Setup bể · video 16:37 · đọc khoảng 7 phút · phần 2/7

Lắp thiết bị cho bể thủy sinh: phông nền, đèn, lọc, sưởi và CO2

Bài viết của AquaTome, dựa trên video của MJ Aquascaping

Video gốc: EP:2 Complete Aquascaping Beginners Guide - Preparing the setup, kênh MJ Aquascaping · 16:37

Tóm tắt nhanh

  • Phông nền không bắt buộc, nhưng nó che được dây điện và ống lọc phía sau bể nên nhìn gọn hơn hẳn.
  • Phim tĩnh điện dễ dán hơn nhưng chạm vào là bong, còn phim có keo bám kính ngay nhưng hay cuộn mép và dính vào nhau.
  • Bể low tech chỉ cần bể, đèn, lọc và sưởi, còn bể high tech thêm bộ CO2.
  • Sưởi của cả hai bể đều để 25°C, và sưởi rời nên đặt sao cho không chạm vào lọc.
  • Bộ CO2 lắp theo thứ tự bình, van giảm áp, van điện, van một chiều rồi tới chỗ sủi, và chưa cần chạy CO2 cho tới khi bể đã trồng cây và châm nước.

Mua đủ đồ rồi thì việc tiếp theo là lắp hết thiết bị lên bể trước khi đổ nền và dựng bố cục. Làm phần này lúc bể còn khô và trống sẽ dễ hơn nhiều. Bạn dán phông thoải mái, đi dây gọn gàng và chỉnh vị trí lọc, sưởi mà không phải nhúng tay vào nước.

Ví dụ ở đây là hai bể 55 lít đặt cạnh nhau. Một bể low tech, chi phí thấp. Bể còn lại là high tech, đầu tư nhiều hơn và có CO2. Bài đi lần lượt từng món: phông nền, đèn, lọc trong, lọc ngoài, sưởi rời, cuối cùng là ráp bộ CO2 từ bình tới chỗ sủi.

Hai bể khác nhau ở những món nào

Trong video

Hạng mụcBể low techBể high tech
Kính bểKính thường (float glass)Kính siêu trong (optiwhite)
Phông nềnPhim dán có keo, rẻ hơnPhim tĩnh điện, đắt hơn một chút
ĐènChihiros B seriesTwinstar E series
LọcLọc trong Superfish Aquaflow 200Lọc ngoài Oase Filtosmart 100 Thermo, có sẵn sưởi
SưởiSưởi rời đặt trong bểNằm sẵn trong lọc
CO2Không dùngBình 500 g, van giảm áp, van điện, chỗ sủi, ống dẫn

Về kính, chỉ cần nhớ một điều. Kính optiwhite có chất lượng cao hơn và độ trong cao hơn, nên nhìn cây và cá qua đó rõ hơn. Bể dùng kính thường vẫn chơi tốt, chỉ là không trong bằng.

Có nên dán phông nền không, dán loại nào

Phông nền là món tùy chọn. Nhưng phía sau bể lúc nào cũng có dây điện và ống lọc, và chẳng ai muốn thấy mấy thứ đó lộ ra trong bố cục. Một tấm phim dán mặt sau làm cả bể trông sạch sẽ hơn hẳn. Có hai loại phổ biến:

Trong video

  • Phim tĩnh điện: dán dễ hơn và nhìn đẹp hơn một chút. Nhược điểm là nó chỉ áp hờ vào kính, lỡ tay chạm vào là bong ra.
  • Phim có keo: rẻ hơn và bám vào kính ngay khi áp lên. Khổ nỗi nó hay cuộn mép lại. Nếu hai mặt keo dính vào nhau thì phim để lại vết hằn, và gần như phải làm lại từ đầu.

Không loại nào hơn hẳn. Bạn chọn theo túi tiền và theo việc mình có hay đụng vào mặt sau bể không. Nếu dán phim keo, hãy bóc lớp đế từ từ và giữ cho mép phim đừng gập lại.

Gắn đèn và cài đặt

Đèn Chihiros B series cho bể low tech không phải loại rẻ nhất, nhưng giá vẫn dễ chịu. Mục tiêu vẫn là một bể thủy sinh có cây mọc đàng hoàng, nên đừng tiết kiệm đến mức đèn yếu. Đèn này khá sáng, trồng được phần lớn các loại cây. Nó có app điều khiển, trong đó cài được chế độ bình minh và hoàng hôn cho đèn sáng lên và tối đi từ từ. Hộp có sẵn bộ kết nối app, nguồn điện và hai chân kẹp hai bên thành bể. Chân kẹp nhìn hơi rẻ tiền, nhưng tổng thể vẫn ổn.

