กุ้งบลูเวลเวท (Blue Velvet Shrimp)

ที่มา

กุ้งบลูเวลเวทเป็นสายสีหนึ่งของ Neocaridina davidi ซึ่งเป็นกุ้งชนิดเดียวกับที่ให้กำเนิดกุ้งเรดเชอร์รี่ แหล่งข้อมูลระบุว่ามาจากไต้หวัน แต่ไม่ได้ระบุปีหรือชื่อผู้เพาะ มีแหล่งข้อมูลหนึ่งที่ระบุว่าสีน้ำเงินนี้คัดพันธุ์ขึ้นครั้งแรกที่ไต้หวัน

ส่วนกุ้งตั้งต้นที่ใช้นั้น แต่ละแหล่งให้ข้อมูลไม่ตรงกัน

• แหล่งหนึ่งบอกว่าบลูเวลเวทคัดมาจากกุ้งบลูคาร์บอนริลี ส่วนบลูดรีมคัดมาจาก Neocaridina สีช็อกโกแลต
• Flip Aquatics บอกว่าสีน้ำเงินได้มาจากกุ้ง Red Rili
• Aquatic Arts บอกว่าคัดมาจากกุ้งสายป่าแบบเดียวกับกุ้งซากุระเรดเชอร์รี่ แต่ประวัติการพัฒนาสายนี้แทบไม่มีบันทึกไว้

สรุปได้ว่าที่มาอย่างละเอียดของสายนี้ยังไม่ชัดเจน

ลักษณะและสายย่อย

ลำตัวเป็นสีน้ำเงินสด และสีน้ำเงินคลุมลำตัวเป็นส่วนใหญ่ ตัวเมียตัวใหญ่กว่าและสีน้ำเงินเข้มกว่า ส่วนตัวผู้ตัวเล็กกว่าและสีอ่อนกว่า ขนาดตัวที่แหล่งข้อมูลให้ไว้ไม่ตรงกัน แหล่งหนึ่งให้ 3.2–5 ซม. อีกแหล่งให้ 2–3 ซม.

เรื่องการจัดเกรด กุ้งเกรดสูงจะมีสีเข้มจัดกว่า ส่วนกุ้งที่ตัวเกือบใสถือเป็นเกรดต่ำสุด แต่เกรดสูงไม่ได้แปลว่ากุ้งแข็งแรงกว่า ความเข้มของสีต่างกันไปตามแต่ละตัว ตามเพศ และตามแสง จึงควรดูจากทั้งฝูงหรือดูวิดีโอ ไม่ควรตัดสินจากรูปเดียว สีน้ำเงินจะดูสดที่สุดเมื่อเลี้ยงในแสงน้อยบนวัสดุปูพื้นสีเข้ม

สายย่อยและสายที่ใกล้เคียงกัน

• บลูดรีม (Blue Dream): ตั้งใจให้เป็นสีน้ำเงินทึบกว่า แต่บางครั้งดูแทบไม่ต่างจากบลูเวลเวท ร้านค้าแห่งหนึ่งขายสองชื่อนี้รวมเป็นสินค้าเดียว คือกุ้งสีน้ำเงินกลางถึงเข้ม
• Dream Blue Velvet และ Sky Blue Velvet: Aquatic Arts ขายแบบสีเข้มกว่าและแบบสีอ่อนกว่าภายใต้สองชื่อนี้
• สายสีน้ำเงินอื่นที่หน้าตาคล้ายกัน ได้แก่ บลูเพิร์ล บลูเจลลี่ บลูไทเกอร์ และบลูริลี

การเลี้ยง

แหล่งหนึ่งแนะนำว่าตู้ปลาควรจุอย่างน้อยประมาณ 19 ลิตร (5 แกลลอนสหรัฐ) และถ้าเป็นมือใหม่ ตู้ที่ใหญ่กว่านี้จะเลี้ยงได้ง่ายกว่า อีกแหล่งระบุขนาดตู้ไว้ที่ 40 ซม. ตู้ต้องผ่านวงจรไนโตรเจนครบแล้ว แอมโมเนียและไนไตรต์เป็นศูนย์ และไนเตรตต่ำ

ค่าน้ำ	ช่วงที่แหล่งข้อมูลแนะนำ
อุณหภูมิ	18–29 °C, 22–28 °C หรือ 22–30 °C (แล้วแต่แหล่ง)
ค่า pH	6.2–8, 6.4–8 หรือ 6.5–7.8 (แล้วแต่แหล่ง)
ความกระด้าง (GH)	4–8, 4–14 หรือ 6–10 (แล้วแต่แหล่ง)
KH	3–15
TDS	150–250

โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องใช้ฮีตเตอร์ ยกเว้นในกรณีที่อุณหภูมิขึ้นลงมาก

เรื่องอาหาร การให้อาหารมากเกินไปเป็นสาเหตุการตายที่พบบ่อย ในตู้ที่เซ็ตมานานจนมีไบโอฟิล์มแล้ว อาจแทบไม่ต้องให้อาหารเสริม ต้องระวังทองแดงทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะมาจากยา ปุ๋ยไม้น้ำ หรือคอปเปอร์ซัลเฟตที่ผสมอยู่ในอาหารปลา

กุ้งชนิดนี้นิสัยสงบและไม่กินไม้น้ำ จึงเหมาะกับตู้มอส ตู้นาโน และตู้เลี้ยงกุ้งล้วน

• เลี้ยงร่วมได้: กุ้งแคระชนิดอื่น ปลาแพะ (Corydoras) ปลาซักเกอร์แคระ (Otocinclus) ปลาหางนกยูง ปลาเตตร้าตัวเล็ก และหอย
• ควรหลีกเลี่ยง: ปลาเทวดา ปลากัด ปลาหมอสี ปลากระดี่ ปลาทอง ปลาแคทฟิชตัวใหญ่ และกุ้งเครย์ฟิช
• ไม่ควรเลี้ยงรวมกับกุ้งกลุ่ม Caridina เพราะต้องการค่าน้ำต่างกัน

การเพาะพันธุ์

ขยายพันธุ์ได้ง่าย ตัวเมียอุ้มไข่ครั้งละ 30–50 ฟอง ไข่ฟักในราว 30 วัน ลูกกุ้งที่ออกมามีรูปร่างเหมือนตัวเต็มวัยขนาดจิ๋ว ไม่มีระยะตัวอ่อน และโตเต็มวัยในประมาณ 3 เดือน ลูกกุ้งอยู่ในตู้หลักได้ถ้าครอบปากดูดของระบบกรองด้วยฟองน้ำ

ถ้าเลี้ยงรวมกับ Neocaridina สีอื่น อาจได้ลูกสีน้ำตาลแบบสายป่า และลูกที่เกิดจากสายผสมก็คาดเดาสีได้ยาก จึงควรเลี้ยงแค่สายสีเดียวต่อตู้เพื่อรักษาสีน้ำเงินให้คงที่ การคัดพันธุ์ต่อเนื่องจะช่วยให้สีดีขึ้นในแต่ละรุ่น

สุขภาพ

โดยรวมเป็นกุ้งที่ทนทาน แต่ไวต่อแอมโมเนียและไนไตรต์ จึงต้องรักษาค่าน้ำให้คงที่ ทองแดงในทุกรูปแบบเป็นพิษต่อกุ้งชนิดนี้ และไม่ควรปรับค่าน้ำไปมาบ่อย ๆ เพื่อเร่งให้สีน้ำเงินเข้มขึ้น

การเลือกซื้อ

กุ้ง Neocaridina สีน้ำเงินหลายสายหน้าตาคล้ายกันและมักติดป้ายชื่อผิดตามร้านทั่วไป จึงควรซื้อจากร้านที่ขายกุ้งโดยเฉพาะหรือจากผู้เลี้ยงที่มีประสบการณ์ ให้ดูสีจากฝูงจริงหรือจากวิดีโอแทนรูปเดียว ลูกกุ้งตัวเล็กอาจมีสีเข้มขึ้นหลังจากปรับตัวเข้ากับตู้ได้แล้ว ลูกกุ้งที่ยังสีอ่อนจึงไม่จำเป็นต้องเป็นเกรดต่ำเสมอไป และควรจำไว้ว่าเกรดสีสูงไม่ได้รับประกันว่ากุ้งแข็งแรงกว่า

ประเด็นถกเถียง

มีรายงานว่า Neocaridina davidi ที่หลุดออกมาจากวงการปลาสวยงามได้ตั้งประชากรในธรรมชาติแล้วในแหล่งน้ำอุ่นที่ได้รับน้ำร้อนจากกิจกรรมของมนุษย์ ในเยอรมนี ฮังการี และสโลวาเกีย นักวิจัยคาดว่าจะแพร่กระจายต่อไปอีก และยังพบปรสิตกลุ่มไมโครสปอริเดียในประชากรเหล่านี้

งานของ Plichta และคณะ (2021) จัดให้ N. davidi ที่เลี้ยงเป็นสัตว์สวยงามเป็นชนิดที่อาจกลายเป็นชนิดพันธุ์รุกราน และพบว่าแต่ละสายสีชอบพื้นหลังต่างกัน ซึ่งอาจมีผลต่อโอกาสที่แต่ละสายสีจะตั้งประชากรในธรรมชาติได้