Nuôi cá rìu (hatchetfish): bể, bầy, thức ăn và nắp chống nhảy

Cá rìu (hatchetfish) thoạt nhìn khá giống cá tetra. Điểm làm nó khác hẳn là phần bụng dưới phình sâu xuống như lưỡi rìu, và chỗ phình đó là nơi chứa dạ dày của cá. Loài này dễ thương, lạ mắt và không quá kén ăn. Tuy vậy nó có hai điểm hay làm người mới mất cá: rất nhạy khi nước thay đổi, và rất hay nhảy.

Bài này đi qua những gì cần chuẩn bị trước khi mua cá rìu: bể bao nhiêu lít, nuôi bao nhiêu con, cho ăn gì, giữ nước thế nào và vì sao không được bỏ qua cái nắp.

Cá rìu trông thế nào, có những loại nào

Loại hay gặp nhất là cá rìu bạc (silver hatchetfish). Ngoài ra còn có nhiều màu khác như đỏ, tím, cam pha xanh. Ở chỗ bạn có loại nào thì phụ thuộc vào việc tiệm cá quanh đó nhập loại gì.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:09 Ảnh cá rìu bạc bơi sát mặt nước, vây ngực vểnh lên, hiện trên điện thoại.

Cá rìu sống ở sát mặt nước. Miệng của nó hướng lên trên, và cá hay ngoi lên mặt để đớp không khí. Vây ngực của nó cũng vểnh lên, nhìn hơi giống cá chuồn. Nhiều khả năng bộ vây này giúp cá giữ mình ở tầng mặt và bật khỏi mặt nước khi nhảy, nhưng đây mới là phỏng đoán.

Bể bao nhiêu lít là đủ

Ảnh chụp cận cảnh làm cá rìu trông to hơn thực tế. Cá trưởng thành chỉ dài khoảng 2,5–4 cm, tùy loài. Cá nhỏ nên bể không cần lớn, tối thiểu khoảng 40 lít là nuôi được.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:38 Bể nhỏ bày đá, cây thủy sinh, có đàn cá nhỏ bơi phía trên.

Có điều cá rìu là cá bầy, mà nuôi cá bầy thì bể rộng hơn luôn có lợi. Nếu định nuôi một đàn đông thì nên tính bể lớn hơn mức tối thiểu.

Nên nuôi bao nhiêu con

Ít nhất là 6 con. Có điều với 6 con, cá thường bơi tản mát khắp bể chứ không kết thành bầy rõ ràng. Muốn thấy cả đàn bơi chung với nhau thì cần gấp đôi, tức khoảng 12–15 con.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:13 Vài con cá bơi rải rác khắp bể, chưa kết thành bầy.
• Xem video từ ▶ 2:33 Đàn cá nhỏ bơi tản mát trong bể có đá và rêu.

Một đàn tetra neon chỉ còn khoảng 6 con cũng y như vậy: mỗi con một hướng, nhìn không ra bầy. Nếu bạn nuôi cá rìu để ngắm cảnh cả đàn bơi chung thì đừng tiếc mấy con lẻ.

Giữ nước ổn định quan trọng hơn thông số đẹp

Cá rìu nhạy với thông số nước. Cái làm chết cá thường không phải con số lệch chút ít so với lý tưởng, mà là thông số bị thay đổi đột ngột.

Cá có khả năng quen dần với nước trong bể, kể cả khi nước đó chưa thật sự hợp với nó. Một khi cá đã quen thì việc của bạn là giữ thông số như vậy, đừng đổi đột ngột. Lúc nước bị đổi là lúc cá yếu đi và dễ chết.

Cho cá rìu ăn gì

Cá rìu ăn được các loại thức ăn thông thường:

• Cám viên, cám vảy.
• Trùn chỉ, bo bo, cả loại đông lạnh.
• Thức ăn sống, loại này tốt hơn thức ăn chế biến sẵn.

Trùn chỉ và thức ăn đông lạnh là món tốt cho hầu hết các loài cá, cá rìu cũng vậy. Nếu có điều kiện thì cho ăn đồ sống xen kẽ với cám.

Vì sao bể nuôi cá rìu phải có nắp

Đây là điểm quan trọng nhất khi nuôi loài này. Cá rìu nhảy rất thường xuyên, chứ không phải thỉnh thoảng mới nhảy một lần. Người đã từng nuôi cá rìu hầu như ai cũng biết chuyện này.

Bể không nắp thì sớm muộn gì bạn cũng thấy cá chết khô ngoài sàn. Cách duy nhất chắc chắn là đậy nắp kín. Nếu bể đang dùng chưa có nắp vừa thì nên tìm nắp trước rồi mới mua cá.

Bày bể thế nào

Đá xếp chồng tạo hang và vài bụi cây là đủ cho cá có chỗ trốn. Cây thủy sinh luôn là lựa chọn tốt, nhưng cá rìu không cần một bể trồng kín cây. Phần lớn thời gian nó ở sát mặt nước, nên cách bày ở tầng đáy không ảnh hưởng nhiều đến cá.

Có cho cá rìu đẻ được không

Hầu hết cá rìu bán ngoài tiệm là cá bắt ngoài tự nhiên. Người ta biết cá đẻ thế nào, nhưng rất khó dựng lại môi trường đủ giống nơi chúng sống để cá chịu đẻ. Cho một loài cá đẻ thì phải đáp ứng đúng những gì nó cần, và với cá rìu thì việc đó rất khó. Nếu bạn mới chơi, nuôi cá rìu để ngắm là hợp lý hơn.

Bắt đầu từ đâu

1. Chuẩn bị bể từ khoảng 40 lít trở lên và có nắp đậy kín trước khi mua cá.
2. Tính sẵn số lượng: tối thiểu 6 con, tốt nhất là 12–15 con để cá bơi thành bầy.
3. Sau khi thả cá, giữ thông số nước như cũ, đừng đổi đột ngột.
4. Cho ăn cám xen với trùn chỉ, bo bo hoặc thức ăn sống.