Cá hepsetus châu Phi

Chiều dài chuẩn (SL): 70 cm. Đáy bể: 180 × 60 cm. Thể tích: khoảng 648 lít.

Bể 180 × 60 × 60 cm, khoảng 648 lít. Nuôi trong bể thì cá khó đạt tới kích thước tối đa từng ghi nhận, nhưng vẫn lớn rất to. Cá có thể vượt cỡ bể gợi ý ở đây, nên bạn cần tính trước chuyện lên bể lớn hơn khi cần.1

• Nhiệt độ: 25–28°C
• pH: 6,0–7,5
• Độ cứng: 8–18 dGH1

Gần như toàn bộ cá nhập về đều là cá con, và cá con cần nhiều chỗ trốn. Bạn hãy dùng lũa, đá trơn nhẵn và trồng dày cây ở vài khu trong bể. Thả thêm cây nổi cũng là ý hay. Lọc sinh học và lọc cơ học phải mạnh và hiệu quả, vì loài cá này thải rất nhiều. Nắp bể cũng phải đậy khít, chắc chắn, phòng khi cá nhảy.1

Ngoài tự nhiên cá chuyên ăn cá khác, nhưng phần lớn cá nuôi bể có thể tập cho ăn đồ chết. Bạn cho cá ăn các món nhiều thịt như tôm, giun đất, sò, trai, cá lance và những món tương tự. Cá còn rất nhỏ thì lúc đầu có thể cho ăn trùng huyết hoặc giun đất nhỏ. Thỉnh thoảng sẽ gặp con khó tính, lúc đầu chê đồ chết, có con thì không bao giờ chịu ăn.1

Cá thường để yên những con đủ lớn để không bị coi là mồi. Tuy vậy, không nên nuôi chung với các loài hung dữ như cichlid giữ lãnh thổ. Bạn có thể nuôi chung với Polypterus, các loài characin và barb cùng cỡ, cá da trơn Synodontis cỡ lớn, cá họ Loricariidae và những loài tương tự. Cá nuôi theo nhóm được. Có điều, nếu nuôi từ hai con hepsetus trở lên thì tất cả phải cùng cỡ, vì con nhỏ hơn thường bị bắt nạt đến chết.1

Loài này chưa sinh sản thành công trong bể nuôi, nhưng trong một bể thật sự khổng lồ thì có thể làm được. Ngoài tự nhiên cá làm tổ bọt và thành thục khi dài khoảng 15 cm. Trước khi đẻ, từng cặp cá bắt đầu giữ lãnh thổ và xây tổ bọt lớn giữa đám cây trên mặt nước. Cá đẻ trứng vào tổ. Trứng nở thì cá bột chui xuống phần đáy tổ và bám vào đó nhờ một tuyến trên đỉnh đầu. Cá bố mẹ canh tổ cho tới giai đoạn này. Cá bột bám ở tổ khoảng 4 ngày, sau đó tổ bắt đầu tan dần và cá bột tản ra. Trong một thời gian ngắn sau đó, chúng vẫn dùng tuyến dính này để bám vào cây cỏ và các vật khác.1

Loài này sống ở Tây và Trung Phi, từ sông Sassandra ở Bờ Biển Ngà đến Kribi ở Cameroon, và trong các lưu vực sông Niger, Volta và Chad. Cá đã được ghi nhận ở Bờ Biển Ngà, Ghana, Togo, Benin, Burkina Faso, Nigeria, Cameroon, Chad và Cộng hòa Trung Phi. Cá ở những vùng khác của châu Phi trước đây từng bị gộp chung vào H. odoe, nay đã tách thành loài riêng. Đó là H. occidentalis từ Senegal đến Liberia, H. lineata và H. kingsleyae ở Congo và Gabon, và H. cuvieri ở miền nam châu Phi.1

Cá sống ở nhiều kiểu môi trường, từ đầm phá ven biển, sông, hồ cho đến đầm lầy. Cá thường săn mồi giữa đám cây ven bờ, nhưng là ở những vùng không có cá hổ Hydrocynus forskahlii, loài chuyên săn H. odoe. Cá trưởng thành hay ở vùng nước sâu, chảy chậm.1

Ở vùng bản địa, H. odoe là loài cá câu thể thao được ưa chuộng. Nhìn qua, cá khá giống cá chó châu Âu. Đây là loài rình mồi với bộ răng đáng sợ, nên khi đụng tay vào cá phải hết sức cẩn thận, nhất là lúc làm vệ sinh bể. Vài năm gần đây cá con bán khá phổ biến. Dù vậy, loài này chỉ dành cho người chơi chuyên sâu, có điều kiện lo cho cá một bể đủ lớn và môi trường nước phù hợp. Trong bể nhỏ, cá rất dễ tự làm mình bị thương, vì mỗi lần lao vào mồi cá phóng đi nhanh như chớp.1