Set bể nano 36 lít đi thi: lũa, đá, dán nền mờ, lắp lọc

Bể này được dựng cho một cuộc thi thủy sinh do Aquaflora và Vivarium tổ chức. Mọi người tham gia nhận cùng một loại bể, cùng vật liệu bố cục và cây. Họ tự set ở nhà, nuôi cho cây lên rồi nộp ảnh để giám khảo chấm. Những năm trước, bể phải mang đến hội chợ Vivarium khoảng năm tháng sau ngày dựng. Năm nay hội chợ bị hủy vì dịch nên phần chấm chuyển sang trực tuyến, và ảnh cuối phải chụp xong trước ngày 2 tháng 11.

Dù bạn không đi thi, quy trình này vẫn đáng tham khảo cho ai sắp set một bể nano trồng nhiều cây. Nó gồm cách dựng thử bố cục mà không làm xước bể, cách dán lũa đá cho chắc, cách dán nền mờ phía sau, và cách lắp một bộ lọc lớn vào bể nhỏ.

Bể và vật liệu gồm những gì

• Bể: kính Opti White, tức loại kính siêu trong, ít ngả xanh ở mép như kính thường. Kích thước 40 cm ngang, 30 cm cao, 30 cm sâu, chứa khoảng 36 lít.
• Bố cục: đá nham thạch đen (black lava rock) và lũa spiderwood.
• Cây: khoảng 15 loại, có cả cây cấy mô (in vitro) lẫn cây trồng chậu.
• Thiết bị: lọc thùng JBL CristalProfi e701, đèn nano và một bộ CO2.

Làm sao dựng bố cục khi chưa giỏi phần lũa đá

Nhiều người chơi thích trồng cây hơn là xếp lũa đá, và phần bố cục thường mất thời gian nhất. Một cách đơn giản là lưu những bể mình thích trên Instagram thành một bộ sưu tập để lấy cảm hứng. Đừng chép nguyên một bể nào cả, mà hãy nhặt ý từ nhiều bể.

Sau đó bạn làm một cái "dojo", tức một khuôn tập bố cục:

1. Lấy chính thùng carton đựng bể, vì nó có kích thước gần bằng bể.
2. Cắt bỏ mặt trước và mặt trên của thùng.
3. Xếp thử đá và lũa trong thùng, đổi đi đổi lại cho đến khi ra một bố cục thấy thú vị và có tiềm năng.
4. Ưng rồi thì tháo ra và dựng lại y như vậy trong bể thật.

Cách này cho phép bạn thử bao nhiêu lần cũng được mà không lo đá cào xước kính. Nó tốn thêm chút công nhưng rất đáng, nhất là với bể kính siêu trong.

Dán lũa và đá thế nào cho chắc

Phần lớn khối bố cục nên được dán liền với nhau để không đổ khi trồng cây hay đổ nước. Cách làm như sau:

1. Xé giấy vệ sinh thành mẩu nhỏ, vo nén chặt lại.
2. Nhét các mẩu giấy vào khe giữa đá và lũa.
3. Nhỏ một ít keo dán siêu tốc (superglue) lên chỗ giấy. Keo phản ứng với giấy, đông cứng lại và khóa các mảnh vào nhau rất chắc.

Keo dán siêu tốc dùng kiểu này không gây độc cho cá hay tép, nên không cần lo. Khi khối chính đã cố định, bạn thêm các nhánh spiderwood nhỏ để làm chi tiết. Chi tiết nhỏ có thể làm một bố cục đẹp lên hẳn hoặc hỏng đi, nên phần này đáng bỏ công.

Dán decal nền mờ phía sau bể

Decal nền mờ cho mặt sau một lớp trắng đục nhẹ trông khá sạch. Các bước:

1. Cắt một miếng decal theo mặt sau bể. Lỡ cắt hụt khoảng 1 cm ở dưới cũng không sao, vì phần đó nằm sau lớp nền dày 10–15 cm nên không ai thấy.
2. Xịt nước lên mặt kính sau, lau một lượt cho hết bụi.
3. Xịt nước lần nữa, xịt nhiều tay. Kính càng ướt thì decal càng dễ chỉnh vị trí.
4. Bóc lớp bảo vệ của decal và áp lên kính đúng chỗ.
5. Dùng một tấm thẻ cứng, ví dụ thẻ ngân hàng, gạt từ giữa ra để đẩy hết nước phía sau ra ngoài. Gạt đến khi không còn bọt khí.
6. Lấy dao rọc giấy sắc cắt phần decal thừa ở mép.

Trồng cây và đổ nước

Cây được sơ chế trước rồi mới trồng. Gần 15 loại cây đi vào bể ở bước này. Bể có thể chưa hoàn chỉnh ngay lần trồng đầu. Ở đây, một số loại rêu sẽ được bổ sung sau, lấy từ các bể khác khi đã tỉa xong. Trồng xong thì đổ nước đầy bể rồi mới lắp lọc và CO2.

Lắp lọc lớn cho bể nhỏ

Bộ lọc dùng ở đây là JBL CristalProfi e701. Lọc này đã chạy hai ba năm, giá phải chăng và rất êm. Công suất khoảng 700 lít/giờ, khá lớn so với bể 36 lít. Người set muốn bể có nhiều vật liệu lọc nên vẫn chọn nó.

Để bớt dòng chảy, đầu ra lắp một ống spin pipe. Đầu ống này có dạng tròn, nước thoát ra từ cả hai phía nên dòng chảy dịu hơn, không tạo thành một luồng mạnh trong bể.

Đèn đã đủ chưa

Sau khi lắp đèn, câu hỏi còn bỏ ngỏ là đèn nano có đủ sáng không. Lũa spiderwood nhiều nhánh nên đổ bóng khá nhiều xuống phía dưới. Có thể sẽ phải thêm đèn sau, tùy cây phát triển ra sao. Với bể nhiều lũa, bạn nên để ý những vùng nằm trong bóng lũa trong vài tuần đầu.

Bắt đầu từ đâu

• Giữ lại thùng carton của bể, cắt mặt trước và nắp để có chỗ xếp thử lũa đá.
• Chuẩn bị keo dán siêu tốc và giấy vệ sinh trước khi đưa bố cục vào bể.
• Nếu muốn nền mờ, hãy dán decal khi bể còn khô và trống, chuẩn bị sẵn bình xịt, thẻ cứng và dao sắc.
• Nếu lọc quá mạnh so với bể, tìm một đầu ra kiểu spin pipe để chia dòng.