Cá devario fireline

Loài danio đẹp này có nguồn gốc từ Myanmar (Miến Điện). Trông nó như phiên bản lớn hơn của Microrasbora rubescens. Cá đực lên màu đỏ rất đẹp. Đây là loài cá đàn hiền lành, kích thước tối đa khoảng 5-7 cm.1

Loài này xếp ở mức trung bình. Lý do là cá cần một bể đã chạy ổn định lâu ngày và nước phải luôn ổn định.2

Bể cần nắp đậy thật kín vì loài này nổi tiếng hay nhảy. Thay nước 30-50% mỗi tuần là việc phải làm thường xuyên. Nắp bể phải khít hoàn toàn, vì cá nhảy rất giỏi và hay có những lúc hoảng loạn bất chợt.

Cá devario fireline, Devario sondhii, là một loài devario nhỏ ở miền nam bang Shan, Myanmar. Loài này được mô tả từ mẫu thu ở một con suối gần Hopong. Cá bắt đầu có mặt trên thị trường vào giữa những năm 2000. Lúc đầu người ta hay nhầm nó với Microrasbora cf. rubescens sống cùng khu vực và với D. acuticephalus. Thực ra chỉ cần nhìn đốm sẫm màu ở vùng xương đòn (cleithrum), ngay sau khe mang, là phân biệt được với cả hai. Nơi cá sống gần Hopong là một đồng cỏ nông, ngập nước quanh năm, cây thủy sinh mọc dày, ở độ cao khoảng 1.040 m so với mực nước biển.2

Loài này bơi lội nhiều, nên bể tối thiểu phải có đáy 75 × 30 cm hoặc tương đương (khoảng 68 lít).2

Nhiệt độ: 18-28 °C. Loài này hợp với nước hơi cứng và kiềm hơn là nước mềm và chua.1

• Nhiệt độ: 20–26°C
• pH: 6,5–7,5. Tại địa điểm nói trên, người ta đo được pH 7,3.
• Độ cứng: Nước ở miền bắc Myanmar thường mềm, nên bạn giữ độ cứng trong khoảng 1–5 dGH.2

Cá hợp nhất với bể trồng cây dày. Đây cũng là lựa chọn rất đáng cân nhắc cho một bể thủy sinh bố cục kỹ lưỡng.

Bạn có thể thả thêm ít cây nổi để ánh sáng vào bể dịu bớt. Cá có vẻ thích kiểu này, và bể trông cũng tự nhiên hơn.

Dòng chảy không cần mạnh, vì ngoài tự nhiên cá chủ yếu sống ở vùng nước chảy chậm. Dù vậy, cá vẫn sống tốt trong bể kiểu suối đồi, miễn là đừng để dòng chảy xiết như thác.

Ngoài tự nhiên cá sống ở môi trường nguyên sơ, nên chịu rất kém khi chất bẩn hữu cơ tích tụ trong bể. Muốn cá khỏe thì nước phải gần như sạch hoàn toàn. Tuyệt đối không thả cá vào bể mới khi hệ vi sinh chưa ổn định.

Thay nước 30-50% mỗi tuần là việc phải làm thường xuyên. Nắp bể phải đậy thật khít, vì cá nhảy rất giỏi và hay có những lúc hoảng loạn bất chợt.2

Ngoài tự nhiên, cá nhiều khả năng ăn chủ yếu côn trùng và ấu trùng của chúng.

Nuôi trong bể thì cá khá dễ tính và ăn được hầu hết các loại thức ăn.

Bạn có thể dùng thức ăn khô loại tốt làm thức ăn chính. Nhưng nên cho ăn thêm đều đặn các loại thức ăn sống và đông lạnh cỡ nhỏ như trùng huyết, Daphnia, Artemia... Có vậy cá mới lên màu đẹp nhất và giữ được thể trạng tốt.2

Đây là loài cá đàn hiền lành.1

Loài này hiền. Bạn có thể nuôi chung với các loài cá ưa điều kiện nước tương tự, chẳng hạn những loài cá chép nhỏ khác.

Ở tầng đáy, có thể chọn cá chạch thuộc các chi như Lepidocephalichthys hoặc Nemacheilus, cùng các loài cá da trơn như Akysis, Hara hoặc Erethistes spp.

Cá bống nước ngọt như Rhinogobius hoặc Stiphodon spp. và nhiều loài tép nước ngọt cũng hợp, miễn là bể có nhiều oxy.

Đây là loài sống theo đàn, và thực sự nên nuôi một nhóm ít nhất 8-10 con.

Nuôi đủ đông thì cá bớt nhút nhát, bể cũng trông đẹp và tự nhiên hơn. Ngoài ra, cá đực sẽ lên màu đẹp nhất khi phải cạnh tranh nhau để thu hút cá cái.2

Cá cái trưởng thành thường có bụng tròn hơn, màu nhạt hơn và to hơn cá đực một chút.2

Giống phần lớn các loài cá chép nhỏ, Devario spp. đẻ trứng rải tự do và không chăm con.

Khi khỏe, cá đẻ khá thường xuyên. Trong một bể trồng nhiều cây và đã chạy lâu, có thể sẽ tự xuất hiện vài con cá bột mà bạn không cần làm gì.

Tuy nhiên, muốn thu được nhiều cá con thì bạn cần chủ động kiểm soát quá trình sinh sản hơn.

