Cách nuôi giun vi mô, giun chuối và giun Walter làm thức ăn cho cá bột

Khi ương cá con, thức ăn sống rất đáng dùng. Con mồi cứ ngọ nguậy nên cá con háu ăn hơn và lớn nhanh hơn. Có điều, một số loài như cá betta, cá bướm Ram hay cá cầu vồng đẻ ra cá con bé xíu. Chúng nhỏ đến mức không nuốt nổi những món quen thuộc cho cá bột như artemia mới nở hay thức ăn vảy bóp vụn. Lúc đó bạn có thể tự gây một mẻ giun vi mô, giun chuối hoặc giun Walter. Làm khá dễ, mà cá con lại được ăn no và khỏe.

Giun vi mô là gì?

"Giun vi mô" (microworm) là tên gọi chung cho các loài tuyến trùng, tức giun tròn, thuộc chi Panagrellus. Trong giới chơi cá, mấy loại sau hay gặp nhất (xếp từ nhỏ đến lớn):

• Giun chuối (Panagrellus nepenthicola)
• Giun Walter (Panagrellus silusioides)
• Giun vi mô loài Panagrellus redivivus (micro worm)

Chúng dài khoảng 1–3 mm, đường kính chừng 50–100 micron, nhỉnh hơn lươn giấm một chút. Artemia mới nở to tới 450 micron. Vì vậy ngay cả cá bột nhỏ nhất cũng hút tuyến trùng ngon lành như hút sợi mì. Giun cái trưởng thành sau 3–4 ngày tuổi. Tùy loài, một con giun cái có thể đẻ 300–1000 con non trong suốt đời.

Cách gây mẻ giun vi mô

Cách nuôi giun chuối, giun Walter và giun vi mô gần như y hệt nhau. Vì thế phần còn lại của bài gọi chung cả ba loại giun tròn này là "giun vi mô". Đừng áp dụng hướng dẫn này cho giun grindal hay giun trắng. Hai loại đó là giun đốt và cần cách nuôi khác.

1. Chuẩn bị các thứ sau:
   • Giun giống: giun chuối, giun vi mô hoặc giun Walter. Bạn có thể mua ở các buổi đấu giá của hội chơi cá, cửa hàng cá gần nhà, AquaBid.com hoặc các nguồn bán online khác.
   • Một hộp khoai tây nghiền ăn liền loại nguyên chất, không tẩm hương vị.
   • Vài hộp nhựa nhỏ hoặc hộp đựng đồ ăn, đường kính khoảng 13 cm trở lên, thành cao, nắp đậy khít.
   • Nước đã khử clo, để ở nhiệt độ phòng.
2. Rải bột khoai tây phủ kín đáy hộp nhựa, dày khoảng 1,5 cm. Thêm nước từng chút một và khuấy đều cho đến khi hỗn hợp nhẹ và xốp như khoai tây nghiền. Hỗn hợp không được khô đến mức bở vụn, cũng không được ướt nhão như cháo.

   Lưu ý: Thực tế cho thấy cho thêm men vào có vẻ không làm giun lên tốt hơn mà cũng chẳng làm giun kém đi. Khoai tây nghiền ăn liền hoặc bột ngũ cốc ăn dặm cho em bé là lựa chọn dễ chịu hơn, vì chúng không bốc mùi hôi như bột yến mạch và vài loại môi trường khác.

3. Nén nhẹ cho hỗn hợp phẳng đều trong hộp, rồi cho một thìa giun giống vào. Dàn giun ra khắp mặt môi trường.
4. Dùng lưỡi dao lam, hoặc cái bấm lỗ cũng được, khoét một lỗ nhỏ chừng 1 cm x 1 cm ở giữa nắp để giun có không khí thở. Dán một miếng vải nhỏ lên lỗ hoặc nhét vào đó một nhúm bông lọc. Như vậy ruồi và các loài côn trùng khác không chui vào được. Sau đó đậy nắp lại.

   Lưu ý: Nếu bạn nuôi giun số lượng lớn trong nguyên một khay, một số người bỏ luôn cả khay vào vỏ gối thay vì bịt từng lỗ trên nắp.

5. Ghi nhãn loại giun tròn bạn đang nuôi và ngày gây mẻ, vì mẻ giun có hạn dùng (xem phần bên dưới). Hộp cứ để ở nhiệt độ phòng là được.
6. Lặp lại các bước 2–5 để có nhiều mẻ giun, phòng khi một mẻ bị sập. Môi trường nuôi có thể bị thiu, lên mốc, nhiễm côn trùng hoặc đầy chất thải của giun. Có sẵn vài mẻ dự phòng thì bạn đỡ lo hơn nhiều.

Cách thu giun cho cá ăn

Sau một thời gian, một số giun sẽ bò ra khỏi môi trường và leo lên thành hộp. Lúc này thu giun rất dễ. Bạn chỉ cần lấy đầu ngón tay, tăm bông hoặc cây cọ vẽ rẻ tiền của trẻ con quẹt dọc thành hộp nhựa. Sau đó nhúng thẳng phần dính giun vào bể cho cá ăn. Giun vi mô sống được khoảng 8–12 giờ trong nước. Vì vậy bạn đừng cho ăn quá tay, kẻo nước bể xuống cấp. Lỡ dính một ít khoai tây vào bể cũng không sao. Cá ăn tạp sẽ ăn luôn phần đó cùng với giun.

Dân chơi cá rút ra một điều: chỉ cho cá con ăn mỗi giun vi mô đôi khi khiến cá bị dị tật. Nguyên nhân có thể do thiếu chất, hoặc do nước bể có vấn đề. Bạn nên cho cá ăn thêm các loại thức ăn chất lượng cao khác như Hikari First Bites và Easy Fry and Small Fish Food (thức ăn cho cá bột và cá nhỏ).

Cách duy trì mẻ giun

Lâu dần, phân giun tích ngày càng nhiều làm môi trường nuôi loãng nhão ra. Khi đó bạn gây mẻ mới bằng cách làm lại các bước 2–5 ở phần trên, rồi lấy một thìa giun từ mẻ cũ cho vào.

Khi cá bột đã đủ lớn, rất nên chuyển sang cho ăn artemia mới nở vì loại này giàu đạm, chất béo và dinh dưỡng. Cách tự ấp artemia có trong bài viết liên kết bên dưới.