Tự làm kệ gạch block và lọc Hamburg Matten cho bể cách ly

Bể cách ly là thứ hay bị bỏ quên cho tới khi cá về tới nơi. Lúc đó bạn cần một hệ thống dựng nhanh, rẻ và chạy ổn mà không phải chờ lâu. Bài này hướng dẫn cách làm kệ hai tầng bằng gạch block và ván gỗ, rồi lắp lọc mút kiểu Hamburg Matten cho từng bể.

Hệ thống mẫu gồm hai bể kính cỡ breeder khoảng 150 lít, mỗi bể dài chừng 91 cm, sâu 46 cm, cao 43 cm. Hai bể chạy riêng, không chung nước với nhau. Bể cách ly cần như vậy để bệnh ở bể này không lan sang bể kia.

Kệ gạch block cần chuẩn bị gì

Kệ được làm từ gạch block bê tông xếp thành hai cột ở hai đầu, phía trên gác ván gỗ 2x6. Ván 2x6 đủ cứng để đỡ một bể khoảng 150 lít. Bể kính chỉ cần đỡ chắc ở hai đầu nên kiểu kệ này hợp với bể kính.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:08 Cận cảnh gạch block đỡ hai tấm ván gỗ gác ngang.
• Xem video từ ▶ 4:23 Cột gạch block xếp chồng với ván gỗ 2x6 gác phía trên.

• Gạch block loại mỏng, rộng khoảng 9 cm, cao khoảng 20 cm. Bể nhỏ thì dùng gạch nhỏ được.
• Ván gỗ 2x6. Chỉ cần cắt hai đường, nhờ cửa hàng vật liệu cắt sẵn cũng được.
• Sơn gốc nước để sơn gạch.

Tổng chi phí cho gỗ và gạch khoảng 35 USD. Gạch mặt nhẵn đều xung quanh thì sơn lên sẽ đẹp hơn.

Gạch mỏng có một nhược điểm là dễ lắc lư, nhất là khi xếp chồng nhiều tầng. Nếu kệ dựa được vào tường ở hai phía thì vẫn dùng ổn. Nếu kệ đứng giữa phòng, bạn nên chọn gạch dày hơn.

Xử lý gạch bị cập kênh

Mặt gạch block không bao giờ phẳng tuyệt đối. Xếp lên mà thấy lắc thì phải sửa ngay, không được để bể nặng mấy trăm ký đè lên một chồng gạch cập kênh.

1. Lắc thử từng viên và lấy tay sờ để tìm chỗ gồ. Chỗ gồ thường nằm ở mép hoặc góc viên gạch, có khi ở mặt dưới.
2. Dùng đầu càng của búa gõ nhẹ vào chỗ gồ cho tới khi nó bong ra hoặc phẳng lại. Gõ mạnh quá sẽ làm nứt gạch.
3. Có thể cọ hai viên vào nhau để mài phẳng chỗ lồi.
4. Kiểm tra cả viên dưới cùng. Nhiều khi thủ phạm chỉ là đất cát dính dưới đáy, lau sạch là hết lắc.

Tính chiều cao và khoảng trống để thao tác

Hai viên gạch cao 20 cm chồng lên nhau được khoảng 40 cm, gần bằng chiều cao bể. Phía trên mỗi bể bạn nên chừa ít nhất khoảng 20 cm để thò tay vào, xi phông và thay nước. Tầng dưới cùng thì tối thiểu khoảng 15 cm tính từ sàn, nhưng 20 cm sẽ dễ làm hơn nhiều.

Khi hai bể cùng cỡ, bể trên không lọt gọn dưới bể khác được nên sẽ có phần chìa ra. Kệ mẫu sâu khoảng 40 cm trong khi bể sâu 46 cm. Bạn kéo kệ ra khỏi tường một chút để bể ngồi chắc trên ván. Khi trọng lượng đã dồn đều xuống hai đầu, phần chìa ra một ít không thành vấn đề. Xếp thêm một hàng gạch phía sau thì chắc hơn, nhưng không bắt buộc.

Sơn kệ thế nào

Nên sơn kệ gạch. Bê tông hút sơn rất mạnh, và sơn gốc nước thấm vào bề mặt tốt hơn nên bám chắc. Sơn gốc nước còn khô nhanh hơn sơn dầu. Lỡ dính ra tay hay ra sàn thì lấy giẻ ướt lau là sạch. Sơn xong để khô hẳn rồi mới đặt bể lên.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:38 Kệ bể đã sơn trắng gọn gàng, bể đặt lên chắc chắn.
• Xem video từ ▶ 4:52 Mặt kệ sơn trắng mịn, khô hẳn rồi mới đặt bể.

