Kinh nghiệm nhân giống Pangio oblonga

Đây là ghi chép kèm hình ảnh về một lần Pangio oblonga sinh sản thành công trong bể nuôi của Richard Bias ở New Jersey, Mỹ.

Tin này xuất hiện trên một trang web khác vào đầu tháng 4 năm 2007. Dưới đây là nguyên văn lời Richard kể lại.

"Tuần trước, một tối muộn, tôi ngồi bệt dưới sàn sát bên bể 55 gallon (khoảng 208 lít), vừa ngắm cá vừa nói chuyện với vợ là Annemarie. Mắt tôi ngang với đáy bể. Đang nhìn con cá tỳ bà thì tôi thấy có gì đó cựa quậy trong đám đá! Tôi ghé sát lại và bảo Annemarie rằng "Anh nghĩ trong bể có giun." Cô ấy hỏi lại "Sao có được, mấy tháng nay anh có thả thêm gì vào đâu." Tôi đáp "Ừ, em nói đúng" rồi nhìn kỹ thêm. Rồi tôi kêu lên "Không phải giun, là cá chạch!" Cô ấy cùng nhìn và thấy đúng là vậy. Chúng dài chừng nửa inch (khoảng 1,3 cm), thân màu nâu xám, có mang, có mắt và cái đuôi nhỏ. Mấy con cá chạch Java của tôi đẻ rồi! (Cá nở từ trứng ra thì gọi là cá bột phải không nhỉ?) Tôi lên mạng tìm thì thấy người ta ghi chuyện nhân giống loài này từ "chưa rõ", "khó" cho đến "chưa ai làm được trong bể"... Nhìn chúng rất đẹp. Đáy bể tôi trải đá tự nhiên cỡ 1/2" đến 1" (khoảng 1,3 đến 2,5 cm), và chúng bơi luồn trong kẽ đá lẫn xung quanh... Muốn thấy chúng thì chỉ có cách soi đèn pin rồi nhìn ngược lên từ dưới đáy bể. Lúc nào chúng cũng bò tới bò lui kiếm ăn. Tôi đếm được đại khái 15 đến 20 con."

• Bể của Richard và Annemarie là bể 55 gallon Mỹ (khoảng 208 lít).
• Nhiệt độ thường ở mức 26 đến 27°C (78 đến 80°F).
• pH từ 7,8 đến 8,0.
• KH thường quanh mức 20 trở lên.
• GH từ 18 đến 22.

Bộ thông số này thường không được coi là lý tưởng cho chạch kuhli, và Richard cũng từng khá lo về chuyện đó. Một thành viên tham gia diễn đàn của cả hai trang đã khuyên anh đừng lo quá. Theo người này, điều cần làm là giữ cho cá một môi trường ổn định và sạch sẽ. Lời khuyên này rõ ràng là đúng, vì cá không thoải mái thì thường không chịu đẻ. Nó cũng khớp với một quan điểm nuôi cá lâu nay. Về lâu dài, nước sạch và cho ăn đầy đủ quan trọng hơn chuyện bắt chước y hệt độ cứng và pH ngoài tự nhiên.

Loaches Online khuyến nghị cho loài này như sau:

• Thông số nước: pH 6,4 đến 7,0, nước mềm.

Loaches Online hết sức khuyên nuôi mọi loài Pangio trên nền cát. Lý do là chúng thích chui rúc, và cát thì êm cho bộ râu mỏng manh của chúng. Riêng điểm này thì bể của Richard khác hẳn, vì anh dùng thứ mà anh gọi là "đá". So với kích cỡ con chạch kuhli thì đó đúng là những tảng đá khá to. Nhưng trong trường hợp này, có vẻ chính chúng lại là lợi thế lớn. Lớp nền đã che chở trứng và đám cá bột tí hon khỏi những con cá khác trong bể. Cá con có thể trốn yên trong kẽ đá cho tới khi đủ lớn, lúc đó cá khác không còn coi chúng là món mồi ngon trông như giun nữa. Thêm nữa, hạt đá to hơn con cá rất nhiều nên không có cạnh sắc làm cá bị thương như một số loại sỏi nhỏ. Dĩ nhiên, nuôi kuhli lâu dài thì nền cát vẫn là lựa chọn được khuyên dùng. Dù vậy, nếu muốn lặp lại thành công của Richard với loài này hay một loài Pangio khác thì cách trải sỏi lớn như bể của anh rất đáng để cân nhắc. Cách này cũng giống mẹo của những người nhân giống cá Danio. Họ rải bi thủy tinh kín đáy bể để trứng lọt xuống kẽ giữa các viên bi, nhờ vậy cá bố mẹ vốn hay ăn trứng không ăn được.

Đây là những tấm ảnh đầu tiên Richard đăng vào ngày 17 tháng 4 năm 2007, chụp từ dưới đáy bể lên.

Ngày 14 tháng 6 năm 2007, Richard đăng thêm mấy tấm ảnh này. Lúc này cá con đã thường xuyên lên mặt nền kiếm ăn và đủ lớn để không bị cá khác trong bể ăn thịt.

Bên dưới là ảnh cá mẹ, chụp từ dưới đáy bể lên.

Ngày 22 tháng 8 năm 2007, Richard gửi thêm ảnh. Đám cá con đã lớn lên nhiều. Anh kể rằng cứ tới giờ cho ăn là cả bầy cá đói lúc nhúc quấn vào nhau.

Đây là vài con cá con cùng cá mẹ, và có vẻ cá mẹ lại đang mang đầy trứng. Tấm ảnh này rất hợp để khép lại câu chuyện, vì nó cho thấy cả bầy dễ thương và ngoe nguẩy thế nào.

Xin chúc mừng Richard với thành công này và cảm ơn anh đã chia sẻ những tấm ảnh. Chúc anh may mắn trong những lứa đẻ tiếp theo.

Câu chuyện này cho thấy rất rõ rằng cá khỏe thì thoải mái, và cá thoải mái thì muốn sinh sản. Một bể ổn định, điều kiện tốt là quan trọng nhất. Rõ ràng đàn cá này không hề bị cản trở bởi chất nước hơi khác so với ngoài tự nhiên. Có những loài bắt buộc phải có đúng các thông số này thì trứng mới nở. P. oblonga thì có vẻ không nhạy cảm đến vậy, và hy vọng các loài Pangio khác cũng thế.

Ảnh: Richard Bias