Bể thủy sinh có cây xanh tốt, đèn LED gắn trên thành bể bằng chân kẹp.
Bể thủy sinh có cây xanh tốt, đèn LED gắn trên thành bể bằng chân kẹp. Ảnh: Lime Huang, CC BY-SA 3.0

Trong video

Đèn Twinstar E series cho bể high tech có phổ màu RGB, tức là có cả LED xanh lá, đỏ, xanh dương và cam. Nhờ phổ này mà màu cây và màu cá lên rõ hơn. Chân đèn bằng acrylic trong suốt, nhìn tối giản và không làm rối bố cục. Đèn này không có app. Đổi lại nó có remote hẹn giờ 6, 8 hoặc 10 tiếng, chỉnh được độ sáng khoảng bảy nấc và có nút bật tắt. Lúc lắp nhớ bóc lớp phim bảo vệ trên chân đèn.

Lắp lọc trong cho bể low tech

Lọc trong là món đơn giản nhất. Thân lọc có núm vặn chỉnh lưu lượng, và đầu ra nước xoay được.

Lọc trong Suisaku đã lắp ống đầu ra, sẵn sàng đặt vào bể.
Lọc trong Suisaku đã lắp ống đầu ra, sẵn sàng đặt vào bể. Ảnh: Ofkun, CC BY-SA 4.0

Trong video

  1. Chọn một góc bể để đặt lọc.
  2. Ép các núm hít phía sau lọc vào kính cho chắc.
  3. Xoay đầu ra sao cho dòng nước chảy theo hướng bạn muốn.
  4. Vặn núm để tăng hoặc giảm dòng chảy cho hợp với bể.

Lắp lọc ngoài cho bể high tech

Hộp lọc ngoài có vật liệu lọc vi sinh, ống dẫn, thanh phun mưa, ống nối dài đầu hút và một túi phụ kiện. Trong túi có bốn chân cao su lót dưới đáy lọc để giảm rung và giảm tiếng ồn. Món này nhỏ nhưng đừng quên lắp.

Lọc ngoài đặt trong tủ dưới bể, ống dẫn nối sẵn, bên cạnh là xô nước.
Lọc ngoài đặt trong tủ dưới bể, ống dẫn nối sẵn, bên cạnh là xô nước. Ảnh: Fish Tank Society, CC BY-SA 4.0

Trong video

  1. Mở lọc ra. Bên trong có ba ngăn: ngăn đầu và ngăn giữa chứa bông lọc, ngăn cuối chứa sưởi.
  2. Muốn thì có thể thay một miếng bông bằng vật liệu lọc vi sinh. Để nguyên như nhà sản xuất cũng được.
  3. Chỉnh sưởi về 25°C cho bằng nhiệt độ bể low tech, rồi lắp sưởi lại và khóa vào vị trí. Nếu không dùng sưởi thì đậy ngăn đó bằng nắp đi kèm.
  4. Đặt lọc lên bốn chân cao su, nối ống vào bể.

Có một bước nâng cấp tùy chọn nhưng rất đáng làm. Ống zin của lọc cứng và khó uốn. Khi lọc nằm trong tủ dưới bể, ống phải vòng lên mép bể và thường không chịu cong theo ý. Thay bằng ống silicon mềm thì đi ống dễ hơn nhiều. Đầu vào và đầu ra bằng nhựa đen cũng có thể thay bằng bộ lily pipe thủy tinh, trong đó đầu hút có sẵn phần hút váng mặt nước. Khi bể đầy nước, ống thủy tinh gần như biến mất, còn ống mềm giấu gọn trong tủ. Đặt cạnh cái lọc trong của bể low tech mới thấy rõ chênh lệch về ngân sách.

Đặt sưởi rời trong bể low tech

Hộp sưởi rời chỉ có thân sưởi, dây và tờ hướng dẫn. Có vẻ nó chỉ cần cắm điện là chạy, nhưng vẫn nên đọc qua hướng dẫn đi kèm trước khi dùng. Sưởi cũng để 25°C.

Thân sưởi rời có dây điện và giác hút, chưa lắp vào bể.
Thân sưởi rời có dây điện và giác hút, chưa lắp vào bể. Ảnh: Ewkaa, CC BY-SA 3.0

Trong video

Chỗ đặt sưởi cần chú ý mấy điểm:

  • Kéo lọc ra phía trước một chút, đặt sưởi phía sau lọc cho khuất.
  • Sưởi không chạm vào thân lọc, để lỡ sưởi nóng lên thì cũng không làm hỏng nhựa.
  • Quanh thân sưởi còn đủ chỗ cho nước lưu thông.
  • Khe giữa sưởi, lọc và kính đủ rộng để cá không bị kẹt.

Tới đây bể low tech đã đủ thiết bị: bể, đèn, lọc và sưởi.

