Đèn bể cá giá rẻ: đèn tuýp, LED treo xưởng và ổ điều khiển từ xa

Chiếu sáng bể cá có nhiều cách. Bạn có thể dùng đèn LED chuyên dụng chỉnh bằng điện thoại, hoặc mua đèn tuýp treo xưởng (shop light) ngoài cửa hàng điện. Các loại đèn dưới đây đều đã chạy thật trên một kệ nhiều bể suốt mấy tháng. Bài liệt kê giá tiền và điểm mạnh, điểm yếu của từng loại.

Đọc xong, bạn sẽ biết loại đèn nào hợp với bể của mình và nên chọn nhiệt độ màu bao nhiêu. Bạn cũng sẽ biết cách nối đèn vào một ổ điều khiển không dây để bật tắt cả dàn bể một lượt.

Các loại đèn khác nhau ra sao

Loại đèn	Giá tham khảo	Điểm mạnh	Điểm yếu
AI Prime (Aqua Illumination)	Khoảng 200 USD mỗi cái	Xứng đồng tiền so với những gì nó làm được. Có Wi-Fi, hẹn giờ, chỉnh phổ màu tùy thích, nuôi được cả cây lẫn san hô.	Mỗi cái đắt gấp mấy lần một bộ đèn treo xưởng.
Kessil (dòng nước ngọt lớn nhất)	Không nêu	Đủ sức chiếu cho bể lớn, kể cả hồ ngoài trời.	Hơi đắt so với khả năng của nó.
EcoTech Radion	Không nêu	Có lẽ là loại đèn tốt nhất hiện nay.	Rất đắt. Mua nó chẳng khác gì mua một chiếc Ferrari.
Đèn tuýp huỳnh quang treo xưởng	Máng khoảng 15–20 USD	Có sẵn phích cắm nên không phải đi dây. Nuôi được cây, muốn màu nào thì thay bóng màu đó.	Bóng tốt có thể tới 50 USD một cái và phải thay định kỳ. Không sáng bằng LED.
LED treo xưởng	Khoảng 25–30 USD	Sáng hơn đèn huỳnh quang, ăn khoảng nửa điện, nối chuỗi được.	Phải chọn nhiệt độ màu lúc mua, không thay bóng được.

Đèn tuýp huỳnh quang có thật sự rẻ không

Dân chơi cá dùng đèn tuýp huỳnh quang treo xưởng từ lâu lắm rồi, và đến giờ nó vẫn là lựa chọn chắc ăn. Máng đèn chỉ vài chục USD, cắm điện là chạy. Ánh sáng đủ cho cây lên và bể trông gọn mắt.

Cái lợi lớn nhất của nó là thay được bóng. Muốn đổi màu, bạn chỉ cần mua bóng có nhiệt độ màu khác. Nhưng tốn tiền cũng ở chính chỗ này. Một bóng tốt có thể lên tới khoảng 50 USD, nên một máng hai bóng dễ đội lên khoảng 120 USD. Dùng lâu thì đèn huỳnh quang còn yếu sáng dần và phải thay bóng mới. Nói chung đây vẫn là lựa chọn không tệ, chỉ có điều nó không sáng bằng LED.

Nên chọn nhiệt độ màu bao nhiêu Kelvin

• Khoảng 5000K: ánh sáng ngả vàng và xanh lá.
• 6500K: trắng hơn. Tới mức này là đã gần sang tông xanh lạnh.
• 7000–8000K: ngả hồng và xanh dương.

Với bể nước ngọt, khoảng 5000–6500K là dải dễ nhìn. Bạn cứ bắt đầu trong khoảng này rồi chỉnh dần theo mắt mình. Cả dàn bể đang nói tới đều dùng LED 5000K.

Có một chuyện khá thú vị. Các bể dùng chung một loại đèn, vậy mà nhìn bể nào cũng khác. Lý do là màu nền, màu cá, phông nền và bố cục mỗi bể một kiểu, nên ánh sáng hắt ra cũng khác theo. Vì thế, trước khi đổ tại đèn, bạn hãy nhìn lại nền và phông nền đã.

