Set bể thủy sinh 60x40x40cm với 8–10 triệu: bố cục, nền, cây, rêu hại

Bể 60cm là cỡ dễ chơi cho người mới. Nó đủ rộng để làm bố cục đá lũa có chiều sâu, mà chi phí vẫn nằm trong tầm tay. Bể trong bài có kích thước 60x40x40cm, tổng chi phí khoảng 8–10 triệu, gồm bể kính, chân tủ, đèn LED RGB, lọc thùng và một bộ CO2 cơ bản.

Lúc quay, bể mới set được 2 tuần. Chủ bể đang dùng nó để chạy thử một cây đèn LED JIM mới, nên chưa thể coi đây là bể đã ổn định lâu dài. Bài dưới đây đi qua từng bước: dựng bố cục, trải nền, trồng cây, chế độ chăm sóc và cách xử lý những đợt rêu hại đầu tiên.

Cần chuẩn bị những gì với 8–10 triệu

Phần cứng của bể khá gọn:

• Bể kính 60x40x40cm và chân tủ.
• Đèn LED RGB (bể này đang chạy thử đèn JIM công suất lớn).
• Lọc thùng.
• Bộ CO2 cơ bản.
• Phân nền Tropica cho khu trồng cây, cát cho phần tiền cảnh.
• Đá nham xanh, lũa sầm đỏ là chính, thêm vài mảnh lũa suối nhỏ để vá chỗ trống.

Phần tốn thời gian nhất không phải là mua đồ mà là thiết kế bố cục. Nó mất công nhưng cũng là phần vui nhất khi set bể.

Dựng bố cục đá lũa thế nào cho chắc

Lũa và đá được nối với nhau bằng keo 502 kết hợp với giấy vệ sinh mềm và mùn cưa. Mục đích chính là gắn tất cả lũa vào những viên đá nặng bên dưới. Khi đổ nước vào, lũa có đá đè sẽ không bị nổi lên làm hỏng bố cục.

1. Ướm và dựng thử bố cục ở bên ngoài bể trước. Làm ngoài bể thì xoay trở dễ hơn nhiều.
2. Gắn các nhánh lũa vào đá nặng bằng keo 502, giấy vệ sinh mềm và mùn cưa.
3. Đưa cụm bố cục vào bể rồi chỉnh lại vị trí cho vừa ý.
4. Những khoảng trống còn lại thì xếp thêm đá nhỏ, hoặc để dành trải phân nền trồng cây. Chọn cách nào là tùy bạn muốn bể nhiều cây hay nhiều đá.

Trải nền: phân nền, cát và lớp bông lót

Bể dùng phân nền Tropica ở phía sau và cát ở tiền cảnh. Để phân nền không trôi ra lẫn vào cát, hãy lót bông vào các khe giữa lũa và đá. Nếu không chặn lại, phân nền đen tràn ra lớp cát phía trước sẽ rất mất thẩm mỹ.

Bể này không dùng cốt nền. Lý do là để hạn chế dư thừa dinh dưỡng, vì dư dưỡng dễ kéo theo rêu hại. Nếu sau này cây có dấu hiệu thiếu dưỡng thì bổ sung bằng phân nhét hoặc phân nước. Cách này không phải ai cũng theo, nhiều người vẫn thích lót cốt nền ngay từ đầu.

Sau 2 tuần, phân nền Tropica giữ nước trong và ít váng. Lớp bông trắng tiếp xúc với phân nền vẫn chưa bị đen chút nào. Chủ bể đánh giá đó là dấu hiệu hạt nền chắc, không bị mủn vỡ. Dù vậy, 2 tuần vẫn còn ngắn. Về độ dinh dưỡng của phân nền thì cần theo dõi thêm mới kết luận được.

Chọn cây và cách trồng lên lũa đá

Cây trong bể chia theo vị trí. Trên lũa là rêu moss ball. Đây là loại rêu xanh, khỏe và mọc chậm. Rêu được gắn lên lũa bằng keo dán cây bán ở các tiệm thủy sinh.

