Chăm bể thủy sinh nhẹ nhàng hơn: sắp xếp lịch và dụng cụ hợp lý

Nếu bạn thấy giữ bể đẹp và khỏe sao mà mệt quá, nhiều khả năng bạn đang làm vất vả hơn mức cần thiết. Cái mệt phần lớn đến từ cách sắp xếp lịch chăm bể, chứ không nhất thiết vì bể khó.

Bài này gom lại những cách làm đơn giản để chăm bể đỡ tốn sức mà kết quả vẫn như cũ: vệ sinh lọc thùng, dùng hẹn giờ, chọn cây, hút nền, chia nhỏ công việc và tính trước chuyện bảo dưỡng ngay từ lúc dựng bể.

Vệ sinh lọc thùng mà không phải bê nặng

Bể cỡ 120 hay 200 lít thường đi với lọc thùng khá to. Lúc đầy nước, thùng lọc rất nặng. Có người vẫn bê nguyên thùng ra bồn cho nhanh, nhưng với nhiều người thì cách này khá vất vả. Cách dưới đây lâu hơn một chút nhưng nhẹ người hơn nhiều:

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:09 Tháo ống ra khỏi lọc, khớp nối nhanh lau bằng khăn.
• Xem video từ ▶ 1:24 Kéo thùng lọc ra khỏi tủ và đặt vào thùng nhựa.

1. Tháo ống ra khỏi lọc. Nếu ống có khớp nối nhanh thì bước này rất gọn.
2. Kéo lọc ra khỏi tủ. Bạn có thể đặt lọc lên đế có bánh xe loại dùng cho chậu cây lớn để dễ kéo ra kéo vào.
3. Mở từng khóa kẹp, tay cầm sẵn một miếng giẻ chắn phía trước. Nước trong thùng có thể phụt ra do áp lực, giẻ sẽ giữ cho sàn không bị ướt.
4. Khi áp lực đã hết, mở lọc ngay trên sàn. Chưa cần mang đi đâu cả.
5. Để sẵn một cái xô hay thùng bên cạnh. Lấy đầu lọc, bông lọc và các khay vật liệu bỏ vào đó.
6. Mang xô ra bồn. Vật liệu lọc thì rửa bằng nước bể. Bông và các bộ phận khác rửa dưới vòi nước.
7. Phần nặng nhất là nước còn lại trong thùng. Thả máy bơm bạn vẫn dùng khi thay nước vào thùng, kéo ống ra bồn rồi bật bơm để hút gần hết nước.
8. Lúc này thùng đã nhẹ hẳn. Bạn mang ra bồn rửa nốt là xong.

Dùng hẹn giờ cho thiết bị bật tắt hằng ngày

Đèn, CO2 và sủi khí cần bật tắt đúng giờ mỗi ngày. Bật tắt bằng tay thì rất khó giữ đúng giờ ngày nào cũng như ngày nào, nên dùng hẹn giờ là cách dễ nhất. Dưới đây là một lịch mẫu để bạn hình dung. Mỗi bể sẽ có giờ giấc riêng:

• 12:30 trưa: bật CO2.
• 15:00: bật đèn.
• 22:00: tắt đèn và CO2, đồng thời bật sủi khí.
• Sủi khí chạy qua đêm đến khi CO2 bật lại vào trưa hôm sau.

Điểm đáng học ở đây là CO2 bật trước đèn một khoảng, còn sủi khí chỉ chạy lúc CO2 đã tắt.

Công tắc cho sưởi và lọc khi thay nước

Cách làm này cũng áp dụng được cho việc hằng tuần. Nếu sưởi gắn khoảng giữa thành bể, khi rút nước một phần sưởi có thể nhô lên khỏi mặt nước. Sưởi không được chạy trong tình trạng đó. Lọc cũng phải tắt, vì để lọc chạy lúc mực nước thấp dễ làm tràn nước, bừa bộn. Tuần nào cũng cúi xuống rút từng phích cắm thì lâu dần rất mỏi lưng.

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:02 Lọc thùng đặt dưới tủ bể, cần tắt khi rút nước.
• Xem video từ ▶ 3:17 Ổ cắm điện nhiều lỗ để cắm sưởi và lọc, dễ tắt cùng lúc.

Cách gọn nhất là cắm sưởi và lọc vào ổ hẹn giờ điện tử điều khiển bằng điện thoại. Nếu không dùng được loại này, hẹn giờ cơ hoặc công tắc thường cũng được. Dù dùng loại nào, bạn nên đặt chúng ngay sát dưới đáy bể, chỗ tay với tới mà không phải cúi gập người xuống sàn. Phân bón thủy sinh và những dụng cụ hay dùng cũng nên để ở chỗ thuận tay như vậy.

