Cách làm hồ mini ngoài trời cho cá nước ngọt

Trời ấm lên, hè tới là ai cũng muốn ra ngoài. Vậy còn gì hay hơn là làm chiếc hồ mini đầu tiên để cho cá cảnh sinh sản? Ở vùng ôn đới, nơi các mùa thay đổi rõ rệt, mùa chơi hồ mini thường kéo dài 3 đến 4 tháng hè. Ở Mỹ chẳng hạn, mùa này rơi vào khoảng tháng 5 đến tháng 9. Còn ở vùng cận nhiệt đới, nơi nhiệt độ gần như quanh năm không xuống dưới 10°C (như Florida), bạn có thể nuôi cá ngoài trời cả năm. Thiên nhiên nuôi cá giỏi theo nhiều cách, và khi đưa cá ra ngoài trời, mình học được vài bài học quý. Cá và tép lớn lên dưới nắng, ăn thức ăn tự nhiên như nước xanh, tảo, lá rụng và côn trùng sống thì lên màu rất rực rỡ. Có hồ mini, bạn vừa ngắm được cả đàn cá con vừa ngắm được cây cối. Hồ còn kéo tới đủ loại động vật hoang dã như côn trùng, ếch nhái, chim, thậm chí cả hươu. Vào những đợt hạn hán, chiếc hồ của bạn có thể thành một phần quan trọng của hệ sinh thái quanh nhà.

Làm hồ mini như thế nào?

Kiếm vật chứa là một trong những khâu dễ nhất. Bạn có thể bắt đầu với thứ rất bình thường như cái xô 19 lít. Bạn cũng có thể ra cửa hàng thức ăn chăn nuôi mua hẳn một thùng nhựa khổng lồ cho gia súc uống nước, loại khoảng 1.100 lít. Bể cá cũ, hồ bơi mini của trẻ con hay nửa thùng rượu whiskey cũng dùng được. Nói chung vật chứa càng lớn càng tốt, vì nước ít trục trặc hơn và nhiệt độ ít dao động hơn. Riêng vật chứa bằng kim loại thì có thể không hợp để nuôi tép và ốc. Lý do là động vật không xương sống nhạy hơn với kim loại vết trong nước. Ngay cả những chậu cảnh lớn cũng có thể thành hồ mini rất đẹp cho sân sau hay ban công căn hộ.

Chỗ đặt vật chứa ảnh hưởng nhiều đến nhiệt độ nước. Nếu có thể, bạn nên đặt hồ dưới bóng râm. Như vậy nhiệt độ sẽ không lên xuống quá mạnh, và tảo cũng mọc ít hơn. (Tảo tốt cho cá, nhưng nếu bạn định trồng cây để bán thì có thể bạn không muốn thấy nó.) Nếu quanh đó không có gì đổ bóng đủ rộng, bạn có thể căng lưới che nắng cho bớt nắng chiếu vào. Một cách khác là chôn một phần hoặc cả vật chứa xuống đất. Đất sẽ giữ cho hồ mát hơn vào mùa hè và ấm hơn vào mùa đông. Có điều, hồ chôn dưới đất cũng giống hồ bơi âm nền. Bạn cần thêm biện pháp an toàn như hàng rào để trẻ nhỏ và thú cưng không lại gần.

Về lọc, một bộ lọc mút xốp đơn giản chạy bằng máy sục khí là đủ cho hồ mini. Nếu nuôi cá lớn hơn như cá vàng hay cichlid châu Phi, bạn có thể mua lọc hồ hoặc tự chế lọc xô. Khâu quan trọng là che chắn thiết bị điện khỏi nắng mưa. Bạn có thể để máy sục khí trong gara rồi kéo dây hơi ra thùng ngoài trời. Nếu không làm vậy được, hãy mua hộp nối điện chống nước ở cửa hàng vật liệu để bảo vệ dây nguồn và dây nối dài. Chính máy sục khí cũng cần nằm trong hộp chống nước hoặc dưới một thùng nhựa úp ngược để tia UV không làm hỏng máy. Lắp xong thiết bị thì bạn đổ nước vào và châm thuốc khử clo cho nước máy an toàn với cá. Nước mưa sẽ bù phần nước bay hơi. Gặp lúc hạn hán thì bạn có thể phải dùng vòi châm thêm. Phần còn lại nói về cây, cá và cách chống thú săn mồi cho hồ mini.

Cây nào hợp nhất với hồ nhỏ?

Hồ nào cũng rất nên có cây thủy sinh, vì cây mang lại nhiều lợi ích. Cây tạo bóng mát và cho cá chỗ trốn kẻ săn mồi. Côn trùng và động vật lưỡng cư cũng có chỗ đậu để uống nước. Lục bình (bèo tây) là cây hồ rất được ưa chuộng. Nó có hoa tím đẹp và bộ rễ dài, rậm, là chỗ ẩn nấp quý cho cá bột. Các nhà máy xử lý nước hay dùng lục bình vì cây này hút chất thải hữu cơ và độc tố trong nước cực tốt.

