5 loại cây thủy sinh màu đỏ nên thử trong bể thủy sinh tiếp theo

Một nguyên tắc cơ bản khi set bể thủy sinh là tạo ra những khoảng không gian thú vị để người xem phải dừng mắt lại. Cách hay dùng là phối các loại cây khác nhau về kết cấu lá, chiều cao và màu sắc. Khổ nỗi phần lớn cây thủy sinh đều màu xanh. Trồng toàn cây xanh thì bể dễ bị đơn điệu, nhìn như một tấm phông xanh trơn. May là vẫn có khá nhiều cây đỏ, lá có màu hồng, đỏ tươi, đỏ đồng, thậm chí đỏ tím. Dưới đây là 5 loại được yêu thích nhất mà bạn nên thử.

1. Súng lùn đỏ (Nymphaea stellata)

Nếu bạn muốn một cây dễ trồng, hợp với người mới mà vẫn tạo điểm nhấn ngay cho bể, súng lùn là lựa chọn đáng cân nhắc. Cây thêm cho bể cả màu sắc lẫn kết cấu lá rất bắt mắt. Súng lùn không cần nhiều sáng. Lá hình mũi tên, dài khoảng 10 cm, màu từ đỏ đồng đến xanh pha hồng. Cây còn vươn những cuống dài lên để xòe lá nổi trên mặt nước, nên hợp đặt ở trung cảnh hoặc hậu cảnh. Tép rất khoái leo lên leo xuống theo cuống lá như đi trên dây. Cá nhỏ thì hay nấp nghỉ dưới tán lá nổi.

Súng thường được bán dưới dạng củ trần, không rễ không lá, đóng gói trong rêu than bùn. Bạn rửa củ qua nước cho sạch đất bám, rồi đặt lên mặt nền, không cần vùi. Lúc đầu củ có thể nổi, nhưng ngấm nước rồi nó sẽ tự chìm. Có khi bạn sẽ thấy trên củ mọc một lớp màng sinh học lông tơ. Lớp này không hại gì cho cây, và các con ăn rêu, ăn mùn bã trong bể thường sẽ dọn nó đi. Khi củ nảy mầm, rễ sẽ đâm xuống bám vào nền, còn lá thì vươn lên phía có ánh sáng. Sau 1–3 tuần mà vẫn chưa thấy mầm thì bạn thử lật củ lại, vì nhiều khả năng bạn đã đặt ngược. Thời gian đầu cây sống nhờ dinh dưỡng dự trữ trong củ. Nếu thấy lá bắt đầu rã, bạn kiểm tra lại xem đã nhét đủ viên phân nén vào nền cho cây chưa.

2. Cryptocoryne wendtii 'red'

Cây Cryptocoryne (dân chơi gọi tắt là "crypt") rất phổ biến. Trong đó crypt wendtii là một trong những loài được chuộng nhất và có rất nhiều biến thể. Riêng dạng đỏ có lá dài, nhọn, mặt lá gợn xoăn nhiều và mang màu đỏ đồng rất đẹp. Cây khá gọn, cao tầm 20 cm, nên thường được trồng ở trung cảnh. Crypt thuộc nhóm cây dạng hoa thị, nghĩa là toàn bộ lá mọc ra từ cổ rễ (phần gốc cây) và xếp thành vòng tròn.

Khi nhận cây, bạn gỡ cây ra khỏi rọ và bông đá rồi cắm sâu xuống nền. Sau đó kéo nhẹ cây lên một chút cho cổ rễ lộ ra, không bị nền vùi lấp. Giống súng lùn, crypt không cần nhiều sáng, không cần châm CO2 và thích ăn phân qua rễ. Vì vậy bạn nhớ dùng nền giàu dinh dưỡng hoặc nhét viên phân nén, nhất là khi lá bắt đầu ngả vàng. Điều crypt cần nhất là môi trường ổn định. Loài này nổi tiếng với hiện tượng "crypt melt" (rã lá). Cứ mỗi lần bị chuyển chỗ trồng, bị sốc vì thông số nước thay đổi hay đổi chế độ châm phân là cây rã lá. Nhưng đừng vội nản. Chỉ cần rễ còn nguyên và khỏe thì sớm muộn gì lá mới cũng sẽ nhú lên lại.

Crypt thường lớn chậm. Nhưng khi cây đã hợp bể, bạn có thể thấy những mấu nhỏ mọc ra ở rìa cổ rễ. Những mấu này sẽ thành cây con có lá và rễ riêng. Bạn có thể tách nhẹ chúng ra trồng chỗ khác, hoặc cứ để nguyên cho cây dần thành một bụi lớn.

3. Sen hổ đỏ (Nymphaea zenkeri)

Sen hổ đỏ cũng là cây mọc từ củ, nhưng lớn hơn và đỏ hơn cả súng lùn. Lá hình trái tim, mép lượn sóng. Màu lá loang lổ, từ đỏ pha xanh đến đỏ thẫm, điểm thêm những đốm sẫm gần như tím. Giống súng lùn, sen hổ vừa mọc lá to sát củ vừa vươn lá nổi lên mặt nước. Do kích thước lớn, sen hổ thường được chọn làm tâm điểm chính của bể, đặt ở trung cảnh hoặc hậu cảnh đều được.

