Tự làm lọc chai nhựa cho bể cách ly cá trong vài phút

Cá mới sắp về mà bể cách ly đã kín chỗ là chuyện người nuôi nhiều cá hay gặp. Mua một bộ lọc tử tế chỉ để chạy vài tuần thì phí tiền. Còn lấy lọc của bể chính sang thì việc cách ly mất hết ý nghĩa.

Cách làm dưới đây chỉ cần một chai nhựa 2 lít, một cái bơm nước có sẵn trong nhà và một ít vật liệu lọc đã chạy vi sinh. Làm mất khoảng hai phút, và bể có thể nhận cá ngay trong ngày.

Vì sao bể cách ly không dùng chung đồ với bể chính

Cá mới về có thể đang mang bệnh. Nếu lọc, bơm hay dụng cụ của bể cách ly cũng là đồ của bể chính, mầm bệnh có thể theo chúng quay về bể chính. Cách ly như vậy thì cũng như không.

Vì thế bể cách ly phải có đồ riêng. Có điều bể chỉ chạy vài tuần, nên không đáng bỏ tiền mua một bộ lọc đắt. Một bộ lọc rẻ, làm nhanh, chạy tạm với cái bơm sẵn có là đủ cho việc này.

Vật liệu lọc đã chạy vi sinh mới là phần quan trọng

Muốn thả cá ngay mà không phải chờ bể chạy chu trình nitơ, bạn cần vật liệu lọc đã có vi sinh bám (cycled media). Cái chai chỉ là vỏ chứa. Nếu bỏ vật liệu lọc mới tinh vào thì bộ lọc này không giúp gì được cho cá trong những ngày đầu.

Người chơi lâu năm hay giữ sẵn vài miếng sponge lọc dư, hoặc nuôi thêm một ít vật liệu lọc trong ngăn lọc của bể chính. Khi cần set một bể mới gấp, bạn chỉ việc bốc ra dùng. Lấy vật liệu từ bể chính sang bể cách ly thì không sao, vì mầm bệnh đi theo chiều ngược lại mới đáng lo.

Vật liệu lọc đã chạy vài tháng nhìn khác hẳn loại mới mua. Đặt hai loại cạnh nhau là phân biệt được.

Ở đây mình dùng khoảng 2 lít vật liệu lọc sinh học cho bể có khoảng 227 lít nước. Lượng này có lẽ gấp đôi mức cần thiết. Dư ra như vậy là vì bể sắp nhận nhiều cá cùng lúc, và lọc phải gánh được tải nặng ngay từ ngày đầu.

Cần chuẩn bị gì

• Một chai nhựa 2 lít còn nắp.
• Một cái bơm nước có sẵn. Đầu ra của bơm phải vặn vừa vào lỗ khoan trên nắp chai.
• Máy khoan và dao rọc.
• Vật liệu lọc sinh học đã chạy vi sinh.

Các bước làm lọc

1. Khoan một lỗ ở giữa nắp chai. Khoan lỗ nhỏ trước rồi nới dần cho đến khi nắp vặn khít vào đầu ra của bơm. Lỗ chỉ cần vừa đủ cho đầu ra bơm, đừng khoan to hơn.
2. Vặn nắp vào đầu ra của bơm.
3. Dùng dao cắt bỏ đáy chai.
4. Úp ngược chai, vặn cổ chai vào cái nắp đang gắn trên bơm. Lúc này cổ chai nằm dưới, nối với bơm. Chỗ đáy vừa cắt thành miệng mở ở phía trên.
5. Đổ vật liệu lọc đã chạy vi sinh vào chai qua miệng trên.
6. Đặt bơm vào một góc bể, tựa vào kính cho chai đứng thẳng, rồi cắm điện.

Bộ lọc này trông không đẹp, và nó cũng không cần đẹp. Việc của nó chỉ là đẩy nước đi qua vật liệu lọc.

Nước chạy trong lọc thế nào

Bơm hút nước từ dưới đáy bể, đẩy lên qua cổ chai. Nước buộc phải chảy qua lớp vật liệu lọc rồi mới tràn ra ở miệng trên. Miệng chai khá rộng, ước chừng 15 cm, nên nhìn từ trên xuống gần như không thấy nước chuyển động.

Thực tế bơm vẫn đẩy được vài trăm gallon mỗi giờ, tức cỡ 750 lít/giờ. Với lượng nước trong bể, nước đi qua lọc khoảng 2–3 lần mỗi giờ. Mức này đủ cho một bể cách ly, nhất là khi bạn thay nước thường xuyên.

Không có lọc thô thì xoay xở ra sao

Lọc này không có lớp lọc thô (pre-filter) và cũng không làm trong nước. Nó chỉ lo phần vi sinh để cá sống ổn qua thời gian cách ly. Phần còn lại phải bù bằng thay nước nhiều và cho ăn ít.

Nếu vật liệu lọc bẩn quá, bạn xử lý luôn lúc thay nước. Múc nước bể ra một cái xô, đổ vật liệu lọc vào xô, xả sơ qua rồi bỏ lại vào chai. Dùng nước bể để rửa thì vi sinh trên vật liệu không bị chết như khi rửa bằng nước máy.

Chuẩn bị bể trước khi thả cá

Nếu bể nằm trong một hệ dùng chung sump, bạn phải chặn đường xả để bể chạy riêng. Ở đây đầu bulkhead được bịt lại và gắn thêm van bi để nước không chảy sang hệ chung.

Bể không cần đổ đầy. Đổ khoảng 60–70% bể là đủ. Nếu bể có cây thả nổi, hãy thả chúng lại vào bể trước khi cho cá vào.

Bắt đầu từ đâu

1. Nuôi sẵn một ít vật liệu lọc hoặc sponge dư trong lọc của bể chính, ngay cả khi chưa có kế hoạch mua cá.
2. Cất sẵn một chai nhựa 2 lít và một cái bơm nhỏ. Khoan nắp và thử vặn vào bơm trước khi cá về.
3. Khi set bể cách ly, cho dư vật liệu lọc nếu định thả nhiều cá một lúc.
4. Lên lịch thay nước dày và cho ăn ít trong suốt thời gian cách ly, vì lọc này không có lọc thô.