Vì sao nên thử LED treo xưởng

LED treo xưởng thường có hai tuýp, trông giống máng huỳnh quang, mua trên mạng khoảng 25–30 USD. Nhược điểm là bạn phải chọn nhiệt độ màu ngay lúc mua, vì đèn liền khối kiểu này không thay bóng được. Bây giờ cũng có tuýp LED dài bán rời, nhưng loại đèn đang nói tới thì không lắp được.

Cái đáng tiền nhất ở loại đèn này là nối chuỗi được. Bạn cắm dây của đèn này vào ổ của đèn kế bên, rồi kéo dây sang bể bên cạnh. Một chuỗi nối được ba đến bốn đèn. Cả chuỗi bật tắt cùng lúc như thể chỉ có một cây đèn.

Bật tắt cả dàn bể bằng ổ điều khiển không dây

Ổ cắm điều khiển từ xa bán ở cửa hàng điện là món rẻ nhất trong cả hệ thống. Bộ ổ dùng ở đây mua lúc xả hàng, chưa tới 10 USD. Cách làm như sau:

1. Nối đèn thành từng chuỗi theo từng dãy bể.
2. Cắm đầu chuỗi vào ổ điều khiển không dây.
3. Gắn remote lên tường cạnh dàn bể cho khỏi thất lạc.
4. Bấm một nút là mọi bể cùng sáng hoặc cùng tắt. Đèn LED sáng lên gần như tức thì.

Bạn để ý phích cắm. Loại ổ điều khiển dùng ở đây chỉ nhận phích hai chấu. Trong khi đó, máng huỳnh quang treo xưởng đang dùng lại có phích ba chấu có tiếp đất, nên không cắm vào được. Hãy xem phích đèn của mình trước rồi mới mua ổ.

Mười đèn LED treo xưởng hết khoảng 250 USD, cộng thêm mấy cái ổ điều khiển. Số tiền này chỉ ngang ngửa một cây AI Prime.

Chỉ bật đèn khi cần thì có ổn không

Trước đây cả dàn bể chạy AI Prime và đèn để sáng gần như cả ngày. Lý do là phải quay video vào bất kỳ giờ nào, có hôm một giờ sáng, có hôm tám giờ sáng. Hậu quả là rêu hại mọc tràn lan. Đèn sáng quá lâu là thủ phạm quen mặt.

Nếu bạn chỉ có vài bể thì hẹn giờ đèn theo giờ mình ở nhà vẫn là hợp lý nhất. Còn dàn bể này trồng ít cây nên không cần chiếu liên tục. Đèn chỉ bật khi có người vào phòng làm việc, hôm nào vắng nhà thì tắt nguyên ngày. Cách này hợp với bể ít cây. Bể trồng nhiều cây cần lịch chiếu sáng đều đặn thì cứ giữ hẹn giờ.

Đặt đèn sát bể có nóng không, tốn điện bao nhiêu

LED treo xưởng không nóng lắm. Nếu mỗi ngày chỉ bật khoảng 6–8 tiếng thì đặt đèn ngay trên bể cũng không sao. Bể có nắp nhựa thì phải cẩn thận hơn, vì hơi nóng từ đèn có thể làm nắp cong vênh. Treo đèn lên là an toàn nhất. Một cây đèn treo cao trông sáng hơn hẳn, và chỉ riêng ánh sáng từ các bể đã đủ soi cả phòng, không cần bật đèn trần.

Về điện, LED treo xưởng chỉ tốn khoảng một nửa so với dàn đèn huỳnh quang trước đó. Dù vậy, nhiều khả năng chúng vẫn ăn điện hơn AI Prime, loại đèn chỉ khoảng 48W.

Bắt đầu từ đâu

1. Xác định bể của bạn chủ yếu để ngắm cá hay trồng nhiều cây. Bể nhiều cây thì nên chọn đèn có hẹn giờ.
2. Nếu dùng đèn không thay được bóng, chọn nhiệt độ màu trong khoảng 5000–6500K.
3. Nếu muốn điều khiển nhiều bể một lúc, chọn đèn nối chuỗi được và xem phích có vừa ổ điều khiển không.
4. Nắp bể bằng nhựa thì treo đèn lên, đừng đặt thẳng lên nắp.