Tự làm lọc cho bể cá tròn bằng chậu nhựa và cây trầu bà

Bể cá tròn bán khắp nơi và nhìn thì có vẻ dễ chơi. Thực tế đây là kiểu nuôi cá dễ làm người mới hiểu sai nhất. Bể tròn thường không có lọc, cũng khó gắn sưởi. Nhiều người vì thế nghĩ rằng cá sống được trong nước tù, chỉ cần thay nước khi thấy đục.

Bài này hướng dẫn tự làm một bộ lọc nhỏ cho bể tròn bằng chậu nhựa, máy sục khí và vài nhánh trầu bà. Chi phí rất thấp, cách làm đơn giản. Qua đó bạn cũng hiểu được lọc vi sinh và chu trình nitơ, hai thứ mà bể nào cũng cần.

Vì sao bể tròn cần lọc

Cá thải ra amoniac qua mang và phân. Trong bể có lọc, vi khuẩn có lợi sống trên vật liệu lọc sẽ chuyển amoniac thành nitrit rồi thành nitrat. Nitrat ít độc hơn nhiều và có thể bị cây hút hoặc loại bỏ khi thay nước. Đó là chu trình nitơ.

Bể tròn không lọc thì vi khuẩn không có chỗ bám đủ nhiều. Amoniac tích lại nhanh, nhất là khi bể chỉ chứa vài lít nước. Một bộ lọc nhỏ cho vi khuẩn chỗ sống, còn rễ cây giúp xử lý phần nitrat còn lại.

Cần chuẩn bị những gì

• Một bể cá tròn. Phần lớn bể tròn bán ngoài tiệm có kích thước và hình dáng gần giống nhau, nên cách làm này áp dụng được cho hầu hết.
• Một chậu trồng cây bằng nhựa vừa với miệng bể.
• Một đĩa lót chậu bằng nhựa, rộng hơn miệng bể.
• Dây hơi, quả sủi và máy sục khí.
• Vật liệu lọc. Nếu không có thì dùng luôn sỏi nền trong bể.
• Vài nhánh cây trầu bà (pothos, Epipremnum aureum).
• Máy khoan với mũi nhỏ và dao rọc giấy.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:29 Chậu trồng cây bằng nhựa úp trên đĩa lót chậu.

Các bước làm lọc

1. Úp miệng chậu lên đĩa lót, vẽ theo viền chậu rồi khoét lỗ tròn đó ra. Đĩa lót thường mỏng và giòn. Cách an toàn là khoan nhiều lỗ nhỏ sát nhau dọc theo đường tròn, sau đó dùng dao rọc nối các lỗ lại. Cắt thẳng bằng dao rất dễ làm nứt đĩa.
2. Khoan vài lỗ nhỏ ở thành chậu. Nếu đáy chậu chưa có lỗ thì khoan thêm vài lỗ ở đáy.
3. Úp ngược đĩa lót lên miệng bể, đặt chậu vào lỗ vừa khoét để thử xem có vừa không.
4. Luồn dây hơi qua đáy chậu. Đầu dây nằm trong bể thì gắn quả sủi.
5. Cho vật liệu lọc hoặc sỏi vào khoảng nửa chậu.
6. Cắm vài nhánh trầu bà vào, rồi đổ tiếp vật liệu lọc hoặc sỏi cho đầy chậu để giữ cây đứng.
7. Đặt cả cụm lên bể và nối dây hơi vào máy sục khí.

Lọc này hoạt động thế nào

Đây là kiểu lọc chạy bằng sức đẩy của khí. Bọt khí nổi lên tạo lực hút phía sau, kéo nước đi lên và chảy vào chậu. Nước thấm qua lớp vật liệu lọc, nơi vi khuẩn có lợi xử lý amoniac và nitrit. Rễ trầu bà mọc xuống trong chậu sẽ hút bớt nitrat. Sau đó nước chảy ra qua các lỗ ở thành chậu và rơi lại vào bể.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:21 Cận cảnh chậu lọc chứa vật liệu lọc và cây trầu bà.
• Xem video từ ▶ 1:22 Chậu trầu bà đặt trên miệng bể, rễ thòng xuống nước.

Không cần máy bơm nước, không có cánh quạt nào để kẹt. Máy sục khí loại nhỏ là đủ.

Bảo trì và chỗ đặt bể

Lọc này không có lớp bông chặn rác phía trước. Phân cá và thức ăn thừa sẽ dồn vào vật liệu lọc theo thời gian. Bạn cần lấy vật liệu ra xả định kỳ cho sạch cặn. Nên xả bằng nước lấy từ bể thay vì nước máy để không làm chết lớp vi khuẩn có lợi.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:19 Cận cảnh chậu trầu bà đặt trên bể, lá xanh khỏe.
• Xem video từ ▶ 1:26 Bể cầu nhỏ có chậu trầu bà đặt trên miệng, rễ thả xuống nước.

Trầu bà cần sáng mới lên tốt và hút nitrat được. Hãy đặt bể ở chỗ nhiều ánh sáng, hoặc chỗ nào bạn thấy trầu bà để trong nhà vẫn xanh tốt. Cây yếu thì rễ không phát triển và phần xử lý nitrat gần như không có tác dụng.

Bể tròn nên nuôi gì

Có lọc rồi thì bể tròn vẫn là chỗ quá chật với phần lớn loài cá. Bộ lọc giúp nước sạch hơn, nhưng không bù được chuyện thiếu thể tích và khó giữ nhiệt độ ổn định. Bể tròn hợp nhất với tép nhỏ, ốc, hoặc một con cá thật nhỏ. Nếu bạn thật sự muốn nuôi cá cho tử tế thì lời khuyên tốt nhất vẫn là mua một bể kính đủ rộng cho loài mình định nuôi.

Bắt đầu từ đâu

1. Đo miệng bể tròn nhà bạn rồi chọn chậu nhựa và đĩa lót cho vừa.
2. Xin vài nhánh trầu bà, ngâm nước cho ra rễ trước nếu được.
3. Lắp lọc, chạy máy sục khí và đặt bể ở chỗ sáng.
4. Nếu bể đang có cá lớn, tính chuyện chuyển cá sang bể rộng hơn và để bể tròn nuôi tép hoặc ốc.