Cách trồng cây thủy sinh để bán: những loại cây nên bán

Mới chơi cây thủy sinh thì ai cũng cần một thời gian để quen tay. Nhưng đến khi bể lên đẹp và cây mọc um tùm, bạn sẽ làm gì với chỗ cây dư? Bán phần cây tỉa để kiếm thêm chút tiền có được không? Giống như phần lớn các việc tay trái, trước hết bạn cần xác định mình chịu bỏ ra bao nhiêu thời gian, tiền bạc và công sức. Có người chỉ muốn kiếm chút tiền tiêu vặt để bù vào chi phí nuôi bể. Có người lại làm ăn nghiêm túc và tính chuyện cạnh tranh với các trại cây lớn. Tùy mức đầu tư, bạn có ba cách bán cây thủy sinh dưới đây. Chúng được xếp theo công sức bỏ ra và doanh thu có thể đạt được, từ thấp đến cao.

Mức dễ: bán cây cho tiệm cá

Nếu bể đang lên tốt và bạn cần chỗ bán bớt cây nổi hoặc cây thân, tiệm cá gần nhà là nơi nên bắt đầu. Ở đây bạn gần như không phải cạnh tranh với ai, ngoài các nhà phân phối sỉ. Tiệm cũng lo hết phần tiếp khách. Có điều phần lớn tiệm không thích mua cây của người chơi. Lý do là người ta hay mang tới nguyên một túi hay một xô to toàn cây tỉa. Tiệm phải tách từng loại, đếm, cắt lại cho đúng chiều dài rồi bỏ những cây dính tảo, rất tốn công. Với người quản lý tiệm, lấy hàng của nhà phân phối sỉ đơn giản hơn nhiều. Họ chỉ cần chọn trong danh sách, rồi cây được giao tới đóng thùng sẵn. Vì vậy, muốn cạnh tranh với nhà phân phối, bạn phải cho tiệm một lựa chọn giúp họ đỡ tốn thời gian và công sức.

Bạn nên bó sẵn cây thân thành từng bó 4-5 ngọn, mỗi ngọn dài 12-15 cm. Cây để nguyên bó chết rất nhanh, nên tiệm thường chỉ trả giá rất thấp. Muốn bán được giá cao hơn, bạn chịu khó bỏ thêm công cắm cây vào chậu bông khoáng (rock wool), mỗi ngọn cách nhau khoảng 1 cm. Cắm như vậy thì thân cây không bị thối và bắt đầu ra rễ. Khách mang về nhà trồng nhờ thế cũng dễ sống hơn. Cây cắm trong chậu nhựa có bông khoáng trông chuyên nghiệp, tiệm bày ra là bán được ngay, nên giá trị cũng cao hơn.

Một cách khác để người quản lý tiệm dễ thở hơn là mang cây tới vào lúc vắng khách, thường là các ngày trong tuần. Giờ đó có thể bất tiện nếu bạn đi làm hay đi học cả ngày. Nhưng nếu bạn mang hàng tới đúng lúc tiệm đông nhất thì họ chẳng có thời gian tiếp bạn. Tiệm thường muốn có lô cây tươi ngay trước dịp cuối tuần, lúc khách đông và bán được nhiều nhất. Bạn cứ hỏi người quản lý xem mỗi tuần ghé lúc nào là tiện nhất cho họ.

Ngoài chuyện tiệm muốn nhập cây lúc nào, bạn cũng cần biết họ cần loại cây gì. Loại nào họ lấy của bạn ngày càng ít thì bạn bớt bán loại đó cho họ. Đừng ép tiệm mua hết số cây bạn đang có. Bạn mà khó làm việc quá thì quan hệ sẽ sứt mẻ, và tiệm sẽ thôi mua của bạn.

Mức trung bình: bán cây thủy sinh online

Nếu lượng cây bạn làm ra nhiều hơn số tiệm muốn lấy, bước tiếp theo có thể là bán cây sống qua AquaBid, eBay, Craigslist, Etsy hoặc các trang thương mại điện tử khác. Trên mạng đúng là có nhiều người mua hơn hẳn khách của một tiệm. Nhưng giá đôi khi lại rẻ hơn, vì nguồn cung từ những người chơi khác và các nhà nhập khẩu cũng rất nhiều. Bán cho tiệm cá gần nhà thì đơn giản hơn, vì tiệm lo hết phần làm việc với khách. Bán online thì bạn phải tự làm người bán hàng. Bài đăng của bạn cần có mô tả hấp dẫn, ảnh cây đẹp, thông số nước và điều kiện trồng. Bạn cũng cần ghi rõ phí vận chuyển và chính sách bảo đảm cây tới nơi còn sống.

Bạn còn phải lo thêm khâu hỗ trợ khách khi có trục trặc. Hãy chuẩn bị để trả lời nhanh những câu như bạn dùng đèn gì, vì sao cây xấu đi, hay làm sao để được hoàn tiền. Bạn bán cái gì thì nói rõ cái đó, và giao đúng như khách mong đợi. Tiếng tăm nên được gây dựng từ cây chất lượng cao. Đó là cây khỏe, có rễ, không dính tảo, không lẫn bèo tấm, hoặc có điểm mạnh nào khác giúp bạn khác biệt với đối thủ. Bạn làm tốt và khách hài lòng thì họ sẽ quay lại mua tiếp. Phần lớn các trại trồng cây dạng chìm không dám bảo đảm cây không có ốc. Nếu bạn cũng vậy thì nói rõ với khách ngay từ đầu để họ khỏi thất vọng.