Ngoài lục bình còn có bèo tấm, bèo cái, súng, sen và cả cây thủy sinh trồng bể. Bạn cứ thả vài ngọn Pogostemon stellatus hoặc mấy đoạn cây thân khác cắt tỉa ra. Dưới nắng tự nhiên, chúng sẽ lên tốt và nhân nhanh. Cây khỏe như vậy thì lá rụng, cành cây hay chất hữu cơ phân hủy khác rơi vào hồ cũng không đáng lo. Cây lọc sạch nước, còn hệ sinh thái mini trong hồ (gồm tảo, vi sinh vật và cá) sẽ phân giải những thứ đó.

Thả cá gì vào hồ nhỏ?

Câu này bạn cần tìm hiểu thêm, vì mỗi loài cá ở ngoài trời được bao lâu còn tùy khí hậu nơi bạn sống. Những loài khỏe dưới đây nuôi ngoài trời rất thành công, một số loài còn chịu được nhiệt độ mát hơn:

• Cá bình tích variatus (variatus platy)
• Cá endler hoang dã (wild type endler)
• Tép cherry
• Cá lúa (ricefish)
• Cá trắng mây
• Cá killifish
• Ốc nắp Nhật (Japanese trapdoor snail)
• Cá koi và cá vàng
• Cá rô lùn Apistogramma (cichlid lùn)
• Cá cầu vồng

Bạn còn có thể nuôi chung nhiều loài, miễn loài nào cũng hiền và không ăn thịt nhau. Phần lớn cá đẻ rất dễ khi nuôi ngoài trời. Vì thế bạn nên tính trước chỗ để cả đàn cá con. Cuối mùa hồ, bạn có thể bán bớt cá và cây dư cho bạn bè, cửa hàng cá hoặc qua đấu giá online. Đây là cách hay để gỡ lại phần nào chi phí nuôi thùng mùa hè. Cá đẻ con là nhóm hay được chọn cho sinh sản trong mùa hồ, vì chúng ăn khỏe và đẻ nhiều.

Bảo vệ hồ khỏi kẻ săn mồi như thế nào?

Tiếc là khi thả cá nhỏ ra ngoài thiên nhiên, bạn cũng đang dọn sẵn mồi cho động vật hoang dã quanh đó. Mèo, gấu mèo và chim lớn rất sẵn lòng kiếm bữa ăn miễn phí ở bất cứ đâu. Nếu hồ mini không có cá lớn, ấu trùng chuồn chuồn có thể lọt vào và bắt cá con. Không có cách bảo vệ nào chắc ăn tuyệt đối. Dưới đây là vài cách bạn có thể thử, tùy loài vật đang gây rắc rối.

Lớp phòng thủ đầu tiên là tạo thật nhiều chỗ trốn cho cá bằng cây, ống PVC, kệ trồng cây, đá, lũa và đồ trang trí khác. Có người đậy “nắp” lên thùng, chẳng hạn giá lưới kim loại hoặc tấm lợp nhà kính. Loại nắp này vẫn cho ánh sáng lọt qua mà chặn được kẻ săn mồi. Người khác lại thích dùng lưới, mạng dây cước trong suốt hoặc tấm lưới che, vì mấy thứ này dễ tháo ra mỗi khi muốn ngắm cá. Nếu bạn thấy một sinh vật lạ hoắc bơi trong hồ, có thể đó là ấu trùng chuồn chuồn đang săn cá bột.

Chuẩn bị hồ nhỏ cho mùa đông như thế nào?

Phần lớn cá nhiệt đới không sống nổi qua mùa đông ngoài trời. Khi nhiệt độ bắt đầu xuống dưới 18°C, bạn hãy xả nước và đưa cá vào nhà. (Muốn để cá ngoài trời lâu hơn, bạn có thể dùng sưởi để kéo dài mùa hồ thêm một tháng vào mùa xuân và mùa thu.) Với cây lâu năm sẽ mọc lại vào năm sau, bạn cắt bớt lá cho cây bắt đầu ngủ đông, rồi cất cây trong gara hoặc dưới chiếc thùng hồ úp ngược.

Nếu muốn thử nuôi cá nước lạnh ngoài trời qua mùa đông, bạn hãy dùng một quả sủi nhỏ hoặc lọc mút xốp để nước luôn có chút sục khí. Nhờ vậy oxy vẫn tới được chỗ cá. Nếu thùng đủ lớn hoặc chôn dưới đất, nước có thể phân tầng. Khi đó mặt nước đóng băng và thành lớp cách nhiệt cho phần nước ấm hơn ở đáy, nơi cá đang “ngủ đông”. Thùng nhỏ có cá thì bạn có thể chuyển hẳn vào gara cho bớt nguy cơ đóng băng. Hồ chôn dưới đất ấm hơn vào mùa đông, nhưng bạn cần thêm biện pháp an toàn như hàng rào để trẻ nhỏ và thú cưng không lại gần.