Tự làm lọc thùng nằm ngang treo thành bể bằng ống PVC

Lọc thùng mua sẵn khá đắt, trong khi phần thân của nó chỉ là một cái hộp kín cho nước chảy qua vật liệu lọc. Bạn có thể tự làm phần thân này bằng ống PVC cỡ lớn và vài phụ kiện ngoài cửa hàng điện nước. Bản đặt nằm ngang và treo lên thành bể còn dễ làm, dễ lắp và dễ vệ sinh hơn bản đứng.

Bài này đi qua vật tư cần mua, cách lắp thân lọc, đường nước vào ra, cách xếp vật liệu lọc và cách vệ sinh. Nếu bạn quen cắt ống và dán keo PVC thì làm trong một buổi là xong.

Cần chuẩn bị những gì

• Một đoạn ống PVC phi 114 (khoảng phi 114) làm thân lọc. Chiều dài tùy cỡ bể.
• Một nắp bịt ren đực bằng nhựa ABS kèm gioăng cao su. Đây là nắp bạn sẽ vặn ra mỗi lần vệ sinh.
• Một khớp nối ren cái phi 114 để ăn ren với nắp trên.
• Một nắp bịt 10 cm thường cho đầu còn lại.
• Phụ kiện để tự làm đầu xuyên vách (bulkhead), tức là đoạn nối kín nước xuyên qua nắp để gắn đường ống.
• Co 90 độ, ống PVC nhỏ, một khâu giảm và một đầu nối đuôi chuột 90 độ cho đường vào.
• Bốn co PVC và ống cho đường ra.
• Keo dán ống PVC, sơn xịt nếu muốn thùng lọc trông gọn mắt.
• Một máy bơm nhỏ để đẩy nước vào lọc.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:30 Ống PVC, nắp bịt và khớp nối ren bày sẵn trên bàn.
• Xem video từ ▶ 0:36 Các phụ kiện ống PVC, nắp ren và co nối chuẩn bị làm bộ lọc.

Lắp thân lọc thế nào

1. Khoan lỗ trên cả hai nắp, đủ rộng để lắp đầu xuyên vách tự làm.
2. Lắp đầu xuyên vách vào hai nắp và kiểm tra cho kín.
3. Dán keo nắp bịt thường vào một đầu ống, dán khớp nối ren cái vào đầu kia.
4. Không dán nắp ren đực. Nắp này chỉ vặn vào khớp ren cái, có gioăng làm kín, để sau này mở ra thay bông lọc.

Lỗi hay gặp nhất ở bước này là lỡ tay dán luôn nắp ren. Khi đó bạn không mở thùng ra được nữa, nên hãy đánh dấu nắp đó trước khi pha keo.

Làm đường nước vào và ra

Đường vào gồm hai co, một đoạn ống ngắn, khâu giảm và đầu nối đuôi chuột 90 độ để cắm ống mềm từ máy bơm. Đường ra dùng bốn co nối với các đoạn ống để dẫn nước quay về bể.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:41 Lắp thử khô cả đường vào và đường ra trên thân lọc.
• Xem video từ ▶ 1:51 Đường vào đã lắp: co trắng và đầu nối đuôi chuột gắn vào thân lọc.

Hãy lắp thử khô toàn bộ trước khi dán keo. Bạn cần kiểm tra các góc co đã đúng hướng chưa, vòi ra đã nằm đúng vị trí trên bể chưa. Keo PVC khô rất nhanh, dán sai góc thì gần như phải cắt bỏ làm lại.

Nên dùng phụ kiện cỡ 2,5 cm (khoảng phi 34) cho cả đường vào và ra. Ống to thì dòng chảy ít bị cản, lọc chạy êm hơn và máy bơm không phải gồng. Khi đã ưng ý với độ khớp, bạn dán keo rồi sơn xịt toàn bộ thùng cho đẹp.

Xếp vật liệu lọc ra sao

Phần lọc sinh học dùng đá nham thạch (lava rock). Loại đá này nhiều lỗ xốp, vi sinh bám tốt và rất hợp với kiểu lọc ngập hoàn toàn trong nước như lọc thùng. Viên đá đủ to nên bạn chỉ cần đổ rời vào thùng mà không lo nó chặn đường vào hay đường ra.

Phần lọc cơ học đặt ngay ở đầu nước vào, dùng mút hoặc bông lọc. Bông chặn cặn bẩn trước khi nước đi qua lớp đá, nhờ vậy đá ít bị bít và vi sinh sống ổn định hơn.

Chi phí và kích thước

Thân lọc cộng vật liệu lọc tốn khoảng 25 USD, tùy giá vật tư từng nơi. Điểm hay của kiểu này là kéo dài thùng gần như không tăng tiền. Một thùng dài khoảng 30 cm và một thùng dài khoảng 1,2 m có giá xấp xỉ nhau, vì thứ duy nhất thay đổi là chiều dài ống.

Máy bơm là khoản tính riêng và giá chênh nhau nhiều tùy hãng. Lọc kiểu này không cần bơm đắt hay bơm mạnh, một con bơm nhỏ là đủ. Vì làm dài ngắn tùy ý nên bạn có thể dùng nó cho hầu hết các bể cỡ vừa phải trở lên.

Treo lên thành bể có nặng quá không

Nhiều người ngại thùng ống đầy nước và đá treo trên thành kính. Chuyện này không đáng lo lắm. Các hộp refugium treo thành bể đã được dùng nhiều năm nay và nặng hơn loại lọc này nhiều. Dù vậy, bạn vẫn nên làm thùng vừa với cỡ bể và kiểm tra giá treo chắc chắn trước khi đổ nước.

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:25 Thùng ống lọc treo trên thành bể kính, có ống nước chảy xuống.

Vệ sinh lọc

1. Rút điện máy bơm.
2. Vặn nắp ren ra.
3. Lấy bông hoặc mút lọc cũ ra, thay hoặc giặt cái mới vào.
4. Vặn nắp lại, kiểm tra gioăng rồi cắm bơm chạy lại.

Vì đặt nằm ngang và mở được một đầu nên thao tác này nhanh hơn nhiều so với tháo một lọc thùng đứng dưới tủ.

Bắt đầu từ đâu

• Đo chiều dài thành bể để chọn chiều dài ống thân lọc cho vừa.
• Mua đủ vật tư, nhất là nắp ren ABS có gioăng và phụ kiện phi 34.
• Lắp thử khô toàn bộ đường ống trên bể trước khi dán keo, và nhớ không dán nắp ren.
• Chuẩn bị đá nham thạch, bông lọc và một máy bơm nhỏ để chạy thử.