đã mang chúng đi.

Khá lâu sau, cô gặp ông ta trong thang máy và hỏi về cái bể. Bể giờ nằm trong căn hộ tầng hầm ông làm cho con gái. Sự hào hứng ban đầu của cô con gái với cá đã nguội đi và ông phải một mình lo việc chăm sóc. Cô đùa rằng ông nên tặng bể cho cô, và ông nói cô có thể lấy không. Ông chỉ muốn thoát khỏi nó.

Thế là chúng tôi thuê xe tải U-haul và nhờ anh họ của cô giúp, chở tất cả về nhà. Kèm theo có giá đỡ bằng thép, lọc thùng Fluval 403, bộ đèn 2 x 3 feet (khoảng 61 x 91 cm), máy sưởi, đồ trang trí, đàn cá, v.v.

Chúng tôi nuôi cho đàn cá khỏe lên trong khoảng một tháng, và khi mang chúng đến một chi nhánh Big Als thì cá trông tuyệt đẹp và họ đồng ý nhận. Tôi rất ngạc nhiên khi được nhận tín dụng mua hàng cho chúng! Ngay tại đó, tôi dùng số tiền này mua 2 máy bơm tạo dòng (powerhead) Aquaclear 802 cần thiết để lắp River-Tank của tôi.

Chúng tôi quyết định bỏ giá đỡ thép, nên tôi mua một tủ kệ từ Big Als với giá khoảng bằng ngần ấy — cái bể "miễn phí" vẫn tốn chi phí. Bể chạy vài năm với cichlid Nam Mỹ và cá lau kiếng L-number (Plecostomus).

Lắp đặt cho cá chuột hề

Vào mùa thu năm 2005, chúng tôi chia tay trong êm đẹp và tôi dọn ra ở riêng. Cô ấy muốn bỏ thú chơi cá, nên chúng tôi tặng vài bể nhỏ hơn cho các thành viên Loaches Online khác. Tôi chuyển dần số bể và thiết bị còn lại về căn hộ của mình. Nhờ vậy tôi có thể thong thả lắp từng bể.

Tôi muốn tăng mạnh khả năng quản lý nước và dòng chảy trong phiên bản mới của bể này. Việc đầu tiên là đặt bể vào phòng khách.

Theo định luật Murphy, vị trí được chọn lại là phần sàn duy nhất của căn hộ không bằng phẳng. Tôi mất gần hai ngày để cân bằng giá đỡ bằng thước thủy và đổ nước thử vào bể.

Tôi kéo dài bộ ống dẫn (manifold) River-Tank sẵn có cho vừa với bể dài hơn. Nó dùng hai miếng mút hút nước và chạy bằng hai máy bơm tạo dòng (powerhead) khá nhỏ mà tôi có sẵn. Tôi không chắc về lưu lượng, nhưng chúng tạo dòng chảy nhẹ từ đầu này sang đầu kia.

Đây là bộ manifold đặt trong bể. Ở phía sau bên trái bạn có thể thấy hai máy sưởi và cửa hút của lọc treo (HOB) Aquaclear 500.

Tôi có hai lọc thùng Rena XP3 đang chạy ở các bể có sẵn, nên chúng đã hoàn toàn trưởng thành vi sinh. Tôi muốn bể này vận hành càng sớm càng tốt và chuẩn hóa hệ lọc, nên chuyển chúng sang bể này. Mỗi đầu bể có một cái trong tủ. Ở giữa là lọc Magnum 350. Tôi tình cờ thấy nó bị vứt cạnh thùng quyên góp quần áo cũ, nên nhặt lên và quăng vào xe. Về nhà tôi thấy cánh quạt (impeller) bị kẹt do hút phải vật rắn và dường như đã cháy motor. Vì vậy tôi tháo cánh quạt và biến lọc thành bộ lọc cho nước chảy qua. Giờ Rena bên trái trả nước qua Magnum. Tôi cho vòng sứ và mút vụn vào Magnum để tăng diện tích lọc sinh học. Tôi thấy nó hầu như không cản dòng nước hồi của Rena.