Ráy petit và liễu đỏ răng cưa thì không cần dán keo. Bạn chỉ cần cài chúng vào khe lũa hoặc nhét vào hốc đá. Sau một thời gian cây ra rễ và tự bám chặt.

Phần hậu cảnh trồng vẩy ốc xanh bò, vẩy ốc đỏ H'ra và luân thảo đỏ, cắm thẳng vào khu phân nền.

Chế độ chăm sóc trong những tuần đầu

Hiện tại bể được thay nước 2 ngày một lần, mỗi lần 30%. Đèn bật khoảng 8 tiếng mỗi ngày. Trước đó, khi còn dùng đèn Chihiros Plus, đèn chỉ bật 6 tiếng.

Bể thủy sinh không khó, nhưng nó không phải món đồ trang trí mua về đặt đó là xong. Bạn cần tìm hiểu, có kiến thức và dành thời gian cho bể. Không cần nhiều, nhưng phải đều đặn thì mới kịp phát hiện vấn đề.

Rêu tóc xuất hiện thì làm gì

Rêu hại gần như chắc chắn sẽ có trong bể thủy sinh, và bể này cũng không ngoại lệ. Bể được chăm chút thì rêu hại nằm trong tầm kiểm soát. Còn bỏ bê thì đủ thứ chuyện sẽ kéo đến.

Trong video

• Xem video từ ▶ 7:14 Rêu hại bám thành thảm xanh mịn trên đá và gỗ trong bể.
• Xem video từ ▶ 7:19 Cận cảnh cây thủy sinh lá xanh bên gỗ lũa đỏ và đá.

Ở bể này, rêu tóc (hair algae) bắt đầu mọc sau khi chủ bể lắp đèn JIM công suất lớn và tăng giờ chiếu từ 6 lên 8 tiếng. Hai chuyện xảy ra cùng lúc, nên nhiều khả năng ánh sáng mạnh hơn là một phần nguyên nhân. Nếu bạn vừa đổi đèn hay tăng giờ chiếu mà thấy rêu tóc lên thì nên để ý điểm này.

Chủ bể xử lý như sau:

1. Thay nước.
2. Thả 100 con tép mũi đỏ để chúng dọn rêu.
3. Theo dõi tiếp. Đến lúc quay video, rêu hại đã được kiểm soát ở mức tương đối.

Tép mũi đỏ rất chăm. Chúng bám vào các bụi rêu để dọn và kiếm ăn ngay sau khi thả. Tép nhạy cảm với thay đổi nước, nên trước khi thả bạn phải ngâm cả túi trong bể một lúc cho tép quen nước mới.

Tảo nâu và lợi ích của tiền cảnh cát

Tảo nâu (tảo silic, brown algae hay diatoms) thường là thứ xuất hiện sớm nhất, có khi lên trước cả rêu tóc. Để xử lý, chỉ cần thả ốc nerita.

Trong video

• Xem video từ ▶ 8:43 Bể thủy sinh có tiền cảnh trải cát sạch, không bám rêu hại.

Tiền cảnh trải cát cũng giúp hạn chế tảo nâu ở mặt kính trước. Lớp cát hoàn toàn trơ, không có dinh dưỡng, nên phần kính sát nền phía trước ít bị bám. Ngược lại, bể trải toàn bộ đất nền thì tảo nâu gần như chắc chắn sẽ bám ở mép dưới kính trước. Đó lại là chỗ bạn nhìn vào mỗi ngày, nhìn rất khó chịu.

Bắt đầu từ đâu

• Dựng thử bố cục đá lũa bên ngoài bể và gắn lũa vào đá nặng bằng keo 502, giấy vệ sinh và mùn cưa trước khi đưa vào bể.
• Chừa một dải cát trơ ở tiền cảnh, lót bông ở các khe để phân nền không tràn ra.
• Trong những tuần đầu, thay nước 30% mỗi 2 ngày và quan sát bể sau mỗi lần đổi đèn hay tăng giờ chiếu.
• Chuẩn bị sẵn ốc nerita cho tảo nâu và tép mũi đỏ cho rêu tóc, nhớ ngâm túi trước khi thả.