10 cách thông minh để dùng hộp quan sát (catch cup) trong bể cá

Đi cửa hàng cá, chắc bạn đã gặp mấy chiếc hộp nhựa trong hình chữ nhật treo ở mép ngoài bể. Đó là hộp quan sát, dân chơi còn gọi là catch cup. Món này thuộc loại dụng cụ đa năng nhất trong thú chơi cá. Nó giống một cái xô nhỏ trong suốt. Bạn dùng nó để ngắm cá, đựng đồ cho bể và làm đủ thứ việc khác. Dưới đây là 10 cách dùng catch cup hằng ngày, cả ở cửa hàng cá lẫn ở bể nhà.

1. Quan sát

Cá cứ bơi vút qua vút lại hoặc chui ra sau đồ trang trí thì rất khó nhìn cho rõ. Muốn xem kỹ, bạn dùng vợt bắt một nhóm rồi thả vào hộp đã đổ đầy nước. Trong chỗ hẹp như vậy, bạn dễ soi xem cá có dấu hiệu bệnh không, chọn những con khỏe nhất để cho sinh sản, hoặc phân trống mái cho cá con trước khi bán. Thành hộp lại phẳng và trong, nên chụp ảnh rất đẹp. Bạn tha hồ khoe loài cá mình thích.

2. Vận chuyển

Chuyển vài con từ bể này sang bể kia thì một cái vợt là đủ. Còn nếu phải chuyển cả một đàn lớn thì làm vậy khá mất công. Lúc đó bạn dùng hộp quan sát làm chỗ giữ cá tạm. Bạn bắt hết cả đàn vào hộp rồi chuyển cả mẻ một lần. Cách này dùng được khi chuyển cá bột sang bể nuôi lớn để khỏi bị cá dữ ăn, khi đem cá hồ vào nhà qua mùa đông, hoặc khi vớt ốc hại ở một bể sang làm mồi cho bể cá nóc.

3. Bán cá

Khi bán cá cho cửa hàng, ở buổi đấu giá của hội chơi cá hay bán qua mạng, thường bạn phải đóng cá vào túi. Bạn múc ít nước bể vào hộp quan sát rồi thả cá bắt được vào đó. Đủ số lượng rồi thì bạn đổ thẳng cá từ hộp vào túi và cột kín bằng dây thun. Bạn cũng có thể dùng nhiều hộp cùng lúc. Hộp thứ nhất chứa một vợt lớn cá chưa phân loại. Các hộp còn lại dùng để tách ra đúng số lượng và đúng loài cho từng túi.

4. Thuần nước

Cá hoặc tép mới mua có thể đã quen với thông số nước rất khác bể nhà bạn. Vì vậy có thể bạn sẽ muốn thuần nước từ từ cho chúng quen dần với nước bể. Nếu con vật đủ nhỏ, bạn thuần luôn trong hộp quan sát. Đầu tiên, bạn cắt túi, đổ con vật cùng một ít nước trong túi vào hộp sao cho nước ngập hẳn thân cá. Sau đó bạn thêm nước lấy từ bể mới của chúng vào hộp cho mực nước tăng gấp đôi. (Nước dâng cao quá thì cứ đổ bớt ra.) Sau 15 phút, bạn lại thêm nước bể cho mực nước gấp đôi. Sau 10 phút nữa, bạn thêm nước bể cho mực nước gấp đôi thêm lần nữa. Cuối cùng, bạn vớt cá ra khỏi hộp và thả vào bể. Muốn thuần chậm hơn nữa thì bạn có thể tìm hiểu cách “thuần nhỏ giọt” (drip acclimation) bằng một đoạn dây hơi. Nếu cá lao loạn xạ trong hộp, bạn làm tối phòng, phủ khăn lên hộp, hoặc làm cả hai cho cá bình tĩnh lại.