Cửa hút của các Rena đều nằm gần cửa hút của Aquaclear 500. Đường hồi của chúng qua các ống phun (spraybar) gắn ở vách phải của bể.

Ống phun thấp từ Rena bên phải, phun theo phương ngang. Ống phun trên từ Rena bên trái, qua Magnum. Nó được gắn sao cho các lỗ phun nghiêng khoảng 30 độ so với mặt nước. Điều này tạo nhiều gợn sóng trên mặt nước và tăng trao đổi khí.

Nền là cát thường dùng cho sân chơi. Cát này từng dùng trong bể cichlid nên rất sạch và chỉ cần rửa sơ trước khi cho vào bể.

Bể được trang trí bằng nhiều gỗ lũa và gỗ ngâm từ bể cá chuột hề cũ. Trên đó mọc nhiều Microsoreum pterops (giống Windelov). Bên dưới và phía sau là hai khúc nối ống nước PVC đen 90 độ, đường kính 4 inch (khoảng 10 cm), ghép lại thành hình chữ S xoắn. Chúng tạo chỗ ẩn nấp tốt để cá chuột hề chui vào mà không sợ bị kẹt. Phần còn lại của bể trồng các loài Cryptocoryne.

Đây là bể vào buổi tối hôm lắp xong.

Nước còn hơi đục, nhưng nhìn từ ghế sofa trông rất đẹp. Khối chữ nhật đen lệch về bên phải là bộ đèn Compact Fluorescent.

Sáng hôm sau, bể trông rất tốt.

Bể được đặt chạy ở nhiệt độ 82,5°F (khoảng 28°C). Tôi thả 3 con Corydoras aneus rất già để tạo nguồn chất thải sinh học và giữ cho hệ lọc hoạt động. Không lâu sau chúng đẻ và tôi có 10 cá con! Vì vậy việc thả cá chuột hề vào bể bị hoãn lại để chờ Corydoras lớn đến kích thước hợp lý.

Đây là các góc nhìn khác nhau của bể trước khi thả cá chuột hề.

Ở đây bạn thấy các miếng mút hút của manifold River-Tank và cửa hút của các lọc. Bể cho chúng một đường bơi dài đẹp, có thể thấy từ góc nhìn đầu bên trái.

Cuối cùng, 13 con cá chuột hề được thả vào. Chúng có vẻ thích nhà mới và rõ ràng rất thích dòng nước chuyển động.

Tại thời điểm viết bài, bể đã chạy hơn một năm. Tôi thay 50% nước mỗi tuần một lần. Cứ hai tuần tôi vệ sinh một cái Rena, còn Aquaclear thì khi nào cần. Các miếng mút hút của manifold River-Tank được vệ sinh mỗi tháng một lần.

Vấn đề lớn nhất của tôi với hệ lọc là cá làm gãy các mẩu dương xỉ Windelov, rồi chúng làm tắc cửa hút. Tôi thường xuyên dọn, nhưng đầu năm nay đã xảy ra một thảm họa do nhiều yếu tố cộng lại. Lúc đó trong bể có 20 con cá hổ Sumatra (Tiger Barb) trưởng thành làm cá dither (cá "trấn an", giúp đàn cá chuột hề bạo dạn hơn). Một sáng thức dậy, tôi thấy có lẽ hai con đã chết, có vẻ từ hôm trước nhìn theo tình trạng của chúng. Qua đêm, mảnh vụn cây làm nghẽn cửa hút của các lọc và giảm mạnh lưu lượng. Điều này gây thiếu oxy nghiêm trọng và tôi mất 3 con cá chuột hề lớn cùng thêm rất nhiều cá hổ Sumatra nữa.