Chọn cây và dụng cụ để đỡ tốn thời gian

Cây thân đốt mọc nhanh, ăn nhiều dinh dưỡng và rất đẹp. Đổi lại, chúng phải tỉa thường xuyên. Tỉa một bể đã rậm mất khá nhiều thời gian, rồi còn phải cắm lại ngọn, đó lại là một việc riêng nữa.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:11 Cụm cây thân đốt đỏ mọc rậm và rất đẹp.
• Xem video từ ▶ 4:20 Đang tỉa bụi cây thân đốt đã mọc rậm trong bể.

Nếu chọn cây mọc chậm và trồng ngay từ ngày đầu, bạn có thể chỉ tỉa khoảng một tháng một lần hoặc thưa hơn, thay vì hai tuần một lần. Không phải tránh hẳn cây thân đốt. Chúng vẫn là nhóm cây rất đáng trồng. Bạn chỉ cần biết trước mình sẽ phải bỏ bao nhiêu công.

Hút nền cũng vậy. Nếu vừa hút nền vừa xả nước thay, bạn đang chạy đua với thời gian. Lượng nước được rút có hạn. Hết hạn mức đó là phải dừng, dù nền chưa sạch, nên ai cũng vội và dễ căng thẳng. Một máy hút nền không rút nước ra khỏi bể sẽ gỡ được ràng buộc này. Khi đó thay nước và hút nền thành hai việc riêng, không bắt buộc làm cùng lúc.

Chia việc lớn thành nhiều phần nhỏ

Đây có lẽ là cách dễ nhất để đỡ sức mà kết quả không đổi. Vài ví dụ:

• Lọc và ống: Thường người ta rửa lọc kèm luôn ống và bộ in-out (lily pipe). Bạn có thể tách ra, hôm nay rửa ống và lily pipe, hôm khác mới rửa lọc.
• Sủi CO2 (diffuser): Tháo sủi ra, không cần rút khỏi ống dẫn, rồi ngâm vào xô nước pha thuốc tẩy để sạch rêu hại. Việc này cũng nên làm vào một ngày khác với ngày rửa lọc và ống. Nhớ rửa sạch thuốc tẩy trước khi lắp lại.
• Tỉa cây: Tỉa cả bể một lần thật ra có hại cho cây. Bạn nên chia bể thành vài khu, ví dụ bốn khu, mỗi lần tỉa một khu. Tuần này tỉa một khu, vài tuần sau tỉa khu khác, cứ thế cho đến hết.

Làm như vậy, chẳng lần nào bạn phải bỏ ra nhiều sức như khi tỉa và cắm lại toàn bộ bể. Nguyên tắc này áp dụng được cho gần như mọi việc bảo dưỡng.

Tính trước chuyện bảo dưỡng khi dựng bể

Bố cục đá và lũa cầu kỳ trông rất đẹp, nhưng nếu muốn sau này đỡ cực thì phải tính cách đặt chúng ngay từ đầu:

• Chừa chỗ cho thiết bị: sưởi, skimmer (nếu có), lily pipe và sủi CO2.
• Chừa khe giữa vật trang trí và kính để ống hút nền đi lọt.
• Đảm bảo dụng cụ cạo rêu với tới mọi chỗ sát kính. Chỗ nào không với tới được thì rêu hại sẽ tích lại ở đó.

Loại vật liệu cũng cần cân nhắc. Đá Seiryu nhả nhiều khoáng vào nước, và chuyện này kéo theo những rắc rối riêng. Một khúc lũa lớn có thể nhả nhiều tannin, làm nước ngả màu nâu và hạ pH. Màu nước đó có thể đẹp. Nếu bạn không muốn thì nên bỏ khúc lũa đó, hoặc dùng lọc hóa mạnh để xử lý. Tất cả những chuyện này nên quyết trước khi set bể, vì khi bố cục đã xong thì sửa lại khó hơn nhiều.

Bắt đầu từ đâu

• Lần rửa lọc thùng tới, hãy thử cách tháo lõi rồi bơm bớt nước ra trước khi bê thùng.
• Cắm sưởi và lọc vào một công tắc hoặc ổ hẹn giờ đặt ở chỗ không phải cúi.
• Chia bể thành vài khu và chỉ tỉa một khu mỗi lần.
• Tách rửa ống, rửa sủi CO2 và rửa lọc ra thành những ngày khác nhau.