Cách chọn máy sưởi hồ cá phù hợp

Một trong những câu hỏi gặp nhiều nhất là “Hồ cá của tôi có cần máy sưởi không?”. Hầu hết các loài cá là động vật máu lạnh. Chúng dựa vào nước xung quanh để điều hòa thân nhiệt. Phần lớn cá cảnh nước ngọt lại là cá nhiệt đới, ưa nước ấm khoảng 26–27°C. Vì vậy, nếu nhà bạn thường mát hơn mức đó thì câu trả lời là có. Đúng là phần lớn cá cảnh chịu được nhiệt độ thấp hơn mức khuyến nghị, vì ngoài tự nhiên nước cũng giảm vài độ vào ban đêm hoặc khi mưa lớn. Dù vậy, nước ấm và ổn định thì cá ít bị stress hơn, nhờ đó cũng ít bệnh hơn. Một số loài như cá vàng, cá medaka Nhật (Japanese ricefish) và cá white cloud mountain minnow thích nước mát hơn và vẫn sống ổn khi không có máy sưởi. Ngược lại, cá đĩa, cá ram và một số loài cichlid Apistogramma thích nước ấm hơn, khoảng 29°C, nên cần có máy sưởi.

Tôi cần máy sưởi công suất bao nhiêu?

Quy tắc chung là 5 watt (W) cho mỗi 3,8 lít nước. Quy tắc này áp dụng khi hội đủ hai điều kiện. Thứ nhất, bạn cần làm nước ấm hơn nhiệt độ phòng tới khoảng 5–6°C. Thứ hai, hồ có nắp để giữ nhiệt và tránh nước bay hơi làm mát. Ví dụ, một hồ khoảng 110 lít trong điều kiện như vậy nên dùng máy sưởi 100 W. Còn nếu nhà bạn lạnh hơn, chỉ khoảng 18°C, và bạn cần nâng nhiệt độ nước thêm khoảng 8°C, thì nên tính chuyện lắp thêm một máy sưởi thứ hai.

Nhiệt độ hồ còn phụ thuộc vào chỗ đặt hồ trong nhà. Hồ nằm trong phòng có nắng, dưới tầng hầm hay ngay cạnh máy điều hòa? Ngoài ra, hơi nóng tự nhiên bốc lên cao, nên các hồ ở tầng dưới của kệ sẽ mát hơn các hồ ở tầng trên. Thiết bị như đèn và lọc cũng góp thêm nhiệt vào hồ. Lấy ví dụ lọc thùng Fluval FX4 chạy ở công suất 30 watt. Nó hoạt động như một máy sưởi mini, làm nước ấm lên đôi chút mỗi khi chảy qua lọc.

Nếu hồ lớn của bạn cần 200 watt nhiệt, nên mua hai máy sưởi 100 W thay vì một máy 200 W. Dùng nhiều máy nhỏ thì khi có máy trục trặc, thiệt hại sẽ ít hơn. Nếu một máy bị nóng quá mức, nhiều khả năng công suất của nó không đủ để một mình làm cả hồ quá nóng. Còn nếu một máy ngừng chạy, bạn vẫn còn máy thứ hai dự phòng để nước không bị lạnh quá.

Tôi nên đặt máy sưởi ở đâu?

Máy sưởi hồ cá có nhiều loại. Ở đây chỉ nói về loại phổ biến nhất là máy sưởi nhúng chìm, chạy hoàn toàn dưới nước. Dòng nước sẽ mang hơi ấm từ máy sưởi đi khắp hồ. Vì thế, chỗ lý tưởng nhất là ngay cạnh cửa ra của lọc hoặc máy bơm, nơi dòng chảy mạnh nhất. Bạn nên gắn một nhiệt kế ở góc đối diện với máy sưởi để chắc rằng hơi ấm đã lan sang tới phía bên kia hồ.

Có loại máy sưởi phải luôn đặt thẳng đứng, có loại nằm ngang được. Với máy sưởi dạng ống dài, nên gắn nghiêng một góc 45 độ để nhiệt tỏa đều nhất. Muốn che máy sưởi, bạn có thể đặt cây và đồ trang trí phía trước, hoặc giấu nó trong hồ sump nếu có. Nên gắn máy sưởi nghiêng 45 độ và che bằng cây cao hoặc đồ trang trí.

Có nên để máy sưởi bật suốt không?

Có, bạn cứ để máy sưởi bật 24/7. Máy sưởi hồ cá có bộ điều nhiệt bên trong. Khi nước đạt tới một mức nhiệt nhất định, nó tự ngắt sưởi, nhờ vậy nhiệt độ nước chỉ chênh vài độ so với mức cài đặt. Khi mới lắp, hãy để máy sưởi ngâm trong hồ 20 đến 30 phút cho quen với nhiệt độ nước rồi mới cắm điện. Làm vậy để máy không bị vỡ do sốc nhiệt. Máy sưởi cũng phải luôn ngập trong nước khi đang bật. (Trên một số máy có vạch đánh dấu mực nước tối thiểu.) Nếu không ngập nước, máy không đọc đúng nhiệt độ nước và không điều khiển sưởi chính xác được. Để máy chạy trong không khí khô thì nó có thể cháy hoặc nứt. Vì thế, mỗi lần thay nước đừng quên rút phích cắm hoặc tắt ổ điện.

May là máy sưởi gần như không cần bảo dưỡng gì, trừ khi bạn muốn lấy bàn chải đánh răng chà nhẹ rong tảo bám trên đó. Còn nếu vì lý do nào đó phải tháo máy sưởi ra, nhà sản xuất khuyên nên chờ ít nhất 30 phút cho máy nguội rồi mới cầm vào.

Máy sưởi hồ cá nào tốt nhất?

Trong tất cả thiết bị phải mua khi set hồ mới, máy sưởi là món không nên tiết kiệm. Bạn nên chọn thương hiệu chất lượng, an toàn và đáng tin cậy. Các hãng chưa được kiểm chứng có thể hỏng do quá nhiệt, ngừng chạy hoặc nứt vỡ, và chuyện nào cũng để lại hậu quả nặng nề. Máy sưởi cũ thì mình không khuyên mua, vì bạn không biết chủ trước đã từng làm rơi máy hay để máy chạy khi không có nước hay chưa. Nếu bạn có hồ nano từ khoảng 23 lít trở xuống, hãy cân nhắc dùng máy sưởi 25 W hoặc thấp hơn, tùy nhiệt độ phòng trong nhà.

Chốt lại, đừng cố tiết kiệm tiền ở khoản sưởi. Hãy cho cá một ngôi nhà ấm áp, dễ chịu, và chúng sẽ đáp lại bạn bằng hàng giờ giải trí vui vẻ.