Thảm họa như vậy cần có biện pháp, nên tôi lắp thêm một máy bơm khí nhỏ cấp khí cho một trong các máy bơm tạo dòng (powerhead) của manifold River-Tank. Nó thổi rất nhiều khí vào bể, nên nếu lại xảy ra tắc nghẽn nghiêm trọng, tôi khá tin là cá sẽ ổn.

Tôi hiếm khi bật đèn bể. Cá chuột hề hoạt bát hơn nhiều khi tắt đèn và cây vẫn phát triển ổn. Thỉnh thoảng tôi cắt bớt Windelov mang đến cửa hàng cá gần nhà và được khá nhiều tín dụng mua hàng.

Tôi lắp thêm bộ đèn halogen Ikea phía trên bể. Tôi từng có nó ở Anh và thích đến mức gửi sang đây cùng đồ đạc khác. Chao đèn bằng kính phun cát. Tôi đã thay biến áp sang hệ 110V. Nó tạo một vùng sáng tập trung và bóng nước gợn tuyệt đẹp. Cá chuột hề không ngại đèn này vào buổi tối vì hai đầu bể có những vùng tối.

Bộ đèn đen phía sau các bóng là bộ CF cũ đã cháy chấn lưu. Tôi cải tạo vỏ để chứa dây đèn LED xanh kiểu đèn cây thông Noel. Nó được hẹn giờ và tạo ánh xanh dịu như bình minh và hoàng hôn sau khi tắt đèn và trước khi trời sáng rõ.

Bể hiện nay

10 con cá chuột hề còn lại sống chung với 3 con Botia kubotai, một con Botia dario được nhận nuôi, 4 con Botia histrionica, 13 con Corydoras, hai con cá hổ Sumatra còn sống và một con Puntius filamentosus cái.

Chúng được cho ăn thức ăn viên chìm cho cá da trơn, viên chìm cho cá ăn thịt Hikari (Hikari Sinking Carnivore Pellets), viên rong tảo Hikari (Hikari Algae Wafers), thức ăn vảy chất lượng tốt, ấu trùng muỗi đỏ (bloodworm) đông lạnh Hikari, tôm salad cắt nhỏ và thỉnh thoảng vài lát dưa chuột.

Mỗi sáng chúng đều bơi lên bơi xuống bể chờ được cho ăn. Nếu tôi lờ đi, chúng sẽ bắt đầu quẫy nước trên mặt vì bực bội. Bể không có nắp và khi cho ăn thức ăn nổi, nếu bạn đi ngang qua lúc chúng đang ăn thì bị bắn nước là chuyện thường.

Chúng hoạt động nhiều trong phần lớn ngày, nhưng có xu hướng biến mất vào buổi tối. Tôi chưa bao giờ thấy hoạt động về đêm khuya mà những người khác báo cáo dưới ánh đèn xanh.

Kế hoạch nâng cấp

Tôi dự định lắp máy bơm tạo dòng (powerhead) lớn hơn cho manifold River-Tank. Như đã nói, khi lắp bể đây là việc ghép các thiết bị có sẵn. Có lẽ tôi sẽ mua một cặp Aquaclear 802 (nay đã đổi tên thành 110). Tôi thấy chúng cực kỳ bền. Những cái mua bằng tín dụng từ đàn cichlid Malawi vẫn chạy tốt sau hơn 5 năm trong River-Tank chính của tôi. Chúng sẽ tăng dòng chảy một chiều của bể.

Một việc khác tôi muốn làm là sắp xếp lại hệ dây điện. Bể có cả đống thiết bị điện khác nhau. Phía sau tủ kệ là một mớ ổ cắm, hẹn giờ và dây cáp. Tôi muốn đi lại toàn bộ hệ dây và lắp một bộ phân phối điện trong tủ với bảng công tắc bên ngoài để có thể tắt từng thiết bị mà không phải chui vào tủ quanh các bộ lọc để mò xem rút phích nào.

Martin Thoene

Nội dung liên quan

• Cá chuột hề (Chromobotia macracanthus)
• Oxygen In The Aquarium (Oxy trong bể cá)