Củ sen hổ thường được bán trong chậu nhựa bọc bông đá, có khi đã nhú vài lá nhỏ. Những lá này rất yếu, hay bị dập khi vận chuyển hoặc rã sau khi trồng. Bạn không cần lo. Cứ gỡ củ ra khỏi bông đá, rửa qua nếu cần, rồi đặt lên mặt nền, đừng vùi kín củ. Khoảng 7–10 ngày sau lá mới sẽ mọc, và rễ sẽ giữ củ bám chắc vào nền. Muốn sen hổ lên đẹp nhất, bạn cho cây ánh sáng từ trung bình đến mạnh, kèm nền giàu dinh dưỡng hoặc nhiều viên phân nén.

4. Scarlet Temple (Alternanthera reineckii var. 'roseafolia')

Đây là một loại cây thân có nguồn gốc Nam Mỹ. Mặt dưới lá có màu hồng và đỏ rất rực, còn mặt trên màu xanh nâu. Khi được chiếu sáng mạnh và châm CO2, sắc xanh sẽ mất đi và cây có thể lên màu đỏ thẫm đến tím magenta. Như phần lớn cây thân, Scarlet Temple trồng ở trung cảnh hay hậu cảnh đều được, tùy bạn tỉa ở độ cao nào. Phần ngọn tỉa ra có thể cắm lại xuống nền để nhân thêm cây.

Lúc mới mua, cây có thể nằm trong rọ nhựa có bông đá, hoặc được bó bằng vòng hay dây thun quanh gốc. Bạn tháo bỏ phần bó rồi tách từng thân ra. Mỗi thân cắm sâu ít nhất 5–8 cm, kể cả khi nền lấp mất mấy lá dưới cùng. Để thân khỏi bật lên khỏi nền, bạn nên dùng nhíp trồng cây. Cắm thân xiên một góc, rồi dựng thẳng cây lại khi nền đã đè giữ phần gốc. Đừng cắm dồn cả bó vào một chỗ. Bạn nên giãn các thân ra một chút cho rễ có chỗ phát triển.

Thời gian đầu Scarlet Temple có thể rã lá. Lý do là các trại cây trồng nó trên cạn (dạng emersed), nên cây chưa quen sống chìm dưới nước (dạng submersed). Bạn cứ kiên nhẫn chờ lá cạn ở phần dưới thân rụng dần, còn lá nước mới sẽ ra ở ngọn. Một số người chơi thả nổi các thân trên mặt nước cho cây nhận nhiều sáng và CO2 hơn. Cách này giúp cây qua giai đoạn rã lá và chuyển sang lá nước nhanh hơn. Khi thân đã ra rễ dọc suốt chiều dài, bạn đem cắm xuống nền thì cây sẽ dễ sống hơn nhiều. Phần lớn cây thân thích hút dinh dưỡng từ nước, nên bạn cứ châm đủ phân nước all-in-one để cây lên tốt nhất.

5. Kiếm đỏ Red Flame (Echinodorus sp. 'red flame')

Phần lớn dân chơi cây đều biết đến kiếm Amazon. Nhưng chi Echinodorus, tức nhóm cây kiếm, còn rất nhiều giống khác với đủ màu sắc, hình dáng và hoa văn. Kiếm Red Flame nổi bật nhờ lá to bản, loang lổ các màu xanh, đỏ và đồng. Giống kiếm Amazon, cây có thể lớn khá to và lấn hết bể nếu không tỉa. Vì vậy nhiều người trồng nó làm cây hậu cảnh hoặc tâm điểm trong những bể lớn, nơi cây có đủ chỗ để xòe rộng. Bạn cũng nên biết cá bristlenose và các loài pleco khác có tiếng hay gặm cây kiếm. Nếu chúng ăn quá nhiều lá, có thể bạn sẽ phải chuyển chúng sang bể khác.

Kiếm Red Flame cần ánh sáng từ trung bình đến mạnh, nhất là khi bạn muốn cây lên sắc đỏ. Cây cũng rất háu phân, phải có nền giàu dinh dưỡng hoặc nhiều viên phân nén thì mới lên tốt. Đây là cây dạng hoa thị, nên khi trồng bạn dùng tay hoặc nhíp khoét một lỗ, vùi rễ xuống và để cổ rễ lộ trên mặt nền. Lúc đầu lá cạn thường sẽ rã đi trong lúc cây làm quen với môi trường mới. Sau đó cây sẽ ra những lá dài và hẹp hơn, đó là lá nước. Nếu chăm tốt, cây có thể đẻ nhánh bên thành cây con để bạn nhân giống.

Nhiều người hay hỏi cây đỏ có cần châm thêm sắt mới lên màu đỏ thẫm không. Thực tế, ánh sáng mạnh mới là thứ thường làm cây đỏ hơn. Nhưng cây ưa sáng mạnh nhìn chung cũng ăn nhiều dinh dưỡng hơn, kể cả sắt. Muốn biết cây đỏ trong bể bạn có nên châm sắt hay không, bạn có thể đọc thêm bài viết riêng về chủ đề này.