Mức chuyên gia: mở rộng quy mô trồng cây thủy sinh

Người bán chuyên nghiệp khác người bán tay trái chủ yếu ở quy mô. Lúc này bạn không còn chỉ bán những cây đang có trong bể nhà. Bạn mua hẳn bể và thiết bị riêng để tăng sản lượng. Đối thủ của bạn là rất nhiều trại cây lớn, chủ yếu trồng cây dạng emersed (trồng cạn, lá mọc trên mặt nước). Điểm mạnh chính của bạn khi bán cho tiệm cá và khách online là cây trồng dạng chìm, tức là mọc dưới nước. Khách mua về sẽ đỡ mất thời gian chờ cây chuyển từ dạng emersed sang dạng chìm. Nhờ lợi thế này, bạn bán được giá cao hơn các trại, vì (a) cây trồng chìm dễ sống trong bể của khách hơn và (b) tiệm không phải mất công dọn đám lá rữa rụng từ cây emersed.

Nguyên tắc chính khi mua vật tư là chỗ nào bớt được trong mức hợp lý thì chi càng ít càng tốt. Bạn còn phải cạnh tranh với những trại nhỏ khác giống mình. Họ có thể có sẵn lợi thế như ao ngoài trời, thời tiết thuận lợi, v.v. Họ đã đi trước bạn một bước về chi phí sản xuất, nên nếu được thì bạn cần tiết kiệm ở các khâu khác. Một số thứ cần mua gồm:

• Dụng cụ chứa nước: Bạn không nhất thiết phải trồng cây trong bể cá. Những thứ rẻ hơn, to hơn như thùng nhựa, kệ thủy canh hay bể xi măng ngoài trời cũng đáng cân nhắc. Bể cao cần đèn mạnh hơn để ánh sáng xuống tới cây, nhưng lại hợp với cây thân cần mọc cao 15-20 cm. Bể nông dùng đèn yếu hơn được và có thể hợp với cây nhỏ như anubias nana petite.
• Carbon dioxide (CO2): Khi đi cùng mức sáng và dinh dưỡng phù hợp, CO2 là một nguyên liệu quan trọng để cây lớn nhanh hơn. Cây lớn nhanh thì bạn bán được sớm hơn. Tùy ngân sách và số bể, bạn có nhiều cách châm CO2, cách nào cũng có ưu nhược riêng. Đắt nhất nhưng ổn định nhất là châm CO2 bình áp suất. Cách này dùng bình khí CO2, van điều áp và bộ chia để dẫn khí sang nhiều bể.
• Phân bón: Để cây có đủ dinh dưỡng mà lớn, bạn có thể dùng máy châm tự động để châm phân nước tổng hợp Easy Green vào bể. Nếu đã có kinh nghiệm trồng cây, bạn hãy đo nước để biết đang thiếu chất nào, rồi chọn loại phân hợp nhất với nguồn nước của mình.

Các trại cây thương mại thích trồng cây dạng emersed vì lá nằm trên mặt nước sẽ lớn to hơn và nhanh hơn. Có điều cây emersed không phải lúc nào cũng sống khỏe khi bị chuyển xuống nước trong bể của khách.

Nên mua và nhân loại cây nào thì tùy vào thị trường bạn nhắm tới, người trong thị trường đó muốn mua gì và bạn trồng giỏi loại cây nào. Người mới chơi thường tìm cây dễ trồng, bền như Anubias barteri, dương xỉ java và rêu java. Riêng rêu java trồng dạng chìm thì khá khó kiếm. Khách mới chơi rất đông, nhưng cây cho nhóm này thường chỉ bán được giá rẻ. Ngược lại, thị trường cao cấp săn những cây hiếm như Anubias nana 'Pangolino' hay các loài Bucephalandra mới phát hiện. Những cây này dĩ nhiên bán giá cao hơn. Đổi lại, bạn sẽ có ít khách hơn, và có thể cũng cần ít bể hơn để duy trì. Có điều cây hiếm rồi cũng sẽ tới tay các trại cây thương mại, và họ làm ra với sản lượng lớn hơn bạn rất nhiều. Vì thế bạn sẽ phải liên tục săn loài mới để bổ sung vào danh mục hàng.

Lời khuyên cuối cho người bán cây là cố hết sức đừng để hết hàng. Nếu bạn có một cây hiếm nhưng 6-8 tháng mới bán được một lần, có lẽ tốt hơn là đừng bán nó luôn. Website mà toàn sản phẩm hết hàng thì khách có thể bực mình, hoặc nghĩ bạn đã nghỉ bán. Thay vào đó, bạn hãy tập trung vào một vài loài hoặc nhóm cây mà mình làm ra được số lượng lớn, rồi chuyên hẳn về chúng. Muốn mở rộng thì bạn phải chắc mình vẫn giữ đủ hàng cho các mặt hàng đang bán. Nếu không, người mua sẽ đi tìm nhà cung cấp khác đáng tin hơn.