Ráp bộ CO2 từng bước

CO2 là thứ làm nên một bể high tech, và cũng là phần nhiều người mới ngại nhất. Bộ trọn gói gồm bình CO2 500 g, van giảm áp, van điện (solenoid), chỗ sủi và ống dẫn. Van điện quan trọng vì nó cho phép tắt CO2 vào ban đêm và chỉ chạy ban ngày, lúc cây thật sự cần.

Trong video

  1. Dựng bình đứng. Bình 500 g khó tự đứng, nên cần thêm đế. Bình CO2 nhiều khả năng phải luôn để thẳng đứng. Nếu chưa chắc về loại bình của mình thì cứ dựng đứng cho an toàn.
  2. Bóc tem niêm phong. Tem này chỉ báo bình còn mới, không ảnh hưởng gì.
  3. Kiểm tra đầu ren. Đầu ren của bình và của van giảm áp phải cùng một chuẩn. Nhìn xem trong van có vòng đệm cao su trắng không, vì vòng này chặn CO2 xì ra ở chỗ nối.
  4. Vặn van vào bình. Không cần siết thật mạnh. Dùng cờ lê vặn thêm một chút cho vừa chặt là được.
  5. Mở bình và nhìn đồng hồ. Kim đồng hồ nhích lên nghĩa là van đã có áp. Để nguyên như vậy rồi làm phần ống.
  6. Nối ống cứng từ van giảm áp tới van điện. Đoạn này dùng ống silicon đen, loại cứng và chắc. Luồn ốc nối vào ống, ấn mạnh tay cho ống vào hết rồi siết lại.
  7. Chú ý mũi tên trên van điện. Mũi tên chỉ chiều khí đi. Ống từ van giảm áp cắm vào đầu vào, ống mềm trong suốt cắm ở đầu ra.
  8. Kéo ống mềm tới chỗ sủi. Cả cụm bình và van có thể cất vào tủ. Ống trong suốt luồn qua lỗ sau tủ, đầu kia gắn chỗ sủi rồi tạm dán lên kính bể.
  9. Lắp van một chiều. Van này chặn nước chảy ngược từ chỗ sủi về van giảm áp, là một món an toàn. Cắt ống ở vị trí càng gần chỗ sủi càng tốt, lắp van vào với mũi tên chỉ lên phía chỗ sủi.
  10. Đi ống cho gọn. Dùng núm hít đi kèm để ống bám dọc theo kính trong và ngoài bể, khỏi lủng lẳng.

Lắp xong thì cứ để đó. Bể chưa có cây thì chưa cần CO2. Chỉ khi đã trồng cây và châm đầy nước mới cần chỉnh lại bộ này và cho chạy.

Bắt đầu từ đâu

  • Dán phông nền trước tiên, lúc bể còn trống và chưa vướng đèn hay ống.
  • Gắn đèn, lọc và sưởi, chỉnh cả hai sưởi về cùng 25°C, kiểm tra sưởi không chạm lọc.
  • Nếu chơi high tech, ráp bộ CO2 theo đúng thứ tự: bình, van giảm áp, van điện, van một chiều, chỗ sủi. Xem kỹ mũi tên chiều khí ở từng van.
  • Đi dây điện và ống cho gọn ra sau bể, rồi chuyển sang bước đổ nền, dựng bố cục, châm nước và dark start.

Trong video

Câu hỏi thường gặp

Bể low tech có cần CO2 không?

Không cần. Bộ tối thiểu cho bể low tech là bể, đèn, lọc và sưởi. Bộ CO2 là món riêng của bể high tech.

Lắp CO2 xong có nên mở cho chạy luôn không?

Chưa nên. Lúc này bể chưa có cây và chưa có nước. Mở bình chỉ để kiểm tra áp và chỗ nối, rồi đợi trồng cây, châm đầy nước xong mới chỉnh và cho chạy.

Van một chiều nên lắp ở đâu?

Lắp càng gần chỗ sủi càng tốt, mũi tên chỉ về phía chỗ sủi. Đặt sai chiều thì khí không đi được, nên trước khi siết lại cứ nhìn kỹ mũi tên.

Lọc ngoài có cần thay ống mềm và lily pipe thủy tinh không?

Không bắt buộc, lọc vẫn chạy bình thường với ống zin. Ống mềm có ích nhất khi lọc đặt trong tủ và ống phải uốn vòng lên mép bể. Lily pipe thủy tinh chủ yếu cho đẹp.

Sưởi rời đặt sát lọc có sao không?

Nên chừa khoảng cách để sưởi không chạm thân lọc, phòng khi sưởi nóng lên làm hỏng nhựa. Khe hở cũng phải đủ rộng để nước lưu thông quanh sưởi và cá không chui vào kẹt.

Thiết bị trong video

Tên và mốc thời gian lấy từ video. Liên kết tiếp thị: trang có thể nhận hoa hồng khi bạn mua qua liên kết.