Bạn vẫn có thể nuôi vỗ cả đàn cá bố mẹ chung một bể. Song song đó, hãy chuẩn bị thêm một bể nhỏ hơn, đáy khoảng 45 cm × 30 cm, và đổ đầy nước lấy từ bể đã chạy lâu.

Bể đẻ nên để ánh sáng thật mờ. Đáy bể phủ một tấm lưới có mắt đủ lớn để trứng lọt qua, nhưng đủ nhỏ để cá bố mẹ không chui xuống ăn trứng được. Loại tấm nhựa giả 'thảm cỏ' bán khắp nơi cũng dùng được và cho kết quả tốt. Một lớp bi thủy tinh cũng hiệu quả không kém.

Một cách khác là trồng kín phần lớn bể bằng cây lá mịn như Taxiphyllum spp. hoặc dùng bông len (wool mop). Cách này cũng cho kết quả khá tốt.

Nước nên có pH từ hơi axit đến trung tính. Nhiệt độ để gần mức cao của khoảng đã nêu ở trên. Bể cũng cần một lọc sponge chạy bằng máy sủi khí, hoặc một vài cục đá sủi, để cấp oxy và tạo dòng chảy.

Khi cá bố mẹ đã vỗ béo tốt và cá cái trông đã có trứng, bạn thả một hoặc hai cặp vào bể đẻ.

Nếu cá đã sẵn sàng, chúng thường đẻ trong vòng 24 giờ. Sau khi đẻ, cá cái thường thon hẳn đi. Dù có thấy cá đẻ hay không, sau 48 giờ bạn cũng nên vớt cá bố mẹ ra.

Thời gian trứng nở phụ thuộc phần nào vào nhiệt độ, nhưng thường là 24-36 giờ. Vài ngày sau đó cá con bắt đầu bơi tự do.

Thức ăn đầu tiên cho cá bột nên là Paramecium hoặc loại tương tự. Khi cá bột đủ lớn, bạn chuyển dần sang ấu trùng Artemia mới nở, microworm, thức ăn khô dạng bột...2

Nơi thu mẫu chuẩn là 'một con suối, cách Taunggyi khoảng 25 km về phía đông và cách Hopong khoảng 6 km về phía đông, các bang Shan phía nam, Myanmar'. Đây cũng có thể là nơi thu mẫu chuẩn của Danio margaritatus.

Hiện chưa có thêm thông tin về vùng phân bố của loài. Tuy vậy, một số loài khác trong vùng đã được ghi nhận ở các thủy vực thuộc hệ thống sông Thanlwin (còn gọi là Salween) khắp miền nam bang Shan.2

Nơi cá sống gần Hopong là một vùng đồng cỏ ngập nước quanh năm, ở độ cao khoảng 1.040 m so với mực nước biển. Vùng ngập này hình thành do người dân đắp chặn một con suối để làm nông nghiệp.

Nước ở đây chỉ sâu khoảng 30 cm và rất trong. Cây thủy sinh mọc dày đặc, phần lớn thuộc họ Hydrocharitaceae, họ có các chi như Elodea, Egeria và Blyxa.

Sống cùng khu vực có Danio margaritatus, một loài Microrasbora rất giống M. rubescens, một loài Petruichthys sp. chưa được mô tả mà người chơi gọi là cá chạch 'rosy', và Channa harcourtbutleri.2

Loài này bắt đầu có mặt trên thị trường cá cảnh vào giữa những năm 2000. Lúc đầu người ta khá lúng túng khi định danh nó, vì nhìn qua thì cá giống Microrasbora cf. rubescens sống cùng khu vực, và cũng giống Devario acuticephala cùng chi.

Thực ra phân biệt với cả hai rất dễ. Loài này có một đốm sẫm màu ở vùng xương đòn (cleithrum), nằm ngay sau khe mang.

Tên chi hiện tại chỉ được dùng rộng rãi từ năm 2003. Trước đó, các loài trong chi này được xếp vào chi Danio.

Fang (2003) đề xuất dùng tên chi Devario cho các loài lớn hơn và chỉ giữ tên Danio cho các loài nhỏ. Sau đó Kottelat (2013) thu hẹp chi Danio lại, chỉ còn loài chuẩn D. dangila, và chuyển phần lớn các loài trước đây thuộc Danio sang hai chi được phục hồi là Brachydanio và Celestichthys. Kullander (2015), Catalog of Fishes và FishBase không theo cách tách này mà vẫn giữ các loài đó trong chi Danio.2

• Fang, F. (2003). Phylogenetic Analysis of the Asian Cyprinid Genus Danio (Teleostei, Cyprinidae). Copeia 2003(4), 714-728
• Fang, F., M. Norén, T. Y. Liao, M. Källersjö and S. O. Kullander (2009). Molecular phylogenetic interrelationships of the south Asian cyprinid genera Danio, Devario and Microrasbora (Teleostei, Cyprinidae, Danioninae). Zoologica Scripta 38(1), 1-20
• Kottelat, M. (2013). The fishes of the inland waters of southeast Asia: a catalogue and core bibiography of the fishes known to occur in freshwaters, mangroves and estuaries. The Raffles Bulletin of Zoology Supplement 27, 1-663
• Hora, S. L. and D. D. Mukerji (1934). Notes on fishes in the Indian Museum. XXII. On the collection of fish from the S. Shan States and the Pegu yomas, Burma. Records of the Indian Museum (Calcutta) v. 36 (pt 1), 123-1382