Cá rồng Úc đốm

Bể cần nắp đậy khít vì loài này nổi tiếng hay nhảy. Cá nhảy rất khỏe, nên nắp phải thật nặng và đậy thật kín.

Cá rồng Úc đốm (Scleropages leichardti) thuộc họ Osteoglossidae. Đây là loài đặc hữu của hệ sông Fitzroy ở đông bắc Queensland, Úc. Ở đó, người ta gọi nó là spotted saratoga hoặc southern saratoga. Loài này khác S. jardinii ở chỗ vảy có đốm, râu chĩa về phía trước, nắp mang không có hoa văn và màu nền bạc. Indonesia xếp loài này vào diện được bảo vệ dù chưa từng ghi nhận nó ở đó. Có lẽ người ta đã nhầm nó với S. jardinii. Trong giới chơi cá cảnh, loài này khá hiếm.1

Chiều dài chuẩn (SL): 90 cm. Đáy bể: 180 × 60 cm. Thể tích: khoảng 648 lít.

Bể 180 × 60 × 60 cm (khoảng 648 lít) là mức tối thiểu tuyệt đối cho một con trưởng thành. Bể càng lớn thì càng tốt.1

• Nhiệt độ: 24–30°C. Dù vậy, ở một số nơi cá sống ngoài tự nhiên, người ta từng đo được nhiệt độ nước lên tới 40°C vào các tháng hè.
• pH: 6,8–7,5
• Độ cứng: 8–15 dGH1

Loài này cần nhiều chỗ bơi, còn trang trí thì không quan trọng lắm. Lọc phải mạnh và hiệu quả. Nếu phải sống lâu trong nước kém, cá có thể bị bệnh về mắt và mang. Cũng vì lý do đó, bạn phải thay nước định kỳ thật đều đặn. Nắp bể phải thật nặng và đậy khít vì cá nhảy rất khỏe.1

Nhiều người chơi cho cá rồng ăn thật nhiều cá mồi sống. Cách này thật ra không mang lại lợi ích gì, lại luôn có nguy cơ đem bệnh hoặc ký sinh trùng vào bể. Có nhiều lựa chọn tốt hơn: giun đất, sâu mealworm đã được vỗ dinh dưỡng trước khi cho ăn, sâu sáp, cùng thức ăn đông lạnh và thức ăn khô như trùng huyết, tôm (để nguyên vỏ), trai và thức ăn viên. Bạn nên cố gắng cho ăn đa dạng. Nếu không, cá có thể bị nghiện một loại thức ăn nhất định.

Khi cá còn dưới khoảng 30 cm, cho ăn ít một nhưng nhiều lần trong ngày thì cá lớn nhanh nhất. Từ 30 cm trở lên, cá chỉ cần ăn một bữa mỗi ngày. Sau mỗi bữa, hãy vớt hết thức ăn thừa để giữ nước sạch.1

Cá sẽ ăn những con nhỏ hơn mình, nhưng vẫn nuôi chung được với một số loài cá lớn. Dù vậy, có những con không chịu bất kỳ bạn cùng bể nào. Một vài lựa chọn có thể thử: cá da trơn, cá characin và cá cyprinid cỡ lớn, cá dao, Datnioides sp., và các loài cichlid như Geophagus hoặc Uaru sp. Hãy thả cá rồng vào sau cùng và theo dõi kỹ khi nó lớn dần.

Phần lớn cá thể rất nặng tính lãnh thổ và hung hăng với cá rồng khác, trừ khi bạn có đủ chỗ để nuôi thoải mái 6–10 con. Khi nuôi cả đàn như vậy, các trận đánh nhau có thể dàn đều ra cho nhiều con, nhưng kể cả thế cũng không có gì chắc chắn. Đa số người chơi không có điều kiện như vậy. Vì thế, theo nguyên tắc chung, loài này nên nuôi một con riêng.1

Loài này ít khi sinh sản trong điều kiện nuôi, nhưng một số trại cá ở Úc đang nhân giống được. Lý do khá dễ hiểu. Muốn cá đẻ thành công thì cần một cái bể thật sự khổng lồ. Trong khi đó, các trại cá có sẵn ao đất đào ngoài trời để cho cá đẻ, và có vẻ cá thích ao đất hơn. Chưa kể, chi phí nhân giống bất kỳ loài cá rồng nào trong điều kiện nuôi cũng rất lớn.

Đây là loài ấp trứng trong miệng. Khác với cá rồng châu Á, ở loài này con cái mới là con chăm con. Sau khi nở, cá bột vẫn ở cạnh mẹ và bơi ra khỏi miệng mẹ để kiếm ăn. Khi có nguy hiểm đến gần, cá mẹ sẽ ra hiệu cho đàn con quay về. Cá bột dần dần rời xa mẹ lâu hơn, cho tới khi đủ lớn để tự lo thân.1

Đây là loài đặc hữu của hệ sông Fitzroy ở đông bắc Queensland, Úc. Người ta cũng đã thả nó vào vài khu vực ở nam Queensland, chủ yếu để câu cá thể thao.1

Cá thường sống ở vùng nước chảy chậm hoặc nước đứng như suối, lạch, billabong (hồ móng ngựa) và đầm lầy. Chúng thường thích chỗ nước đục, có thực vật trên mặt nước hoặc cành cây chìa ra phía trên.1

Bề ngoài S. leichardti trông giống mấy loài họ hàng châu Á, nhưng giới chơi cá không chuộng nó bằng. Ngoài tự nhiên, nó cũng không bị xếp vào diện có nguy cơ. Bạn có thể dễ dàng phân biệt nó với các loài châu Á nhờ vảy nhỏ hơn nhiều, số vảy đường bên nhiều hơn (32–35 vảy, so với 21–25 ở cá rồng châu Á) và hoa văn nhạt hơn.

So với họ hàng cùng ở Úc là S. jardinii, loài này khác ở vảy có đốm, râu chĩa về phía trước, đầu không dốc và nắp mang không có hoa văn. Màu nền của leichardti là bạc, còn jardinii có màu đồng. Ở Úc, người ta thường gọi nó là spotted saratoga hay southern saratoga. Khá kỳ lạ là Indonesia lại xếp nó vào danh sách loài được bảo vệ, dù thực tế chưa ai ghi nhận loài này ở đó. Người ta cho rằng chuyện này bắt nguồn từ những cá thể S. jardinii bị nhận nhầm.

Loài này thật ra khá hiếm trong giới chơi cá cảnh, có thể vì vùng phân bố tự nhiên hẹp và cá ưa nước đục. Khi có hàng thì giá thường khá cao.1