Lọc Hamburg Matten hoạt động ra sao

Lọc Hamburg Matten là một tấm mút lớn cắt vừa khít lòng bể, chắn ngang một đầu bể để tạo thành một ngăn nhỏ phía sau. Trong ngăn đó đặt một máy bơm nhỏ. Bơm hút nước từ ngăn sau đẩy ra bể chính. Nước trong bể chính vì thế phải chảy xuyên qua tấm mút để bù vào ngăn sau. Tấm mút vừa giữ cặn, vừa là chỗ cho vi sinh sống.

Trong video

• Xem video từ ▶ 7:21 Máy bơm nhỏ và ống nước đặt trong ngăn sau tấm mút.
• Xem video từ ▶ 7:31 Cận cảnh tấm mút lọc đen đặt sát thành bể.

Thay cho máy bơm, bạn cũng có thể dùng sủi khí theo kiểu ống nâng nước (airlift). Bọt khí đi lên trong ống sẽ kéo nước theo. Cách này chạy được nhưng thường ồn hơn bơm.

Các bước làm lọc mút

1. Chọn tấm mút dày khoảng 5 cm, độ mịn 30 ppi (số lỗ trên mỗi inch).
2. Cắt mút theo kích thước lòng bể, hơi dư một chút để phải ép mới vào được. Mút khít thì nước không lách qua khe hở.
3. Đặt mút ở một đầu bể, ép đứng sát xuống đáy và hai vách.
4. Gắn một máy bơm nhỏ khoảng 5–6 W vào ngăn sau bằng giác hút, nối thêm một đoạn ống.
5. Đưa đầu ống ra bể chính. Cắt vát đầu ống để dòng nước hắt lên mặt nước. Ống trong suốt sẽ đỡ lộ hơn.
6. Châm nước đầy bể rồi chạy bơm. Bể thứ hai làm y như vậy.

Trong video

• Xem video từ ▶ 8:50 Tấm mút lọc đặt sát vào vách kính trong bể.
• Xem video từ ▶ 8:55 Miếng mút được ép xuống đáy ở góc bể.

Nếu có sẵn mút đã chạy lâu từ một bể khác, hãy lấy sang dùng. Mút cũ đã có vi sinh nên bể cách ly gần như được cycle ngay từ ngày đầu. Với hệ thống phải dựng gấp trong một ngày thì đây là mẹo quan trọng nhất.

Tấm mút dày 5 cm, rộng 46 cm, cao 43 cm cho khoảng 10 lít vật liệu lọc. Dung tích đó ngang một lọc thùng cỡ lớn.

Vì sao lọc mút hợp với bể cách ly

• Rẻ và dễ làm, chạy bằng sủi khí hay bơm đều được.
• Diện tích bề mặt lớn cho vi sinh bám. Bể cách ly thường để trần không nền nên càng cần chỗ này.
• Rất hiếm khi phải vệ sinh.
• Cá con không bị hút vào. Cá lớn cũng không chui ra phía sau được nên không bị kẹt hay bị thương.
• Giấu được thiết bị: máy bơm, sưởi, túi than hoạt tính đều đặt được trong ngăn sau. Cách để mút xa vách hơn một chút sẽ cho ngăn sau rộng hơn.
• Tùy biến được nhiều kiểu, ví dụ đặt hai tấm mút ở hai đầu, hoặc đặt một tấm giữa bể để chia đôi bể.

Bể cách ly không cần đẹp. Bạn chỉ cần quan sát cá được, thay nước khi cần và để cá ở chỗ yên tĩnh. Kệ đặt trong một góc khuất còn có lợi vì cá ít bị giật mình hơn.

Bắt đầu từ đâu

• Đo bể, mua gạch block và nhờ cửa hàng cắt sẵn ván 2x6. Xếp thử gạch và xử lý hết chỗ cập kênh trước khi đặt bể.
• Tính chiều cao kệ sao cho phía trên mỗi bể còn ít nhất khoảng 20 cm để thao tác.
• Đặt sẵn một tấm mút 30 ppi vào lọc của bể đang chạy, để khi cần dựng bể cách ly là có mút đã có vi sinh.
• Chuẩn bị một máy bơm nhỏ hoặc sủi khí cho mỗi bể, và cho hai bể chạy riêng hoàn toàn.