Cách nuôi cá ram xanh (German blue ram) trong bể cộng đồng

Ram xanh (German blue ram, Mikrogeophagus ramirezi) là loài cichlid nhỏ, màu sắc rực rỡ, hay được chọn làm cá điểm nhấn cho bể thủy sinh. Nhiều người ngại vì nghe nói cichlid thì dữ, hoặc nghe ram xanh khó nuôi, chết yểu. Thật ra loài này khá hiền. Cái khó nằm ở chỗ nó rất nhạy với chất lượng nước.

Bài này gom lại những điều cần biết để nuôi ram xanh khỏe: kích thước bể, nhiệt độ, thức ăn, cách giữ nước sạch, cách phân biệt đực cái và điều kiện để cá đẻ.

Ram xanh lớn cỡ nào, cần bể bao nhiêu

Ngoài cửa hàng, ram xanh thường được bán khi dài khoảng 2,5–4 cm. Cá trưởng thành dài khoảng 5–6,5 cm và hiếm khi lớn hơn. Vì nhỏ nên nhiều người nghĩ bể nào cũng được. Thực tế bể dạng dài khoảng 75 lít là vừa đẹp cho một đôi ram với ít cá đáy đi kèm. Đừng xuống thấp hơn mức này.

Trong video

• Xem video từ ▶ 8:21 Toàn cảnh bể trồng cây với đá bố trí, nhìn từ phía trước.
• Xem video từ ▶ 8:31 Bể thủy sinh dài có đá và cây, đèn gắn phía trên.

Nếu bạn định nuôi cả một bể cộng đồng đông cá thì nên nâng lên 115–150 lít hoặc lớn hơn. Cichlid nào cũng vậy, bể càng rộng thì cá càng ít gây gổ. Nhét cichlid vào bể quá chật thì cá dễ căng thẳng, đánh nhau, rồi mọi thứ đi xuống rất nhanh.

Ram xanh có dữ không, nuôi chung với cá gì

Ram xanh thuộc nhóm cichlid hiền nhất, nhất là so với các loài cùng cỡ. Cá gần như không đụng đến cá khác loài. Nếu có gây gổ thì thường là giữa các con ram với nhau, nhất là khi nuôi hai con đực chung bể. Hai con đực sẽ rỉa nhau, rung mình đe dọa nhau chút ít, nhưng phần lớn vẫn sống chung được.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:15 Bể thủy sinh có cây và đá, hợp để nuôi ram xanh chung với cá khác.

Những loài nuôi chung ổn:

• Các loài tetra.
• Cá lòng tong (rasbora).
• Cá chuột (Corydoras) và các loài cá đáy hiền khác. Ram không quấy cá đáy.
• Cá otto (Otocinclus) để dọn rêu bám.

Nếu muốn thêm cichlid hiền khác vào bể cộng đồng thì electric blue ram và Apistogramma là hai lựa chọn hay gặp. Dù vậy, mỗi con cá có tính riêng. Một tổ hợp ổn ở bể này chưa chắc ổn ở bể khác, nên khi thả mới cần theo dõi vài ngày.

Nhiệt độ nước bao nhiêu là hợp

Ram xanh thích nước ấm. Mức nuôi thường ngày khoảng 25,5–26°C là đủ cho cá khỏe. Ở Việt Nam, mùa nóng nước bể thường tự đạt mức này. Mùa lạnh, nhất là ở miền Bắc, thì nên dùng sưởi.

Nếu muốn cá sinh sản thì nâng nhiệt lên khoảng 27–28°C, có thể lên tới 28,5°C. Nước ấm hơn giúp cá lên màu đẹp và kích thích cá vào mùa đẻ. Nếu chỉ nuôi ngắm thì không cần giữ nhiệt cao như vậy.

Giữ nước sạch thế nào

Đây là phần quan trọng nhất khi nuôi ram xanh. Loài này rất nhạy. Chỉ một lượng amoniac nhỏ cũng đủ làm cá yếu đi. Khi các chỉ số nước vượt kiểm soát, cá sẽ bơi loạn, bỏ ăn, và nếu không xử lý kịp thì sẽ chết.

1. Chỉ thả ram vào bể đã chạy vi sinh xong (đã cycle). Đừng dùng ram làm lứa cá đầu tiên cho bể mới set.
2. Test nước hằng tuần, nhất là amoniac và nitrit.
3. Nếu không có điều kiện test đều thì ít nhất phải thay 40–50% nước mỗi tuần.
4. Thấy cá có biểu hiện lạ thì kiểm tra nước ngay, đừng chờ đến kỳ thay nước.

Nhiều người nói ram xanh dễ nuôi. Điều đó chỉ đúng khi bạn chịu theo dõi nước đều đặn. Bể ổn định, thay nước đúng lịch thì người mới vẫn nuôi được.

Cho ăn gì

Ram xanh không kén ăn. Cá ăn được cám viên, cám lá và các loại thức ăn bạn đang cho cá cộng đồng. Nên chọn thức ăn chất lượng tốt nhất trong khả năng. Thức ăn kém thì cá chậm lớn, không lên hết màu. Thức ăn tốt không đắt hơn bao nhiêu mà khác biệt thấy rõ. Các loại cám viên chìm nhỏ, có thành phần côn trùng như Bug Bites là một lựa chọn hợp với ram.

Phân biệt đực cái và điều kiện để cá đẻ

Ram xanh đẻ không khó. Khó nhất là có được một cặp đực cái đúng nghĩa, vì phân biệt giới tính ở loài này không dễ. Người chưa nuôi lâu thường nhìn nhầm. Vài dấu hiệu tham khảo:

Khi đã có cặp, cần chuẩn bị:

• Nâng nhiệt lên 27–28°C.
• Đặt hang hoặc đá phẳng để cá đẻ trứng lên. Hang đá thường được cá chọn hơn.
• Có chỗ trú cho cá. Ram vẫn bơi ra ngoài thường xuyên nhưng có chỗ nấp thì cá yên tâm hơn và dễ đẻ hơn.

Bố trí bể để ram lên màu đẹp

Bể nào ram cũng sống được, nhưng bể trồng cây là đẹp nhất. Nền cây xanh rậm cộng với phông đen phía sau làm màu xanh, vàng, đỏ trên thân ram nổi bật hẳn. Bể chỉ có đá trơn thì phí con cá. Ram xanh lên màu hoàn toàn là một trong những loài cá nước ngọt đẹp nhất, rất đáng làm cá trung tâm cho bể thủy sinh.

Bắt đầu từ đâu

1. Kiểm tra bể đã chạy vi sinh xong chưa. Test amoniac và nitrit phải về 0 rồi mới mua ram.
2. Chuẩn bị bể từ 75 lít trở lên, có cây và vài hang đá cho cá trú.
3. Đặt sưởi để giữ nước khoảng 25,5–26°C, muốn cho đẻ thì nâng lên 27–28°C.
4. Lên lịch thay 40–50% nước mỗi tuần và giữ đúng lịch ngay từ tuần đầu.