Set bể cá ốc Tanganyika: cách ly cá, rải vỏ ốc và thả đàn similis

Cá ốc (shell dweller) là nhóm cichlid nhỏ ở hồ Tanganyika, châu Phi. Chúng sống, đẻ và nuôi con trong vỏ ốc rỗng. Cá nhỏ nên vừa với bể cỡ vừa, nhưng vẫn giữ đủ tính cách của cichlid: giữ lãnh thổ, đào cát, đánh nhau, ve vãn nhau suốt ngày. Ngồi xem bể cá ốc khó mà chán.

Các bước dưới đây áp dụng cho một đàn similis thả vào bể chính: cách ly cá mới, chuẩn bị vỏ ốc, chọn số lượng cá, và biết trước cá sẽ làm gì trong những ngày đầu.

Vì sao nên chọn cá ốc cho bể nhỏ

Trong số cichlid châu Phi có rất nhiều loài nhỏ sống tốt trong bể không lớn. Cá ốc là nhóm thú vị hơn cả vì mọi hoạt động của chúng xoay quanh vỏ ốc. Vỏ là nhà, là chỗ trốn, là chỗ nuôi con. Hễ có con khác lại gần là cá lao vụt vào vỏ, lát sau mới ló đầu ra xem đã yên chưa.

Trong video

• Xem video từ ▶ 5:16 Nhiều vỏ ốc các kiểu nằm trên nền cát trắng làm nhà cho cá.
• Xem video từ ▶ 5:26 Những vỏ ốc đỏ trắng rải trên nền cát trắng trong bể cá ốc.

Bể cá ốc lúc nào cũng có chuyện để xem. Cá đực đánh nhau, các cặp múa ve vãn, cá liên tục sửa sang nhà và đắp lại cát. Nếu bạn thích tính cách cichlid mà không có chỗ cho bể lớn, đây là lựa chọn rất đáng thử. Nhóm cá này cũng chưa được nhiều người chơi để ý như nó đáng được.

Dựng bể cách ly thế nào cho đơn giản

Nhiều người chơi không cách ly cá mới, hoặc có cách ly nhưng không đủ lâu. Thật ra bể cách ly không cần gì cầu kỳ:

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:14 Bể cách ly nhỏ có ống PVC làm chỗ trú và lọc chai.
• Xem video từ ▶ 1:29 Hai chai nhựa chứa sứ lọc gắn máy bơm làm lọc tự chế.

• Bể: một bể nhỏ để dư là được. Không có bể thì dùng thùng nhựa trong, miễn nhìn được vào trong để theo dõi cá.
• Lọc: có thể tự chế bằng chai nhựa gắn máy bơm thả chìm (powerhead), bên trong cho sứ lọc.
• Vật liệu lọc: lấy sứ lọc đã chạy vi sinh sẵn từ một bể khác. Nên luôn để dư một ít vật liệu lọc trong bể đang chạy hoặc trong lọc tràn (sump). Khi cần dựng bể cách ly gấp, bạn chỉ việc nhấc ra dùng ngay.
• Sưởi: gắn một cây sưởi cho bể.
• Chỗ trốn: thả vài khúc ống, co nối PVC dư. Chúng chìm sẵn và cá ốc rất thích chui vào. Cây hay đồ trang trí khác cũng được.

Cách ly bao lâu và chuyển cá sang bể chính

Đàn similis ở bể cách ly khoảng một tháng. Trong thời gian đó vẫn dựng bể chính song song được, nên không mất thêm thời gian chờ. Mua cá trước cũng có nghĩa là bạn biết chắc mình sẽ nuôi loài gì ngay từ lúc bắt đầu set bể.

Hết thời gian cách ly, việc chính trước khi chuyển là chỉnh các thông số nước của bể chính cho khớp với bể cách ly. Nước giống nhau thì cá đỡ sốc khi sang nhà mới.

Chuẩn bị vỏ ốc cho bể

Với cá ốc, vỏ ốc là thứ bắt buộc phải có. Có thể làm như sau:

1. Chọn vỏ tròn, nhiều cỡ. Ở đây dùng ba cỡ khoảng 2,5 cm, 4 cm và 5 cm, màu sắc lẫn lộn.
2. Chuẩn bị số lượng nhiều, khoảng 100 vỏ cho một bể.
3. Luộc vỏ trước khi cho vào bể để chắc chắn vỏ sạch, an toàn cho cá.
4. Thả vỏ vào bể. Phần lớn vỏ sẽ nổi vì còn bọt khí kẹt bên trong. Bạn phải cầm từng vỏ lên xoay cho khí thoát hết. Việc này khá mất công nhưng chỉ làm một lần.
5. Rải vỏ ngẫu nhiên khắp bể, ấn nhẹ cho vỏ lún một chút vào nền.

Nền cát cứ để phẳng, không cần bày biện gì thêm. Cá ốc sẽ tự sắp xếp lại theo ý chúng, nên công dựng bố cục trước gần như không có ý nghĩa.

Thả bao nhiêu cá để thành đàn

Khoảng 20 con similis là số lượng tốt để bắt đầu một đàn. Thả đủ số này thì gần như chắc chắn có cả đực lẫn cái, và cá tự ghép cặp với nhau.

Cá sẽ làm gì sau khi thả

Ngày đầu tiên cá gần như chỉ trốn trong vỏ. Đây là chuyện bình thường, không cần lo.

Những ngày sau, khi đã quen bể, cá bắt đầu sống đúng tập tính. Mỗi con tự chia lãnh thổ và dọn nhà. Chúng kéo vỏ đi chỗ khác, vùi bớt vỏ xuống cát và đắp cát thành gò theo ý mình. Chỉ trong một ngày, bố cục bể đã khác hẳn lúc mới rải vỏ. Từ đó về sau bể sẽ còn đổi liên tục.

Sau khoảng vài tuần, đàn ổn định và bắt đầu đẻ. Trong bể có ít nhất ba cặp đã ra cá con. Cá chịu đẻ trong bể mới thường là dấu hiệu cho thấy cá đã thấy thoải mái với bể.

Bắt đầu từ đâu

1. Dựng bể cách ly trước khi mua cá. Lấy sứ lọc đã có vi sinh từ một bể đang chạy, thêm sưởi và vài khúc PVC.
2. Mua đàn khoảng 20 con, nuôi cách ly khoảng một tháng. Tranh thủ thời gian này để set bể chính.
3. Mua khoảng 100 vỏ ốc nhiều cỡ, luộc sạch, xả hết khí rồi rải khắp nền cát phẳng.
4. Chỉnh nước bể chính cho khớp với bể cách ly rồi mới chuyển cá. Sau đó cứ để cá tự sắp xếp lại bể.