5. Cho sinh sản

Bạn có thể tự chế hộp sinh sản từ catch cup bằng cách gắn thêm đá sủi, van một chiều, dây hơi và máy sủi khí. Cần giữ ấm thì bạn treo hộp vào bên trong bể. Đá sủi lo phần oxy cho cá. Sau đó bạn thả cặp cá đã chọn vào hộp. Làm vậy thì khả năng đúng con đực và con cái đó bắt cặp với nhau sẽ cao hơn. Bộ đơn giản này cũng dùng được để ấp những loại trứng cá cần nhỏ vài giọt xanh methylene chống nấm. Bạn còn có thể tạm nuôi cá bột mới nở trong hộp mà không sợ cá con (hay mớ thức ăn li ti của chúng) thoát ra ngoài. Bạn bỏ vào một cụm rêu java hoặc cây sống khác cho cá bột có chỗ trú. Nhớ thường xuyên dùng ống bóp hút để hút bỏ nước bẩn trong hộp.

6. Cách ly

Nhiều lúc bạn cần tạm tách một con cá ra khỏi đàn. Chẳng hạn, cá bảy màu cái, cá molly hay các loài đẻ con khác khi sắp đẻ có thể sẽ thích một chỗ yên tĩnh để sinh. Một “phòng đẻ” như vậy giữ cho cá bột không bị cá lớn ăn ngay lúc vừa ra đời. Bỏ thêm một cụm cây vào thì cá con có chỗ trốn khỏi chính con mẹ đang đói. Một trường hợp khác là cách ly con cá bị thương, có biểu hiện lạ hoặc có triệu chứng bất thường. Để cá trong hộp quan sát có đá sủi thì bạn theo dõi tình trạng của nó sát hơn và có thể cho thuốc nếu cần. Muốn biết thêm về cách chữa bệnh cho cá, bạn có thể đọc bài viết đầy đủ về chủ đề này.

7. Giờ ăn

Lúc nào cũng nên cho cá ăn nhiều loại thức ăn khác nhau để cá có đủ các chất dinh dưỡng thiết yếu. Có điều, cầm một lúc cả đống hũ tròn với gói trơn tuột thì rất khó. Bạn có thể dùng catch cup làm khay đựng thức ăn và mang theo mọi thứ khi đi từ bể này sang bể khác. Nếu cho ăn đồ đông lạnh, bạn rã đông các viên thức ăn trong nước ngay trong hộp. Sau đó bạn dùng pipet hoặc ống bóp hút bơm phần nước có thức ăn vào từng bể. Thức ăn sống như artemia mới nở, trùn chỉ đen, bo bo và trùng cỏ cũng cho ăn theo cách này được.

8. Chuyển nước

Như đã nói, catch cup giống một cái xô mini. Vì thế nó rất tiện để vớt nhanh lớp váng trên mặt nước, hoặc châm bù phần nước bay hơi ở bể nano. Khi test thông số nước bằng thuốc thử dạng lỏng, bạn múc ít nước bể bằng hộp quan sát rồi dùng pipet cho vào ống nghiệm. Lúc thay nước, có người đặt catch cup vào trong bể. Khi châm nước vào bể, họ đưa đầu ống hoặc đầu móc của bộ Python (bộ ống thay nước nối thẳng vào vòi) vào hộp. Nước chảy vào hộp rồi tràn nhẹ ra ngoài, nên dòng nước mạnh từ vòi không xới tung cây và nền.

9. Cất dụng cụ

Dùng xong vợt, đồ cạo rêu hay các dụng cụ khác trong bể, bạn bỏ chúng vào hộp quan sát cho khỏi nhỏ nước khắp sàn. Nhiều người còn treo catch cup bên thành bể làm chỗ đựng đồ. Nhờ vậy thức ăn cá hay dùng, phân bón và các vật dụng khác lúc nào cũng nằm trong tầm tay.

10. Chăm bể thủy sinh

Hộp quan sát đặc biệt tiện khi chăm bể thủy sinh. Khi bèo tấm và các loại cây nổi khác đã phủ kín mặt bể, bạn dùng hộp để vớt bớt, rồi đem sang bể khác hoặc cho cá vàng ăn. Lúc tỉa cây, bạn bỏ các đoạn cây thân vừa cắt vào catch cup, sau đó cắm lại xuống nền để nhân giống.