Tự làm đèn chao treo cho bể cá từ chậu nhựa và đui đèn

Đèn chao treo trên trần nhìn gọn và thoáng, mặt bể không còn vướng máng đèn. Đèn chao bán sẵn cho bể cá thường không rẻ. Bạn có thể tự làm một chiếc chỉ với chậu nhựa trồng cây, một bộ dây đui đèn treo và một bóng đèn thường. Bản rẻ nhất chỉ tốn khoảng 7 đô một đèn.

Phần dưới đây đi qua từng bước: chọn chậu, lắp đui, treo lên trần, rồi chọn bóng CFL hay LED, chọn nhiệt độ màu và công suất. Mẫu đèn này được treo trên một bể khoảng 1.420 lít, nhưng cách làm áp dụng cho bể cỡ nào cũng được, chỉ cần đổi cỡ chao.

Cần chuẩn bị những gì

Đèn chỉ có ba món chính. Cả ba đều dễ mua ở tiệm tạp hóa, cửa hàng điện hay trên mạng.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:58 Chậu nhựa úp ngược làm chao đèn, dáng chuông.
• Xem video từ ▶ 2:27 Bóng đèn CFL đui xoáy cầm trên tay.

Dụng cụ thêm có mũi khoan bậc để khoét lỗ, cưa nhỏ hoặc giấy nhám để gọt đui khi cần. Nếu muốn sơn chao thì chuẩn bị thêm sơn xịt.

Chọn chậu và sơn chao thế nào

Chậu nhựa có đủ cỡ, đủ dáng, đủ màu. Nên lấy chậu hình chuông vì miệng loe ra sẽ tỏa ánh sáng rộng hơn. Cỡ chậu thì tùy mắt bạn, miễn treo lên nhìn cân với bể là được.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:28 Mặt trong chậu nhựa đã xịt trắng bóng để phản sáng tốt hơn.
• Xem video từ ▶ 1:43 Chậu hình chuông đã xịt đen mặt ngoài, miệng loe rộng.

Nếu không thích màu chậu, bạn có thể sơn lại. Mặt trong xịt trắng bóng để ánh sáng phản xạ tốt hơn, mặt ngoài xịt đen. Mẫu ở đây xịt vài lớp mỗi mặt. Sơn hoàn toàn không bắt buộc, chỉ là chuyện thẩm mỹ và phản sáng.

Lắp đui đèn vào chao

1. Khoét một lỗ ở đáy chậu, vừa đủ cho phần đuôi ren của bóng đèn thường lọt qua. Dùng mũi khoan bậc để chậu nhựa không bị nứt.
2. Đưa bóng vào từ phía trong chao (phía miệng chậu), để đui đèn nằm ở mặt ngoài.
3. Nếu thành chậu dày, đui có thể không vặn hết ren. Đui thường bằng nhựa nên gọt bớt bằng cưa hoặc giấy nhám khá dễ. Đừng gọt quá tay, nếu không bóng sẽ vặn không chặt.
4. Vặn bóng vào đui cho chặt. Bóng phải ăn chắc vào đui và kẹp chặt thành chậu, cả cụm không được lắc lư.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:52 Dùng máy khoan mũi bậc khoét lỗ ở đáy chậu nhựa đen.
• Xem video từ ▶ 3:16 Đui đèn đã lắp xuyên qua đáy chậu nhựa đen, dây điện thòng ra ngoài.

Có nhiều cách gắn đui vào chậu. Cách nào cũng phải giữ một nguyên tắc: phần kim loại của bóng không được chạm vào chậu. Phần kim loại đó là chỗ tản nhiệt của bóng và có thể làm chảy nhựa. Với cách lắp ở trên, bóng chạy liên tục hơn 24 giờ mà không thấy nóng gì.

Treo đèn lên trần

Cách treo phụ thuộc vào trần nhà bạn. Mẫu ở đây nằm trong phòng trần thấp, chỉ khoảng 2,1 m, và là trần thả có tấm rời. Chỉ cần nhấc tấm trần ra, bắt móc vào đúng chỗ muốn treo, móc kẹp dây rồi treo dây đèn vào, sau đó đặt tấm trần lại.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:10 Ba đèn thả treo trên trần, rọi xuống bể cá.
• Xem video từ ▶ 4:15 Đèn treo lơ lửng phía trên bể, dây đèn thả xuống từ trần.

Do trần thấp nên khi treo đèn ở độ cao mong muốn thì không tận dụng được công tắc trên dây. Dây đèn được chạy dọc trần sang phòng bên, cắm vào ổ kéo dài rồi qua bộ hẹn giờ. Nhà bạn chắc chắn sẽ khác, nên cứ linh hoạt tìm cách treo hợp với chỗ của mình.

Bóng CFL hay bóng LED

Đây là hai loại bóng phổ biến nhất cho kiểu đèn này. Mỗi loại mạnh một kiểu.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:45 Bóng đèn treo chiếu xuống mặt bàn, tạo vòng sáng tròn rõ.
• Xem video từ ▶ 5:09 Bể cá được chiếu sáng bởi ba bóng đèn treo phía trên.

Vùng sáng chỉnh được bằng cách nâng hạ đèn. Treo càng xa bể thì vùng phủ càng rộng. Bóng LED dùng thử ở đây chỉ 8,5 W mà nhìn đã khá ổn, và bạn hoàn toàn có thể chọn bóng sáng hơn.

Chọn công suất và nhiệt độ màu

Muốn đèn sáng hơn hay dịu hơn thì chỉ cần đổi bóng có công suất cao hơn hoặc thấp hơn. Trên bể mẫu, cả bóng CFL 26 W và 12 W đều được thử. Người làm thích bóng 12 W hơn, nhưng đó là gu riêng, bạn cứ thử rồi chọn.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:59 Bóng đèn CFL gắn chụp sáng trắng trong phòng tối.
• Xem video từ ▶ 5:04 Bể mẫu với ba bóng đèn chụp treo phía trên, cá bơi bên dưới.

Nhiệt độ màu, đo bằng Kelvin (K), cho biết ánh sáng ngả màu gì. Nên chọn trong khoảng 4.500 đến 6.500 K. Số càng cao thì ánh sáng càng xanh lam, số càng thấp thì càng ngả vàng hoặc xanh lục. Mẫu ở đây dùng CFL 6.500 K và LED 5.000 K.

Đèn này có trồng được cây không

Để nguyên như mẫu thì nhiều khả năng là không. Nhiều người đã trồng cây thành công bằng bóng LED và CFL, nhưng muốn vậy phải dùng bóng công suất cao hơn và treo sát mặt bể. Đèn CFL từng nuôi tốt các loại cây ưa sáng yếu, nên nếu bể có cây thì vẫn đáng thử.

Bắt đầu từ đâu

• Đo bể và chọn một chậu nhựa hình chuông có cỡ nhìn cân với bể.
• Mua bộ dây đui đèn treo có sẵn công tắc và móc treo, cùng một bóng CFL rẻ để thử trước.
• Khoét lỗ bằng mũi khoan bậc, lắp bóng sao cho phần kim loại không chạm nhựa, rồi bật thử vài giờ để kiểm tra độ nóng.
• Xem trần nhà mình treo kiểu gì được, sau đó nâng hạ đèn đến khi vùng sáng phủ vừa bể.