Lắp phông nền 3D cho bể đang chạy mà không phải bắt cá ra

Phông nền 3D làm bể trông có chiều sâu và tự nhiên hơn hẳn tấm dán phía sau. Vấn đề là phần lớn cách làm phông đều đòi hỏi bể trống nước. Bể đã set xong và đang nuôi cá thì khó hơn nhiều, nhất là khi con cá trong bể chịu sốc kém.

Bài này lấy ví dụ một bể khoảng 1.400 lít nuôi cá rồng châu Á, kích thước phông cần phủ khoảng 244 x 61 cm. Bạn sẽ thấy ba hướng làm phông được so sánh với nhau và cách lắp một tấm phông mua sẵn chỉ bằng việc rút nửa bể.

Vì sao không bắt cá ra cho nhanh

Bình thường người ta xả cạn bể, chuyển cá sang bể tạm, làm xong rồi châm nước và thả cá về. Cách này ổn với đa số cá. Riêng cá rồng thì khác. Có những con cứ mỗi lần bị chuyển là bỏ ăn hai, ba tháng mới hồi lại. Làm vậy nhiều lần thì sức khỏe cá đi xuống về lâu dài.

Vì vậy, khi bể đang nuôi cá lớn và nhạy cảm, nên chọn cách lắp phông mà cá vẫn ở trong bể được. Sức khỏe của cá luôn quan trọng hơn chuyện bể đẹp nhanh.

Phông xốp trát xi măng: rẻ nhưng cần bể trống

Đây là cách tự làm quen thuộc nhất. Bạn khắc xốp thành vách đá theo ý thích rồi trát xi măng lên. Với bể dài 2,4 m, chi phí vào khoảng 200 USD hoặc ít hơn. Mức này rất rẻ cho diện tích cần phủ.

Nhược điểm nằm ở khâu lắp:

• Phông phải dán silicon vào kính, nghĩa là bể phải xả cạn và chờ silicon khô.
• Xi măng làm thay đổi thông số nước. Bạn phải thay nước nhiều lần cho tới khi hết ảnh hưởng.
• Có thể ngâm phông trước trong bồn tắm hay thùng phuy cho xi măng ra bớt. Nhưng tấm dài 2,4 m thì phải cắt thành nhiều đoạn mới ngâm được.
• Không thể dùng giác hút hay vật nặng thay silicon. Xốp nổi rất mạnh. Một tấm dài 2,4 m cần lực ép tới hàng trăm cân mới giữ được dưới nước.

Kết luận là phông xốp xi măng hợp với bể mới set, chưa có cá.

Phông vỏ sợi thủy tinh: nhẹ, dễ chìm nhưng đắt

Cách này vẫn bắt đầu bằng khắc xốp nên bạn tạo hình thoải mái như phông xốp. Sau đó phủ lớp lưới sợi thủy tinh, quét epoxy hay nhựa làm cứng rồi sơn màu. Cuối cùng dùng acetone làm tan phần xốp bên trong, chỉ còn lại một lớp vỏ cứng.

Lớp vỏ này không còn xốp nên chìm dễ hơn nhiều, vài cái giác hút là cố định được. Cái dở là giá. Phủ diện tích 244 x 61 cm bằng sợi thủy tinh tốn gần 400 USD, đắt hơn cả mua phông làm sẵn.

So sánh ba hướng làm phông

Với bể đang nuôi cá, phông mua sẵn là lựa chọn hợp lý nhất. Giá nằm giữa hai cách tự làm mà khâu lắp nhẹ nhàng hơn hẳn.

Lắp phông mua sẵn vào bể đang có cá

Loại phông mỏng này khá dẻo, có thể gập hoặc cuộn lại để gửi trong hộp nhỏ. Điểm quan trọng nhất là nó chìm, không nổi lên, nên chỉ cần ép khít là đứng yên.

1. Khi nhận hàng, trải phông ra sàn vài ngày cho hết nếp gấp.
2. Đặt kích thước lớn hơn bể một chút để còn cắt chỉnh cho vừa.
3. Rửa phông kỹ trước khi cho vào bể.
4. Rút nước còn khoảng một nửa, hoặc thấp hơn tùy bạn thấy dễ thao tác.
5. Cắt phông sao cho dài và cao hơn lòng bể khoảng 1–2 mm. Phần dư này giúp phông ép chặt vào hai bên kính.
6. Hạ phông từ từ vào vị trí và kiểm tra cho khít.
7. Châm nước lại đầy bể.

Cá vẫn ở trong bể suốt quá trình, chỉ cần thao tác chậm để cá không hoảng.

Sau khi lắp cần để ý gì

• Nước đục vài ngày đầu: dù rửa kỹ, phông mới vẫn có thể làm nước đục. Bạn cần thay nước nhiều lần cho tới khi trong lại.
• Thể tích nước: phông mỏng nên chiếm rất ít nước. Tuy vậy, phông dày hơn sẽ lấn bớt không gian bơi của cá.
• Nước lưu thông phía sau: phông không cần sát hoàn toàn đáy và mép trên. Để hở một chút thì nước chảy vào phía sau phông được, đỡ đọng chất bẩn.
• Khoảng trống phía sau: nếu bể không có lọc tràn (sump), khoảng trống sau phông có thể dùng để giấu lọc.

Chọn màu và kiểu phông

Phông mua sẵn thường chỉ có vài màu, phổ biến là nâu và xám. Màu nâu trông mộc và giống đất đá tự nhiên hơn. Màu xám thì nhiều người chọn hơn. Nhược điểm của phông mua sẵn là bể của bạn dễ giống bể người khác. Nếu có loại cắt từ tấm lớn theo kích thước bạn đặt, nên chọn loại đó. Mỗi tấm cắt ra sẽ khác nhau một chút nên trông riêng hơn, giá cũng dễ chịu. Tấm lớn còn có thể cắt nhỏ ra dùng cho nhiều bể.

Bắt đầu từ đâu

• Xác định bể của bạn có xả cạn được không. Nếu bể mới hoặc cá chịu chuyển tốt, phông xốp xi măng là rẻ nhất.
• Nếu bể đang nuôi cá lớn, nhạy cảm, hãy chọn phông mỏng loại tự chìm.
• Đo chính xác lòng bể, đặt phông dư kích thước rồi cắt sao cho lớn hơn 1–2 mm.
• Chuẩn bị sẵn nước để thay nhiều lần trong tuần đầu sau khi lắp.