Sơ chế cây thủy sinh trước khi trồng: cây chậu, in vitro, cây thân

Cây thủy sinh mua về hiếm khi trồng thẳng xuống nền được ngay. Cây chậu còn dính bông đá, cây in vitro nằm trong nước hoặc gel dinh dưỡng, cây thân thì có khi quá cao hoặc quá thưa. Nếu bỏ qua khâu sơ chế, bể nhìn lộn xộn ngay từ ngày đầu.

Dưới đây là cách xử lý từng loại cây trước khi trồng, kèm vài việc nên làm với bể trước hôm trồng. Ví dụ đi theo một bể khoảng 70 lít có lũa và đá.

Bể cần chuẩn bị gì trước hôm trồng

Bể trong ví dụ đã chạy nước khoảng ba tuần trước khi trồng cây. Có hai lý do. Thứ nhất, lọc chạy sẵn thì vi sinh có thời gian bắt đầu phát triển. Thứ hai, lũa mới thường ra màu nước (tannin), và chưa biết lũa sẽ ra nhiều hay ít. Ngâm sẵn trong bể ba tuần là cách để biết trước.

Đến hôm trồng thì xả nước ra và làm sạch bể một chút rồi mới bắt đầu trồng. Cách này không bắt buộc. Nhiều người trồng cây ngay hôm set bể. Nhưng nếu bạn chưa mua cây ngay được thì cho bể chạy nước trước cũng không phí thời gian.

Gỡ bông đá khỏi cây chậu thế nào

Cây chậu thường đựng trong cốc nhựa, rễ bám trong một khối bông đá. Bông đá nên gỡ đi càng nhiều càng tốt. Để lại trong bể thì nhìn xấu, mà bông đá cũng có chứa dinh dưỡng.

1. Bóp nhẹ quanh cốc nhựa cho khối bông đá lỏng ra, sau đó rút cả cụm ra.
2. Khối bông đá thường gồm hai nửa. Tách đôi nó ra trước. Nửa đầu thường ra dễ.
3. Nửa còn lại hay bị rễ đâm xuyên kín. Lúc này dùng nhíp hoặc vật nhọn khều từng chút bông đá ra khỏi rễ.
4. Làm lần lượt với tất cả các chậu.

Khâu này tốn công và chán. Nhưng đáng làm, nhất là với cây buộc lên lũa, vì bông đá dính trên lũa nhìn rất lộ.

Xử lý cây in vitro dạng nước và dạng gel

Cây in vitro có hai kiểu đóng gói phổ biến, và cách xử lý hơi khác nhau.

Với cây trải nền in vitro, bước tiếp theo là chia nhỏ. Đầu tiên gỡ nhẹ cả khối thành vài phần dễ cầm. Sau đó tách từng phần ra thành những cụm nhỏ riêng lẻ. Tách được càng nhiều cụm thì càng phủ được nhiều diện tích tiền cảnh với cùng một cốc cây.

Cây thân và cây trồng cạn: cắt tỉa trước khi trồng

Với cây thân như Rotala green, muốn bụi cây dày hơn thì cắt đôi từng ngọn. Trồng cả phần dưới lẫn phần ngọn. Như vậy số cây trồng xuống gấp đôi so với lúc mua.

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:28 Dùng kéo cắt tỉa bó cây thân trên khay trước khi trồng.
• Xem video từ ▶ 3:52 Cắt ngọn cây thân bằng kéo để bụi cây dày hơn.

Ranunculus inundatus trong ví dụ là cây trồng cạn và hơi cao. Cách xử lý là cắt bỏ hết các cuống dài, chỉ còn lại phần gốc rễ rồi trồng. Cây sẽ ra lá mới nhỏ hơn nhiều.

Đừng vội bỏ cây tỉa

Cây tỉa từ những lần trước có thể giữ lại trong một lọ nhỏ thay vì vứt đi. Trong ví dụ, vài nhánh Cryptocoryne lấy từ lọ cây tỉa đó được trồng luôn vào bố cục mới.

Trong video

• Xem video từ ▶ 6:16 Những nhánh cây tỉa đặt trên khay, sẵn sàng trồng lại.
• Xem video từ ▶ 6:26 Lọ thủy tinh nhỏ chứa cây tỉa được giữ lại để dùng sau.

Bắt đầu từ đâu

1. Nếu chưa trồng ngay được, cho bể chạy nước và lọc trước vài tuần để xem lũa ra màu nhiều hay ít.
2. Hôm trồng, chuẩn bị sẵn nhíp, kéo và một bát nước rồi sơ chế hết cây trước khi xuống tay trồng.
3. Gỡ bông đá thật kỹ, rửa sạch gel, và tách cây trải nền thành nhiều cụm nhỏ.