Cá thở thế nào trong bể và oxy hòa tan đến từ đâu

Nhiều người mới chơi nhìn dòng bọt sủi lên trong bể và nghĩ cá sống nhờ đám bọt đó. Thực ra cá không hít bọt khí. Cá cần lượng oxy đã tan sẵn trong nước, và lượng oxy này quyết định cá khỏe hay yếu.

Phần dưới giải thích cá thở ra sao, oxy trong bể từ đâu ra, khi nào bể bị hụt oxy và lúc nào mới thật sự cần tới máy sủi.

Cá thở bằng gì

Cá không có phổi như người. Phần lớn cá hô hấp bằng mang. Khi nước chảy qua mang, oxy tan trong nước thấm vào máu cá. Cùng lúc đó, CO2 trong máu thoát ngược ra nước. Cá chỉ khỏe khi nước trong bể có đủ oxy hòa tan.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:20 Bể cá có nhiều cá nhỏ bơi giữa cây thủy sinh và lũa.

Oxy hòa tan khác bọt khí thế nào

Oxy hòa tan là khí oxy đã tan lẫn vào nước, mắt thường không nhìn thấy. Bạn cứ hình dung lon nước ngọt. CO2 bơm vào lon đã tan hết trong nước trước khi bạn khui nắp. Oxy trong bể cá cũng nằm trong nước theo kiểu đó.

Những hạt bọt từ máy sủi chỉ là bọt khí đang nổi lên mặt nước. Cá, tép và vi sinh trong bể đều sống nhờ oxy hòa tan, không con nào dùng trực tiếp đám bọt đó.

Oxy hòa tan trong bể đến từ đâu

Máy sủi và lọc bio chạy cùng một nguyên lý. Bản thân bọt khí không phải oxy cho cá thở. Bọt đẩy nước đi lên, mặt nước tiếp xúc với không khí nhiều hơn, nhờ vậy oxy tan vào bể nhanh hơn.

Vì sao bể bị hụt oxy

Dấu hiệu dễ thấy nhất là cá cứ ngoi lên mặt nước đớp không khí liên tục. Gặp cảnh này thì nhiều khả năng nước trong bể đang thiếu oxy hòa tan. Các nguyên nhân thường gặp:

• Không có cây hoặc cây quá yếu: cây quang hợp không đủ để tạo oxy cho cả bể.
• Đèn yếu: cây thiếu sáng thì quang hợp kém, oxy tạo ra cũng ít.
• Lá mục và chất hữu cơ nhiều: vi sinh phân hủy chất thải dùng rất nhiều oxy và giành oxy với cá.
• Nhiệt độ cao: nước ấm giữ oxy hòa tan kém hơn nước ở nhiệt độ bình thường. Ngày nắng nóng, bể dễ hụt oxy hơn.
• Bể đậy quá kín: mặt nước ít tiếp xúc với không khí nên oxy không tan vào đủ. Trường hợp này nên gắn thêm máy sủi.

Vì sao ban đêm bể ít oxy hơn

Tắt đèn thì cây ngừng quang hợp và không tạo ra oxy nữa. Lúc này cây hô hấp, hút oxy và thải CO2. Vì vậy bể thường bị hụt oxy hòa tan về đêm nhiều hơn so với buổi sáng.

Có bắt buộc dùng sủi oxy không

Với bể thủy sinh bền vững thì không bắt buộc. Bể sẽ không thiếu oxy khi có đủ mấy điều kiện sau:

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:55 Bể thủy sinh cây xanh tốt, đàn cá đỏ bơi thoải mái.

• Cây thủy sinh khỏe.
• Đèn đủ sáng.
• Mặt nước luôn có không khí tiếp xúc, không đậy kín.
• Số cá vừa phải, không thả quá đông.

Máy sủi, lọc bio hay lọc treo có gắn sủi chủ yếu dùng để hỗ trợ thời gian đầu, khi bể chưa cân bằng. Khi bể đã ổn định, bạn không cần lo nhiều về oxy hòa tan. Còn nếu bể đang có sẵn lọc treo hoặc máy sủi chạy thì chuyện oxy gần như không phải bận tâm.

Nội dung trên chỉ nói về cách cá hô hấp và nguồn gốc oxy hòa tan. Cách dùng lọc bio cho bể bền vững, oxy từ lọc treo đến như thế nào, hay cách chơi bể không cần lọc là những chủ đề riêng.

Bắt đầu từ đâu

1. Xem lại nắp bể. Nếu nắp đang đậy kín thì chừa khe cho không khí vào, hoặc gắn thêm máy sủi.
2. Kiểm tra cây và đèn. Cây yếu, lá mục nhiều hay đèn thiếu sáng đều khiến bể hụt oxy.
3. Giữ số cá ở mức vừa phải, đừng thả thêm khi bể đã đông.
4. Bể mới set chưa cân bằng thì cứ chạy máy sủi hoặc lọc bio. Khi bể ổn định rồi thì không cần phụ thuộc vào nó nữa.